10) Snijbonen en sperziebonen in de tuin van Sjef

1e bonen 2014 (1)

In deze tip:

  • A)# Bonenplanten onder een tunnel
  • B)# Bonenplanten in mei
  • C)# Eerste bonenmaaltje
  • D)# Cursus bonenstaken zetten
  • E)# Staken met bonenplantjes
  • F)# Trapje
  • G)# Stikstofwortelknolletjes bij de bonenplanten
  • H)# Bonen in de achtertuin van Sjef op 21 augustus
  • I)# Bonen in de volkstuin op 24 augustus
  • J)# Bonenrassen (Prelude, Westlandia en Miracle)

.

Voor het kweken van bonen heb ik nog meer tips;

  • Bonen kweken onder tunnel of in de open lucht.
  • Hoe zet je bonenstaken in de grond, zodat ze niet omwaaien bij storm.

.

A)# Bonenplanten onder een tunnel

In mijn volkstuin zet ik elk jaar 3 rijen stambonen (plantjes) onder een tunnel van plastic folie. Dan heb ik in juni de eerste bonenoogst. Hieronder een beschrijving.

boonpot 13

  • Leg eind maart de eerste bonenzaden in een (ijs)bak op vochtig keukenpapier. Zie ook tip 12.
  • Zet telkens 4 kleine bonenplantjes in een bloempotje met compost.
  • Plaats de bloempotjes bij elkaar in een bak of een wasmand.
  • Doe gaas boven de bak of wasmand. Dan gaan merels niet op zoek naar aardwormen (pieren) in de compost in de bloempotten.
  • Zet de bak (wasmand) met bloempotjes overdag bij goed weer buiten of in een kas of onder een golfplaattunnel.
  • En zet de bak ‘s-nachts en bij koud weer binnenshuis. Of onder een afdak, maar wel vorstvrij.
  • Bouw omstreeks 1 april een folietunnel in de tuingrond. Zie tip 11. Doe de tunnel dicht. Dan kan de tuingrond alvast opwarmen.
  • Open de tunnel omstreeks 10 april. Haal de bonenplantjes uit de potjes en zet telkens 4 plantjes in de tuingrond. Daarna de tunnel over de bonenplantjes weer dichtmaken.
  • Doe bij warm weer de tunnel overdag open of half open en ‘s-nachts en bij koud weer dicht.
  • Zaai elke week bonenzaden op vochtig keukenpapier. Haal de kleine bonenplantjes van het keukenpapier af en plant ze in de tuingrond onder de tunnel. Er kunnen 3 rijen planten onder de tunnel.
  • Is de tunnel “vol”, laat dan de bonenplantjes in de bloempotjes staan tot half mei.
  • Zet vanaf half mei de bonenplantjes in de open lucht.

.

B)# Bonenplanten in mei

Hieronder foto’s van bonenplanten in mijn tuin; onder een tunnel of in de open lucht.

bonen 2013

Op de onderste foto zijn 4 rijen bonenplanten (stambonen). De 3 rijen met de grootste bonenplanten stonden onder een tunnel. De tunnel is weggehaald. In de 4e rij zie je kleine bonenplanten die na 15 mei in de grond zijn gezet. Er zijn dus grote en kleine planten. Zo kan er maanden lang verse boontjes geoogst worden.

Links naast de 4e rij staan staakbonen (klimsperziebonen).

.

C)# Eerste bonenmaaltje

Ik probeer elk jaar in juni de eerste boontjes te oogsten. Van de eerste gezaaide stambonen. Hieronder enkele oogstfoto’s.

1e bonen 2014 (1) 1e bonen 2014 (2)

Deze eerste boontjes werden geoogst op 5 juni, 17 juni of 21 juni (in 2011, 2012, 2014).

.

D)# Cursus bonenstaken zetten

Je kunt bonenstaken in 2 rijen naast elkaar in de tuingrond zetten. Dat is een veelgebruikte werkwijze. Maar je kunt ook afzonderlijke “wigwams” bouwen van 4 staken bij elkaar.

Je kunt bamboe staken gebruiken van 270 cm lengte. Met brede bindstrips (tie-wraps) worden ze stevig aan elkaar vastgemaakt.

Een dunne bezemsteel met een scherpe punt is een handig hulpmiddel om de gaten in de grond te maken. Een elastiekje in een groefje geeft de pootdiepte aan. Of zet een klem (of grote wasknijper) op de “staakpootstok” om de diepte aan te geven. Dan kun je elk gat in de grond ongeveer even diep maken.

.

D1) Twee rijen staken naast elkaar

Hieronder een beschrijving.

  • Gebruik een touwtje met knoopjes of met (groene) binddraadjes op vaste afstanden (zie tip 2). Tussen 2 staken in een rij is ongeveer 50 cm. De afstand tussen de knoopjes of binddraadjes is ook 50 cm.
  • Span het touwtje vlak boven de grond op de plaats waar 1 rij staken moet komen.
  • Maak bij elk groen binddraadje (of knoopje) in dat touwtje een ondiep gat in de grond met de staakpootstok. Zie hierboven de linker foto.
  • Span het touwtje ca 60 of 70 cm verderop in je tuin.
  • Maak daar weer ondiepe gaten in de grond bij elk binddraadje of knoopje.
  • Haal dan het touwtje weg.

 

  • Steek de staakpootstok in elk gemaakt gat en sla met een (houten) hamer de staakpootstok “schuin” in de grond tot de juiste diepte (tot aan het elastiekje of de klem). Zie hierboven op de rechter foto.
  • Maak de gaten zo schuin dat later de bonenstaken in de gaten in de goede richting staan.
  • Je kunt de staakpootstok met een ijzeren hamer in de grond slaan. Houd dan een houten plankje op de stok tijdens het slaan. Anders kan de staakpootstok gaan barsten of splinteren.

  • Zet de staken in de gaten. Zie de foto hierboven. Telkens staan 2 staken schuin naar elkaar toe ( /\ ).
  • De 2 buitenste staken helemaal links en helemaal rechts staan “scheef schuin”. Deze buitenste staken worden later vastgemaakt aan de 2 volgende staken.
  • Vanaf de zijkant gezien staan de staken    /| | | | | |\     in de grond.

.

Op de volgende foto’s met “ministaakjes” zie je hoe 4 staken bovenaan “erg dicht tegen elkaar zijn”. Daarna kun je een bindstrip om de staken doen. En er past een dwarsstaak op.

  • Er staan 4 staken in de grond (zwart, aluminium, groen en blank hout).
  • Zorg ervoor dat de staken van elk paar hetzelfde kruisen. (Op de bovenste 2 foto’s zie je dat elke staak die achter in de grond steekt de andere staak aan de linkerkant kruist).
  • Duw de 2 linker staken schuin naar rechts, naar de 2 andere staken toe.
  • De aluminium staak past boven tussen de groene en de blank houten staak.
  • De groene staak past boven tussen de aluminium en de zwarte staak.
  • Op deze wijze zijn de 4 staken bovenaan “erg dicht tegen elkaar aan”.
  • Je kunt nu een bindstrip om de 4 staken doen.

  • Op deze foto zie je hoe je een dwarsstaak oplegt; bovenaan tussen 2 voorste en 2 achterste staken.

.

En nu bij de echte bonenstaken.

  • Voeg de 4 buitenste staken bij elkaar zoals beschreven bij de kleine staakjes.
  • Doe er een bindstrip om. Laat de bindstrip nog een beetje los om de staken zitten. Dan kun je de staken nog recht of schuin duwen als nodig.

  • Leg een dwarsstaak op de buitenste 4 staken die al met een strip bij elkaar gebonden zijn. Leg die dwarsstaak op zoals beschreven bij de kleine staakjes. Zie bovenstaande foto, helemaal links.
  • Leg deze dwarsstaak, naar rechts toe, bovenaan tussen andere kruisende staken.
  • Maak de dwarsstaak een stuk verderop naar rechts met een bindstrip vast aan 2 andere (bij elkaar horende) staken. Zie bovenstaande foto, helemaal rechts. Laat die bindstrip nog een beetje los om de staken zitten. Dan kun je de staken nog recht of schuin duwen als nodig.

  • Doe een bindstripje “schuin” om de 4 buitenste staken en de dwarsstaak.
  • Houd telkens 2 bij elkaar horende staken bovenaan bij elkaar. Doe dan bovenaan een bindstripje “schuin” om deze staken en de dwarsstaak. Doe dit bij alle staken.  Zie bovenstaande foto.

  • Als de dwarsstaak te kort is, verleng die dan met een dunne bamboe stok. Maak die ook vast met bindstripjes.

  • Duw boven op elke staak om die helemaal in het gat in de grond te drukken.
  • Duw het bouwwerk recht. Vanaf de zijkant staan de staken zo:      /| | | | | |\    . Elk paar staken staat zo:     /\    .  De dwarsstaak bovenaan is ongeveer “waterpas horizontaal”.
  • Maak daarna alle bindstripjes strak vast.

Het bouwwerk is nu af en staat recht.

  • Druk met een pootstok (zie tip 2) de grond rondom de staken stevig aan. Dan komen de staken stevig in de grond te zitten. Ze gaan dan niet uit de grond bij sterke wind.
  • Dit bouwwerk is erg stevig en windbestendig dankzij de schuingezette eindstaken en de bindstrips.
  • Later, vlak voor het planten van de bonenplantjes, moet de grond rondom de staken weer losgemaakt worden met een riek of schepje.

.

Opmerking:

Je kunt beter 2 rijen staken tegen elkaar zetten, (/\)  . De zon kan dan alle planten goed beschijnen.

Als je 4 rijen staken naast elkaar zet,  (/\   /\ )  , dan krijgen de bonenplanten aan de binnenste staken minder licht dan die aan de buitenste staken. Hierdoor komen er minder bloemen en minder bonen aan deze bonenplanten. En onhandiger om te plukken.

.

D2) Staken neerzetten in afzonderlijke wigwams

2016071420160815

Je kunt telkens 4 staken bovenaan bij elkaar binden. Zo bouw je afzonderlijke, losse “bonenwigwams”. Zoals te zien op bovenstaande foto’s uit 2016.

Volgens mij zijn deze losse wigwams handiger dan 2 rijen staken naast elkaar. Redenen:

  • Tussen de wigwams /\   /\   /\  is veel ruimte. De planten die achter de wigwams groeien staan niet in de schaduw maar krijgen voldoende (zon)licht.
  • Je kunt de tuin gemakkelijker indelen. Je hoeft geen rekening te houden met 2 rijen staken naast elkaar die nog ergens in de tuin neergezet moeten worden. Je zet gewoon wigwams neer waar je zelf wil.
  • Je kunt de bonenoogst beter spreiden; zet elke week ergens in je tuin een nieuwe bonenwigwam en zet daar kleine bonenplantjes bij. Of doe dat elke 2 weken.

.

E)# Staken met bonenplantjes

Je kunt klimbonen (staakbonen) rondom de staak in een ondiep “kuiltje” in de grond planten. Het kuiltje is ongeveer 5 cm diep. De bonenplanten staan hierdoor dieper in de grond. Als je water in het kuiltje giet gaat er veel water naar de grond rondom de wortels. De grond droogt daardoor niet zo snel uit.

Giet bij droog weer ‘s-avonds de planten in het kuiltje met een gieter met fijne broes. De volgende ochtend kun je voorzichtig de grond tussen de planten losmaken.

.

20160715

20160619

Een andere werkwijze is deze. Verdeel de bonenplantjes over het hele stuk grond tussen de staken. De bonenplantjes staan dan verder uit elkaar. Elk plantje heeft zo meer voedsel en water. Op bovenstaande foto’s uit 2016 zie je veel bonenplantjes tussen en rondom de staken groeien.

De omhoog groeiende bonenranken vinden de dichtstbijzijnde staak om erlangs te klimmen. Bij enkele eigenwijze planten moet je de ranken naar de dichtstbij zijnde bonenstaak duwen, eromheen leiden en vastzetten met een stukje krulsnoer. Zie tip 2 over stukjes krulsnoer om staakbonen te leiden.

Mijn ervaring is dat beide wijzen (“rondom de staak” en “verdeeld over de grond”) goede planten en een goede oogst oplevert.

.

F)# Trapje

Bij het plukken van de staakbonen gebruik ik een “aangepast” trapje. Ik heb onder de poten latjes gemaakt zodat het trapje niet in de grond zakt. In tip 2 staat een beschrijving van de aanpassing.

.

G)# Stikstofwortelknolletjes bij de bonenplanten

Op de wortels van vlinderbloemigen (erwten, bonen lupine enz) leven bacterien die samen met de plant stikstof uit de lucht opneemt en die omzet in een stikstofmeststof. Je ziet ronde bolletjes op de wortels. Door afknippen boven de grond blijft de stikstofmeststof in de grond. Op de foto hierboven zie je deze bolletjes (knolletjes) aan de bonenwortels zitten .

.

H)# Bonen in de achtertuin op 21 augustus

Je kunt midden tot eind juni enkele staken in de achtertuin zetten. En er bonenplantjes langs zetten. Op 21 augustus zien de bladeren en de bonen van die planten er nog goed uit. Er zijn volop boontjes en snijbonen te oogsten.

.

I)# Bonen in de volkstuin op 24 augustus

Als je eind mei bonenstaken in je volkstuin zet en daar bonenplantjes omheen plant, dan zijn de planten op 24 augustus “op”. De bonenbladeren zijn dan bruin gekleurd. En er hangen nog maar weinig bonen aan de planten.

.

J)# Bonenrassen (Prelude, Westlandia en Miracle)

Ik gebruik de volgende bonenrassen in mijn tuin:

J1) Prelude struik sperziebonen: 

  •  Voor de vroegste zaai. Goede opbrengst. Voor 1 juli zaaien. Bij later zaaien krijgen de planten in augustus bruine bladeren en komen er stippen op de boontjes. Dit ras kan dus niet tegen koud weer.

.

J2) Westlandia staak sperziebonen:

  • Zaaien vanaf mei tot eind juli. Om de 2 weken zaaien. De plant kan vrij goed tegen koud weer in september.
  • De bonen zijn lang, slank en lichtgroen. De planten hebben trossen met grote bonen, kleine bonen en bloemen.  Daarom voorzichtig plukken om te voorkomen dat de trossen (met kleine bonen en bloemen) afbreken.  De bladeren breken gemakkelijk af.  Zie de 2 foto’s hieronder.

.

J3) Miracle Chinese struikboontjes:

  • Voor de laatste zaai en oogst. Eind juli tot begin augustus zaaien.
  • Boontjes vrij vroeg plukken en niet te groot en dik laten worden. Dan worden de boontjes (zaden) in de peulen te dik.

miracle-bonen-13-september

  • Bonenstruiken Miracle op 13 september in mijn achtertuin.

  • De laatste Miracle boontjes die ik op 8 oktober plukte.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in bonen. Bookmark de permalink .

16 reacties op 10) Snijbonen en sperziebonen in de tuin van Sjef

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. Ellen zegt:

    Beste Sjef,

    Met veel interesse je artikel over bonenstaken maken gelezen. Heb meerdere soorten (stam- en rijs bonen) gekocht en bamboestokken. Heb een vraag aan je, Bijv. bij de rijs capucijner en rijs doperwt staat plantafstand 100 x 10 cm. Betekent dit dat ik tussen de rijen een meter moet aanhouden en in de rij iedere 10 cm. een stok moet zetten? Hoop het niet want dan heb ik er niet genoeg. Of zoeken de planten zelf de weg naar de stokken? Ook heb ik geen idee hoeveel planten ik bij bonen ongeveer moet plaatsen om met regelmaat een maaltijd voor 2 personen te kunnen nuttigen of hoeveel qua gewicht je ongeveer krijgt van een plant. Heb zoveel verschillende zaden gekocht in mijn enthousiasme, maar op een gegeven moment is de tuin (helaas) ook vol. Hoop dat je me hierin advies kunt geven, alvast bedankt voor je moeite,

    met vriendelijke groet, Ellen
    P.s. de worteltjes en slaplantjes heb ik volgens jouw adviezen gezaaid en doen het mooi.

  3. sjeftuintips zegt:

    Hoi Ellen,
    Rijs doperwten, capucijners of doperwten laat je meestal klimmen langs grofmazig gaas of grofmazig net. Grofmazig gaas heeft mazen van 10 of 15 cm en is speciaal voor dit doel gemaakt.
    Op internet vond ik deze info (gewoon gegoogled op “erwten gaas”, geen familie): http://www.tuinbazar.nl/product.php?id=925.
    Kippengaas of een ander soort grof gaas gaat ook goed. Enkele palen in de grond zetten en net of gaas ertussen spannen. Zo hoef je geen bamboestokken te gebruiken.
    Lage bonen; Ik zaai heel vroeg de eerste lage sperziebonen, zoals je hier boven kunt lezen. Daarna zaai ik vanaf 15 mei telkens 40 of 80 bonenzaden in een ijsdoos. Na ca 10 dagen zijn alle bonenplantjes in de tuin gezet en daarna zaai ik weer 40 nieuwe bonenzaden in de ijsdoos. Dit gaat zo door tot de laatste bonen die rond 1 augustus worden gezaaid.
    Klimbonen: In begin mei zaai ik 80 klimsperziebonen en 80 klimsnijbonen in ijsdozen. Deze worden rond 15 mei rond de staken geplant. In begin juni zaai ik weer 40 klimbonen, half juni weer 40 klimbonen.
    Tip: vaak (kleinere hoeveelheid) groenten zaaien, bv elke week of 2 weken, opschrijven wanneer je gezaaid hebt, hoeveel en wanneer de oogst was. Zo kun je de oogst spreiden en lange tijd verse groenten oogsten. Gewoon uitproberen en wat goed gaat volgend jaar weer zo doen.
    Veel groentenzaden kunnen een jaar later nog gebruikt worden.
    Op internet vind je heel veel info over tuinieren. Zoek met Google op de juiste woorden.
    Succes met je tuin,
    Groetjes, Sjef

  4. Jet zegt:

    Beste Sjef ,
    Ik heb een vraag over klimbonen. Waarom zet je ze oost west en later noord zuid?
    Mijn bonen zitten heel slecht in het blad. Staan ze te veel in de wind of hebben ze geen mest genoeg? Kunnen bonen ook tegen vrij vochtige grond?
    Groet
    Jet

  5. sjeftuintips zegt:

    Hallo Jet,
    Bedankt voor je reactie. Hieronder staan de antwoorden op je vragen.
    Mijn ervaring is dat het niet (veel) uitmaakt of de rijen klimbonen noord-zuid of oost-west staan. In mijn volkstuin geeft oost-west de langste rij. In mijn achtertuin kwam het beter uit om de rij bonenstaken tegen de taxus heg te zetten, noord-zuid. Dan staan er geen andere planten in de schaduw van de staakbonen.
    De bladeren van mijn staakbonen zijn ook geel en vlekkerig geworden. Dat komt vooral door het koude weer van de afgelopen weken. Ook de bonenplanten in de bonenwigwam (staken naast bloempotten) groeien niet hard en hebben gele bladeren door de koude.
    Bonen hebben heel weinig mest nodig. Ze groeien goed in onbemeste grond.
    Bonen groeien goed in vochtige grond als het warm weer is.
    En bonen kunnen wel wat wind hebben.
    Dus door het koude weer in augustus 2014 zijn de bladeren geel geworden en groeien de bonen niet zo goed. In jouw tuin, en ook in mijn tuin.
    Groetjes, Sjef

  6. Constant zegt:

    Beste Sjef, een vraagje:
    Waar vind ik betaalbare bonenstaken? Ik woon in de omgeving van Turnhout.
    Vriendelijke groet Stan

  7. Sjef zegt:

    Als je bamboe in je tuin plant heb je ze over enige tijd zelf.
    Ik ben dol op tuinieren. Zal wel aan de naam liggen.

  8. Kerensa zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik ben een beginnende “moestuiner” en ben dit jaar voor het eerst aan het experimenteren met van alles en nog wat. Ik geniet ervan te zien hoe de zaden als plantjes de grond uit komen. Het meeste lukt aardig, ik heb alleen een vraag over mijn stambonen. Op de bladeren komen deels ronde gele stippen die daarna bruin kleuren en dor worden. Ook de randen van veel bladeren verkleuren en worden “bros”. Weet jij wat er aan de hand kan zijn? Ik ben erg benieuwd vooral omdat ik nog een nieuwe groep bonen net de grond uit heb komen en hoop dat deze wel ok blijven…

  9. Els zegt:

    Dag Sjef,
    Al jaren kweek ik klimbonen op ons dakterras. 1 wigwam in een bak ter grootte van een kwart kubieke meter. Deze zomer worden echter de bladeren vroegtijdig geel. Heb jij een idee hoe dat zou komen? De grondstof regelmatig bijgemest met wormenmest.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Els,
      Ja ook in mijn tuin zijn van de staakbonenplanten de bladeren vroeg geel gekleurd. En er vallen veel bladeren af. Mijn bonenwigwam met 4 bloempotten en in elk pot 4 planten is er het ergste aan toe.
      Ik denk dat de oorzaak ligt in het droge (warme) weer in de maand juli en te droge grond. Er verdampt dan veel water via de bladeren. De bovenlaag van de grond wordt ook droog. De ondiep groeiende wortels van de bonenplanten kunnen dan al gauw niet voldoende water opnemen. Hierdoor droogt de plant uit. Met gele en afvallende bladeren tot gevolg.

      Misschien helpt dit (ga ik volgend jaar uitzoeken): 1) zet de bonenplanten verder uit elkaar in de grond (of minder planten per m2), 2) bedek de grond rondom de planten met hooi of stro, 3) geef de wortels van de planten vaak en “voldoende” water, 4) zaai en plant niet alle bonenplanten tegelijk in mei (maar ook in juni en/of juli). De later geplante bonen zijn pas in augustus groot en dan zijn de dagen korter, minder uren felle zon.

      groetjes, Sjef

  10. Wanneer zou ik mijn eerste sperziebonen kunnen oogsten?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s