5) Plant-uitjes planten in een voortje

In deze tip:

  • A)# Wortelvlieg en uienvlieg.
  • B)# Planttijd.
  • C)# Uitjes planten.
  • D)# Mulching.
  • E)# Proef: plantdatum en hooi rondom.
  • F)# Uien geplant begin mei.
  • G)# Oogsten en groene bladeren afknippen
  • H)# Hooi knippen.
  • I)# En verder.

.

Je kunt pootuitjes in een ondiep voortje planten. Dat is vooral handig in zandgrond want:

  • De uitjes zitten “vaster” in de grond. Vogels trekken ze niet gemakkelijk uit de grond.
  • De grond in het voortje ligt lager en droogt minder snel uit. Dus minder vaak gieten.
  • Bij droog weer giet je water in het voortje. Ernaast blijft de grond droog; daar groeit minder onkruid.
  • Het voortje geeft aan waar de uitjes zijn geplant. Er zijn geen stokjes of labels nodig.

.

A)# Wortelvlieg en uienvlieg

Ik wissel altijd  rijtjes uien (U) af met rijtjes wortelen (W) (of rode bietjes). Dus UWUWUWUW. Zie de foto’s bovenaan bij deze tip. Dit helpt (mogelijk) tegen aantasting door de uienvlieg en de wortelvlieg. Niet te vroeg planten helpt ook, zie  B)# Planttijd .

Een laagje hooi of afgemaaid gras rondom en tussen de uienplantjes helpt ook supergoed. Zie bij E)# proef: plantdatum en hooi rondom

.

B)# Planttijd

(Onderstaande geldt als je geen hooi of geen gras tussen en rondom de uienplantjes legt).

Poot in maart of begin april weinig plantuitjes. Niet te veel, want vroege uienplantjes krijgen vaak last van de mineervlieg (blad krult) of uienvlieg (maden, uien gaan dood).

Je kunt beter de meeste pootuitjes later te planten, bijvoorbeeld tussen 1 en 15 mei.

De uitjes op bovenstaande foto zijn in begin april geplant. Veel uienplanten zijn aangetast door mineervlieg en uienvlieg.

De uitjes op bovenstaande foto zijn op 15 mei geplant. Het zijn gezonde planten. Uit 50 plantuitjes zijn 48 grote uien gegroeid.

.

B1) Binnenshuis planten voor een vroege oogst

Wil je vroeg uien oogsten dan kun je eind februari/begin maart plantuitjes in bloempotjes met compost planten. Laat de uitjes binnenshuis opgroeien. Haal de uitjes (eind maart, begin april) met wortelkluit uit de potjes en plant ze in de tuingrond. Een bloempotje met inzet en stripje is handig (zie ook tip   30) Bloempotje met stripje     ).

Hieronder foto’s en een beschrijving.

  

  • Vul een bloempotje met inzet en stripje met compost.
  • Maak met een theelepeltje een kuiltje in de compost.
  • Zet een plant-uitje in het kuiltje. Schuif en druk de compost aan rondom het uitje.
  • Zet de bloempotjes met uitjes binnenshuis op een lichte plek (voor een raam), bij ongeveer 15 tot 20 C.
  • Giet regelmatig kraanwater op de compost in de potjes.

  • Laat de uitjes binnenshuis groter groeien.

 

  • Haal vanaf eind maart de uienplantjes uit de potjes en plant ze (met wortelkluit) in de tuingrond in een voortje.

  • Leg hooi rondom en tussen de uienplantjes; hooi helpt tegen plantenziekten en plagen. Zie verder bij D)# en E)# .

  • Laat de uien in de tuingrond groter groeien.
  • De foto’s hierboven zijn van 2 april en 1 mei.

.

Opmerkingen:

1. Onder een tunnel

  • Je kunt potjes met uienplantjes onder een tunnelkasje (tussen sla-plantjes) in de grond zetten.
  • Haal na enkele weken de uienplantjes uit de potjes en plant ze in de tuingrond.

.

2. Hooi rondom

Als je uitjes plant, dan kun je het beste een laagje hooi (of afgemaaid gras) rondom en tussen de kleine uienplantjes leggen. De uienplanten groeien goed door, drogen niet zo snel uit en hebben minder last van vliegbeestjes. Zie ook bij E)# proef: plantdatum en hooi rondom.

.

3. Oude plantuitjes

Plantuitjes die over zijn van een jaar geleden jaar (op de foto hierboven in het linker netje) zijn gekrompen en zien er uitgedroogd uit. Rechts op de foto “vers gekochte” uitjes.

Links zijn oude plantuitjes waar nog “leven in zit”; ze zijn dikker, stevig en hebben vaak een dun groen stengeltje. Rechts liggen verse plantuitjes.

Proef. In dit voortje in de tuingrond zijn links elke 10 cm één vers plantuitje geplant. Rechts zijn elke 10 cm 2 oude plantuitjes geplant. Later is hooi rondom en tussen de uien gelegd.

De groot gegroeide uienplanten. Rechts zijn de uien die zijn gegroeid uit oude pootuitjes. De geoogste uien zijn “gewoon van formaat” en zien er normaal uit.

Dus: dikke oude plantuitjes geven goede, normale uien.

.

4. Vreemd uitziende uien

Uit vroeg geplante pootuitjes kunnen zulke “vreemde” uien groeien. Plantdatum 16 maart, droog hooi tussen gelegd. De geoogste uien zijn groot met vreemd uitziende rokken (schillen). Het pellen en schoonmaken van de uien in de keuken is wat moeilijker.

.

 

C)# Uitjes planten

C1) Testen of plantuitjes nog goed zijn.

Leg plantuitjes op losse vochtige tuingrond en sproei elke dag water overheen. Bij goede uitjes verschijnt binnen een week kleine worteltjes en een stengeltje. Plant daarna elk goed uitje in de tuingrond.

Doe deze test als je bij geplante pootuitjes na 2 weken nog geen stengeltje ziet. De plantuitjes zijn oud of zijn vochtig bewaard. Aan pootuitjes die tijdelijk in een vochtige omgeving zijn bewaard gaan worteltjes groeien. Als ze daarna weer droog worden bewaard, dan stopt het groeien. Als je deze droge pootuitjes weer in de tuingrond plant, dan willen ze niet meer groeien. Geen nieuwe worteltjes, geen bladeren, geen ui.

.

C2) Werkwijze van planten

  • Als gewenst kun je stapplanken op de zachte tuingrond leggen.
  • Ga altijd op een paadje naast de tuingrond staan of leg “stap-planken” op de zachte omgespitte grond voordat je gaat planten. Dit om vasttrappen van de grond te voorkomen.
  • Span een dunne elastiek tussen 2 stokjes om de uitjes in een rechte rij te planten. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 4.
  • Of gebruik een nylon koord met knoopjes. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 64.
  • Maak met de zijkant van de schoffel de grond onder het elastiek (of koord) los. Maak een ondiep voortje met de schoffel.

  • Maak een V-vormig voortje van ca 5 cm diep met een “voortjesplankje”. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 2.  Of gebruik een tuinschepje. De grond die voor het plankje ophoopt kun je naast het voortje uitspreiden.
  • Plant de uitjes in het voortje. Plant ongeveer elke 10 cm een pootuitje. Zet ze de halve hoogte (of iets dieper) in de grond.
  • Haal het elastiek of koord weg.
  • Schoffel vlak naast het voortje. Hierdoor valt er een beetje grond in het voortje. De bovenkant van de uitjes zal hierna nog net te zien zijn (of net niet meer).
  • Haal de “stap-planken” weg. Schoffel de grond waar de “stap-planken” lagen.

.

D)# Mulching

Bij zaai-uien (tip 22) is te lezen dat “mulching” ervoor zorgt dat er minder aantasting van insecten is. Er staat:

Als de uienplantjes ongeveer 10 cm hoog zijn, dan kun je rondom de plantjes en tussen de rijtjes plantaardig spul op de grond leggen. Dat heet “mulchen”. Leg een dun laagje afgemaaid gras of hooi op de grond. Hierdoor groeit er minder onkruid tussen de rijen en droogt de grond minder snel uit. En er gaan minder uienplanten dood of worden aangetast. Zie de foto hieronder.

Op bovenstaande foto zie je 2 rijtjes zaai-uien naast elkaar. Links van de gele lijn is droog gras tussen de uienplanten gelegd. Op die plek groeien veel zaai-uien.

Rechts van de gele lijn is geen droog gras op de grond gelegd. Daar zijn veel zaai-uien doodgegaan.  Later zijn daar plantuitjes gepoot.

Dus mulching langs en tussen de uienplantjes helpt tegen aantasting door vliegen. Dat is zo bij zaaiuien en ook bij pootuitejs (zie verder).

.

E)# proef: plantdatum (20 maart tot 1 mei) en hooi rondom

Om na te gaan wanneer de uienvlieg of de uien-mineervlieg de eitjes op de planten legt is een proef gedaan.

E1) Pootuitjes planten, eerste jaar:

  • Op 20 maart is één plantuitje in een voortje geplant. Daarna is elke volgende dag 1 nieuw plantuitje in het voortje geplant.
  • Op 1 mei is het 43e uitje in die rij geplant. De rij was toen vol.
  • Vanaf begin april is een dun laagje droog hooi rondom en tussen de opgekomen uienplantjes gelegd. (Mijn ervaring; minder aantasting door vliegen als er gedroogd gazongras (kort hooi) op de grond rond ligt. Hooi is te koop in een dierenwinkel en niet erg duur).

Op deze foto’s zie je de rij met uienplantjes (tussen de gele pijlen) op 1 mei (boven) of op 1 juni (onder). Rondom en tussen de grootste uienplanten ligt droog hooi.

E2) Groter gegroeide uienplanten, eerste jaar:

Op 4 juli zijn deze uienplantjes al groot. Bij enkele uienplanten krullen of liggen de bladeren naar onder (het zogenaamd strijken). Die uien zijn (bijna) oogstrijp. Enkele dagen later zijn alle uien uit de grond gehaald. Klik op de foto’s voor breedbeeld.

E3) Oogst eerste jaar:

  • Op 8 juli en 16 juli zijn de grote uienplanten van de “pootuitjesproef” geoogst, zie de 2 foto’s hierboven. De oogst bestond uit 38 grote uienplanten uit de 43 geplante pootuitjes. De 38 uienplanten (met loof) wogen ruim 5 kg.
  • Van 3 plantuitjes was “niets meer over” in de tuingrond. Er groeiden ooit 3 kleine uienplantjes die later zijn doodgegaan.
  • Bij 2 grote uienplanten waren de uien zacht geworden, misschien verrot doordat het hooi rondom de ui erg vochtig was.

E4) Proef in het tweede jaar.

  • Het volgend jaar is de proef herhaald met 3 rijen plantuitjes.
  • Tussen 20 maart en 1 mei zijn op elke dag 3 pootuitje naast elkaar in de tuingrond geplant. Zo ontstonden er 3 rijtjes met 43 uienplantjes per rij, in totaal 129 plantjes.
  • Vanaf begin april is een dun laagje droog hooi, afgemaaid gras of droog stro  rondom en tussen de opgekomen uienplantjes gelegd.
  • Uit de 129 pootuitjes groeiden 115 grote uienplanten.

E5) Uitkomst en geleerd van deze proefjes:

  • Er is bij alle uien geen (of maar weinig) aantasting door de mineervlieg of de uienvlieg.
  • Enkele uienplanten hebben licht krullend blad, de uien ervan zien er wel normaal uit.
  • De uienoogst; 38 uien van 43 plantuitjes en 115 uien van 129 plantuitjes. Veel grote uien en weinig kleine uien.
  • Door het hooi (of stro) droogt de grond niet snel uit en groeien de uien beter (sneller).
  • Hooi rondom helpt goed tegen de vliegen, zelfs tijdens de “gevaarlijke tijd” (maart en april).
  • Hooi om uien geeft meer en grotere uien op dan stro of afgemaaid gras om uien.
  • De uien die geplant zijn ná 25 april (de laatste 6 uien per rij) hadden helemaal geen aantasting van de vliegen, geen krulbladeren, geen beestjes.

.

F)#Uien geplant begin mei

Begin mei zijn enkele rijen poottuitjes geplant. Eind mei is droog hooi rondom en tussen de uienplantjes gelegd.

Begin augustus zijn de uien geoogst, gedroogd en is het loof afgeknipt.

Bijna alle geoogste uien zien er gaaf en normaal uit. Er zijn maar 2 uien met “een vreemde onderkant”, zie foto hierboven. Dit is het werk geweest van de uienmineervlieg. Zie ook bij tip  4) Ziekten en plagen   , hoofdstuk A2) Uienmineervlieg.

Dus hooi rondom en tussen plantuitjes is een goede werkwijze, ook bij pootuitjes die na 1 mei zijn geplant.

.

 

G)# Oogsten en groene bladeren afknippen

Je kunt uien oogsten als de bladeren nog groen zijn.

  • Trek de uien die “strijken” (waarbij de bladeren plat op de grond liggen) uit de grond.

  • Knip met een scherpe schaar het (grootste deel van) loof af.
  • Zorg ervoor dat er na het knippen ongeveer 1 tot 2 cm blad aan elke ui is.

  • Leg de afgeknipte uien in een grote kartonnen doos.
  • Zet de doos met uien op een droge (zonnige) plek om ze te laten drogen.
  • Draai de uien in de doos om, als de bovenkant van de uien opgedroogd zijn.

  • Na 1 of 2 dagen zijn alle zijden van de uien droog.

  • Gebruik een zachte stoffer of borstel om de droge tuingrond er af te borstelen.

  • Leg de uien in een andere kartonnen doos, “met de stengel naar boven” (of “schuin naar boven”).
  • Leg niet te veel uien in de doos; laat rond elke ui is een stukje ruimte vrij.
  • Laat de uien in deze doos ongeveer 1 week drogen.

  • Leg de droge uien in een andere kartonnen doos.
  • Leg veel uien in de doos met de stengel naar boven (of schuin naar boven).
  • Doe 1 laag uien in de doos.
  • Als je de doos schuin zet, dan kun je gemakkelijk veel uien met de stengel naar boven (of schuin naar boven) in doos leggen.

  • Een doos vol met uien met de stengel naar boven (of schuin naar boven).

.

H)# Hooi knippen

Het kan lastig zijn om langsprietig hooi rondom de uienplanten te leggen. Hooi met korte sprietjes is vaak handiger.

Om kort hooi te maken doe het volgende: schud wat hooi in een (plastic) kuip of grote bloempot. Knip met een heggenschaar het hooi in kleine stukjes.

.

I)# En verder

  • Giet bij droog, warm weer 2 keer per week ‘s-avonds water in het voortje (met een gieter met smalle fijne broes).
  • Als er geen hooi rondom en tussen de uien ligt, maak dan de volgende ochtend de grond tussen de uien los met een drietand (handkrabbertje). Haal dan ook onkruid uit het voortje weg.  En zorg ervoor dat het voortje weer de goede vorm krijgt en niet dichtslibt.
  • Als er hooi tussen en rondom de uien ligt, dan hoef je de grond niet open te krabben. Door het hooi slibt de grond niet zo snel dicht. Alleen af en toe gras of onkruidplantjes uittrekken.
  • Schoffel één keer per week tussen de rijen.

Dit bericht werd geplaatst in uien. Bookmark de permalink .

12 reacties op 5) Plant-uitjes planten in een voortje

  1. Theo zegt:

    (Sjeftuintips heeft de reactie van “22) Uien zaaien in een voortje” gekopieerd naar deze tip)

    Dag Sjef.
    Inderdaad is jou site waar de beginnende en de doorgewinterde tuinman iets aan heeft.
    Mijn vraag: ik heb plantuien gepoot nu einde mei beginnen veel uien al een zaadkop te krijgen.
    Ik heb dit nog niet meegemaakt.
    Is dit nomaal?
    Groetjes en veel gezonde groeten, Theo

  2. Ludo zegt:

    Akkoord met de plantuien pas in mei te planten. Ik ga het dit jaar ook zo doen.
    Maar hoe bewaar ik mijn plantuien tot begin mei zonder door te schieten?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Ludo,
      Even gezocht op het internet. Daar staat: bewaar de plantuien vooral droog. “Vermijd vocht, de plantui maakt bij vocht worteltjes en als deze verdrogen komen ze niet terug. Een uitgelopen kiem hoeft geen probleem te zijn, deze heeft al een voorsprong genomen”. Ik heb dit gevonden op: http://www.biologischpootgoed.nl/teeltadvies-plantuien/ en hier: http://www.uienteelt.nl/teelt/advies_bio
      Succes en groeten, Sjef

      • Ludo zegt:

        Sjef, gezocht op internet, ok. Maar ik vroeg hoe je het zelf doet. Daar heb je toch geen internet voor nodig.
        Ik heb mijn plantuien verleden jaar ook laat aangeschaft en er waren er bij die al aan het doorschieten waren.
        – Hoe laat jij je pootaardappelen spruiten? De ene zegt eerst in het donker, de andere in het licht ?
        – Wat is pootdiepte ervan ?
        – Aard jij je aardappelen nog aan ?

  3. sjeftuintips zegt:

    Hoi Ludo,
    Ik heb de uitjes in de oorspronkelijke verpakking (in het netje) binnenshuis bij ca 18 gr C bewaard. Vanaf april kregen enkele bewaarde uitjes een groen sprietje (blaadje). Maar dat zie ik ook bij de plantuitjes die nog in de winkel liggen.
    Tijdens het bewaren in de bijkeuken kwamen er geen worteltjes aan de uitjes. Sinds gisteren weet ik dat dat goed is. Ze zijn niet te vochtig bewaard.
    De uitjes die ik na 1 juni plantte waren kleiner en dunner geworden. En enkele uitjes zijn niet doorgegroeid. In juni uitplanten is dus te laat.
    Half juni lagen er weer “verse” plantuitjes in de winkel, die net zo dik waren als verse in maart/april.

    – Ik laat de aardappelen in het licht bij ongeveer 15 gr C spruiten. Door het licht en lage temp krijg je stevige dikke korte spruiten aan de aardappelen.
    – Ik leg de aardappelen in gaten die ongeveer 12 cm diep zijn.
    – Ik aard de aardappelen niet aan. Hoeft niet bij zandgrond, mag wel. Mijn ervaring: bij veel regen spoelt er grond van de aanaard-dijk af, komen aardappelen bloot te liggen en kleuren groen.

    groetjes, Sjef

  4. Frits zegt:

    Span wit horrengaas over de uien in koepelvorm, of ca 60 cm hoog er rond omheen. Dit werkt ook bij prei en wortelen. Het blijkt dat de mineervlieg niet omlaag vliegt maar alleen horizontaal. Bij mij en andere kennissen werkt dit goed.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Frits,
      Dank je voor je reactie. In onze volkstuin hebben 2 tuinders een tunnel van fijnmazig gaas over de plantuitjes, dus in koepelvorm. Een “muur” van fijnmazig gaas rondom de planten zetten ken ik van de wortelvlieg, heb ik ergens gelezen (weet niet meer waar).
      Misschien zijn er meer lezers, bezoekers van Sjeftuintips, die dezelfde goede ervaring hebben met gaas.
      Sjef

  5. Grote Pier zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik kreeg wel een grasveldje van het hooi om de planten….?
    Ik ga dit jaar stro proberen, ook al is dat iets minder gunstig.
    groeten, grote Pier

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi grote Pier,
      Zo’n grasveldje had ik ook om de uienplantjes. Niet om alle. Had te maken met hoeveel graszaad er in het hooi zat.
      Stro gaat ook wel redelijk/goed. Het houdt de grond vochtig.
      groetjes, Sjef

      Bij Home (Welkom) en bij Inleiding en een overzicht… staat beschreven hoe je foto’s kunt kopiëren en plakken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.