5) Plant-uitjes planten in een voortje

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

In deze tip:

  • A)# Wortelvlieg en uienvlieg.
  • B)# Planttijd.
  • C)# Uitjes planten.
  • D)# Mulching.
  • E)# Proef: plantdatum en hooi rondom.
  • F)# Uien geplant begin mei.
  • G)# Oogsten en groene bladeren afknippen
  • H)# Hooi knippen.
  • I)# En verder.

.

Je kunt pootuitjes in een ondiep voortje planten. Dat is vooral handig in zandgrond want:

  • De uitjes zitten na het planten “vaster” in de grond.  Na het planten kunnen vogels de uien niet zo gemakkelijk uit de grond trekken.
  • De grond in het voortje ligt lager en droogt daardoor minder snel uit. Daarom minder vaak gieten.
  • Bij droog weer kun je de uitjes water geven door in het voortje te gieten. Naast het voortje blijft de grond droog waardoor er daar minder gauw onkruid gaat groeien.
  • Het voortje geeft aan waar de uitjes zijn geplant. Je hoeft er geen stokjes of iets dergelijks bij te zetten.

.

A)# Wortelvlieg en uienvlieg

Ik wissel altijd  rijtjes uien (U) af met rijtjes wortelen (W) (of enkele rijtjes rode bietjes). Dus UWUWUWUW.  Dat zie je ook op de foto bovenaan bij deze tip. Dit is om (mogelijk) minder last te hebben van de uienvlieg en de wortelvlieg.  Maar het helpt niet altijd. Je kunt beter niet te vroeg planten, zie ook bij  B)# Planttijd in deze tip.

En (in 2015 ontdekt) een laagje hooi of afgemaaid gras rondom en tussen de uienplantjes helpt supergoed tegen ziekten en aantasting door insecten . Zie verderop bij E)# proef: plantdatum en hooi rondom

.

B)# Planttijd

(Onderstaande geldt als je geen hooi of gras tussen en rondom de uienplantjes legt).

Plant in maart of begin april een heel kort rijtje met uitjes. Niet te veel uitjes, want vaak worden deze uienplanten aangetast door de mineervlieg (blad krult) of uienvlieg (maden in de uitjes, de uien gaan dood).

Daarom is het veel beter om de meeste pootuitjes later te planten, bijvoorbeeld tussen 1 en 15 mei.

uitjes vroeg

De uitjes op bovenstaande foto zijn in begin april geplant. Veel uienplanten zijn aangetast door mineervlieg en uienvlieg.

uitjes laat

De uitjes op bovenstaande foto zijn op 15 mei geplant. Het zijn gezonde planten. Van 50 uienplanten zijn er maar 2 doodgegaan door aantasting van de uienvlieg. De uien waren bij de oogst in augustus (ongeveer) even groot als de “goede” uien die in begin april zijn geplant.

.

Nieuw: hooi rondom (uitgedacht in 2015)

Als je vroeg uitjes plant, bijvoorbeeld eind maart of in april, dan kun je het beste een laagje hooi of afgemaaid gras rondom en tussen de kleine uienplantjes leggen. De uienplanten groeien goed door, drogen niet zo snel uit en hebben minder last van vliegbeestjes. Zie ook bij E)# proef: plantdatum en hooi rondom.

Opmerking:

Uit vroeg geplante pootuitjes kunnen “vreemde” uien groeien, zie bovenstaande foto. De plantuitjes zijn op 16 maart 2017 geplant. Er is droog hooi tussen en rondom de uienplantjes gelegd. De geoogste uien zijn erg groot en hebben vreemd uitziende rokken (schillen). Deze uien kunnen gewoon gebruikt worden in de keuken, maar het schoonmaken van de uien is wat moeilijker.

Uit de pootuitjes die in begin mei 2017 zijn geplant, zijn normale uien gegroeid.

.

B1) Oogst

uienoogst 2014

In september 2014 is dit de oogst van plant- en zaaiuien; ruim 10 kg. De ronde uien zijn in april gezaaid. De grote platte uien zijn groot gegroeide pootuitjes die in mei zijn geplant. De kleinere platte uien in de rechterdoos zijn afkomstig van pootuitjes die in juni zijn geplant.

.

C)# Uitjes planten

C1) Testen of plantuitjes nog goed zijn. 

plantuitjes op vochtige grond

Je kunt plantuitjes op losse vochtige tuingrond leggen. Sproei elke dag water over de uitjes bij droog weer. Ga na of (binnen enkele dagen tot een week) uit de plantuitjes kleine worteltjes en een stengeltje groeit. Plant daarna elk uitje met stengeltje en worteltjes in de grond.

Gebruik deze werkwijze als je hiervoor pootuitjes in tuingrond hebt geplant waarbij (veel) plantuitjes na 1 of 2 weken nog steeds geen stengeltje boven de grond hebben. Dat kan komen doordat de plantuitjes oud zijn of doordat ze in een vochtige ruimte zijn bewaard. Aan pootuitjes die tijdelijk in een vochtige omgeving zijn bewaard gaan worteltjes groeien. Als ze daarna weer droog worden bewaard, dan stopt het groeien. Als je deze droge pootuitjes weer in de tuingrond plant, dan willen ze niet meer groeien. Geen nieuwe worteltjes, geen bladeren, geen ui.

.

C2) Werkwijze van planten

  • Als gewenst kun je stapplanken op de zachte tuingrond leggen.
  • Ga altijd op een paadje naast de tuingrond staan of leg “stap-planken” op de zachte omgespitte grond voordat je gaat planten. Dit om vasttrappen van de grond te voorkomen.
  • Span een dunne elastiek tussen 2 stokjes om de uitjes in een rechte rij te planten. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 4.
  • Of gebruik een nylon koord met knoopjes. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 64.
  • Maak met de zijkant van de schoffel de grond onder het elastiek (of koord) los. Maak een ondiep voortje met de schoffel.

  • Maak een V-vormig voortje van ca 5 cm diep met een “voortjesplankje”. Zie tip 2) Eenvoudige… nr 2. De grond die voor het plankje ophoopt kun je naast het voortje uitspreiden.
  • Plant de uitjes in het voortje. Plant ongeveer elke 10 cm een pootuitje. Zet ze de halve hoogte (of iets dieper) in de grond.
  • Haal het elastiek of koord weg.
  • Schoffel vlak naast het voortje. Hierdoor valt er een beetje grond in het voortje. De bovenkant van de uitjes zal hierna nog net te zien zijn (of net niet meer).
  • Haal de “stap-planken” weg. Schoffel de grond waar de “stap-planken” lagen.

.

D)# Mulching

Bij zaai-uien (tip 22) is te lezen dat “mulching” ervoor zorgt dat er minder aantasting van insecten is. Er staat:

Als de uienplantjes ongeveer 10 cm hoog zijn, dan kun je rondom de plantjes en tussen de rijtjes plantaardig spul op de grond leggen. Dat heet “mulchen”. Leg een dun laagje afgemaaid gras of hooi op de grond. Hierdoor groeit er minder onkruid tussen de rijen en droogt de grond minder snel uit. En er gaan minder uienplanten dood of worden aangetast. Zie de foto hieronder.

mulching

Op bovenstaande foto zie je 2 rijtjes zaai-uien naast elkaar. Links van de gele lijn is droog gras tussen de uienplanten gelegd. Op die plek groeien veel zaai-uien.

Rechts van de gele lijn is geen droog gras op de grond gelegd. Daar zijn veel zaai-uien doodgegaan.  Later zijn daar plantuitjes gepoot.

Dus mulching langs en tussen de uienplantjes helpt tegen aantasting door vliegen. Dat is zo bij zaaiuien en ook bij pootuitejs (zie verder).

.

E)# proef: plantdatum (20 maart tot 1 mei) en hooi rondom

Om na te gaan wanneer de uienvlieg of de uien-mineervlieg de eitjes op de planten legt is een proef gedaan.

E1) Proef in 2015:

  • Tussen 20 maart en 1 mei 2015 is op elke dag 1 pootuitje in de tuingrond geplant. Zo ontstond er een rijtje met 43 uienplantjes.
  • Vanaf begin april is een dun laagje droog hooi rondom en tussen de opgekomen uienplantjes gelegd. Want in 2014 bleek dat gedroogd gazongras op de grond rond zaai-uien voor minder aantasting van vliegen zorgde. Misschien helpt hooi (= gedroogd gras) op de grond ook bij plantuien. Hooi is te koop in een dierenwinkel en niet erg duur.

1 mei proef ui

1 juni proef ui

Op deze foto’s zie je de rij met uienplantjes (tussen de gele pijlen) op 1 mei (boven) of op 1 juni (onder). Rondom en tussen de grootste uienplanten ligt droog hooi.

E2) Groter gegroeide uienplanten 2015:

uienrij 1-20

uienrij 21-40

Op 4 juli zijn deze uienplantjes al groot. Bij enkele uienplanten krullen of liggen de bladeren naar onder (het zogenaamd strijken). Die uien zijn (bijna) oogstrijp. Enkele dagen later zijn alle uien uit de grond gehaald. Klik op de foto’s voor breedbeeld.

E3) Oogst 2015

rij 1-20 oogst

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

  • Op 8 juli en 16 juli zijn de grote uienplanten van de “pootuitjesproef” geoogst, zie de 2 foto’s hierboven. De oogst bestond uit 38 grote uienplanten uit de 43 geplante pootuitjes. De 38 uienplanten (met loof) wogen ruim 5 kg.
  • Van 3 plantuitjes was “niets meer over” in de tuingrond. Er groeiden ooit 3 kleine uienplantjes die later zijn doodgegaan.
  • Bij 2 grote uienplanten waren de uien zacht geworden, misschien verrot doordat het hooi rondom de ui erg vochtig was.

E4) Proef in 2016.

  • In 2016 is de proef herhaald met 3 rijen plantuitjes.
  • Tussen 20 maart en 1 mei 2016 zijn op elke dag 3 pootuitje naast elkaar in de tuingrond geplant. Zo ontstonden er 3 rijtjes met 43 uienplantjes per rij, in totaal 129 plantjes.
  • Vanaf begin april is een dun laagje droog hooi, afgemaaid gras of droog stro  rondom en tussen de opgekomen uienplantjes gelegd.
  • Uit de 129 pootuitjes groeiden 115 grote uienplanten.

E5) Uitkomst en geleerd van deze proef:

  • De meeste poottuitjes groeiden uit tot grote gezonde uien; 38 uien uit 43 planters (in 2015) en 115 uien uit 129 planters (2016). Dit is 89 % opbrengst.
  • Hooi op de tuingrond rondom de plantuien werkt dus erg goed tegen aantasting door uienvlieg of uien mineervlieg. Zelfs tijdens de “gevaarlijke tijd” van de mineervlieg (maart en april).
  • Een stel uienplanten hadden licht gekruld blad (kan door de mineervlieg komen) maar de uien zagen er goed uit.
  • De uienplantjes die “verdwenen” waren, zijn misschien opgegeten door de maden van de uienvlieg.

.

  • Er groeit weinig onkruid tussen de uienplanten. Uit het laagje hooi groeien wel wat grassprieten. Dit gras en het onkruid kan gemakkelijk worden uitgetrokken.
  • De uienplanten drogen niet snel uit door het laagje hooi en groeien goed door.
  • Een laagje hooi om de planten leverde meer en grotere uien op dan een laagje stro of afgemaaid gras. Dus hooi gaat beter dan gras of stro.

 

  • De eerder geplante pootuitjes leverden in juli 2016 grotere (zwaardere) uien op dan de later geplante pootuien. Reden: de uien van vroeg geplante pootuitjes groeiden langere tijd dan de uien van later geplante pootuitjes.
  • Uit alle 18 pootuitjes die ná 25 april 2016 zijn geplant (de laatste 6 uien per rij) groeiden uienplanten met gave bladeren en gezonde uien. Dus vanaf eind april zijn de mineervliegen niet meer actief. Daarom is pootuitjes planten vanaf 1 mei een goede werkwijze.

.

.

F)#Uien geplant begin mei

Begin mei 2015 zijn 4 rijen poottuitjes geplant, in elke rij 42 plantuitjes. In juni is droog hooi rondom en tussen de uienplantjes gelegd. Gewoon om te zien of hooi rondom goede uien oplevert als je veel uien kweekt. De grond rondom de uienplanten droogt onder het hooi niet zo snel uit.

F1) Uienoogst 2015

Begin augustus 2015 ligt het loof van de meeste uien plat op de tuingrond. De uien zijn dan oogstrijp.

plantuitjes na 1 mei, drogen

De uienplanten zijn toen uit de tuingrond getrokken op gazongras te drogen gelegd. Je kunt ze ook laten drogen op droge tuingrond.

 uienoogst plantuitjes na 1 mei

Na het drogen zijn bij alle uien de stengels en bladeren afgeknipt. Daarna zijn de uien in de dozen gelegd.

Vier rijen met elk 42 plantuitjes (168 plantertjes) levert deze oogst op: 160 uien, gewicht 14,5 kilogram. De oogst bestaat uit 35 kleine uien en 125 grote uien.

1 juni plantuien

Hier een foto van de 4 rijen met uienplanten op 1 juni. De pootuitjes die vlak langs het tegelpad groeiden (blauwe pijl ) groeiden uit tot kleine uien; ze hadden daar minder ruimte en minder voeding.

2 uien mineervlieg plantuitjes na 1 mei

Bijna alle geoogste uien zien er gaaf en normaal uit. Er zijn maar 2 uien met “een vreemde onderkant”, zie foto hierboven. Dit is het werk geweest van de uienmineervlieg. Zie ook bij tip  4) Ziekten en plagen   , hoofdstuk A2) Uienmineervlieg.

Dus hooi rondom en tussen plantuitjes is een goede werkwijze, ook bij pootuitjes die na 1 mei zijn geplant.

.

G)# Oogsten en groene bladeren afknippen

Je kunt uien oogsten als de bladeren nog groen zijn.

  • Trek de uien die “strijken” (waarbij de bladeren plat op de grond liggen) uit de grond.

  • Knip met een scherpe schaar het (grootste deel van) loof af.
  • Zorg ervoor dat er na het knippen ongeveer 1 tot 2 cm blad aan elke ui is.

  • Leg de afgeknipte uien in een grote kartonnen doos.
  • Zet de doos met uien op een droge (zonnige) plek om ze te laten drogen.
  • Draai de uien in de doos om, als de bovenkant van de uien opgedroogd zijn.

  • Na 1 of 2 dagen zijn alle zijden van de uien droog.

  • Gebruik een zachte stoffer of borstel om de droge tuingrond er af te borstelen.

  • Leg de uien in een andere kartonnen doos, “met de stengel naar boven” (of “schuin naar boven”).
  • Leg niet te veel uien in de doos; laat rond elke ui is een stukje ruimte vrij.
  • Laat de uien in deze doos ongeveer 1 week drogen.

  • Leg de droge uien in een andere kartonnen doos.
  • Leg veel uien in de doos met de stengel naar boven (of schuin naar boven).
  • Doe 1 laag uien in de doos.
  • Als je de doos schuin zet, dan kun je gemakkelijk veel uien met de stengel naar boven (of schuin naar boven) in doos leggen.

  • Een doos vol met uien met de stengel naar boven (of schuin naar boven).

.

H)# Hooi knippen

uien hooi

Het kan lastig zijn om langsprietig hooi rondom de uienplanten te leggen. Hooi met korte sprietjes is vaak handiger.

Om kort hooi te maken doe het volgende: schud wat hooi in een (plastic) kuip of grote bloempot. Knip met een heggenschaar het hooi in kleine stukjes.

.

I)# En verder

  • Giet bij droog, warm weer 2 keer per week ‘s-avonds water in het voortje (met een gieter met smalle fijne broes).
  • Als er geen hooi rondom en tussen de uien ligt, maak dan de volgende ochtend de grond tussen de uien los met een drietand (handkrabbertje). Haal dan ook onkruid uit het voortje weg.  En zorg ervoor dat het voortje weer de goede vorm krijgt en niet dichtslibt.
  • Als er hooi tussen en rondom de uien ligt, dan hoef je de grond niet open te krabben. Door het hooi slibt de grond niet zo snel dicht. Alleen af en toe gras of onkruidplantjes uittrekken.
  • Schoffel één keer per week tussen de rijen.

krabbertje N

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in uien. Bookmark de permalink .

9 reacties op 5) Plant-uitjes planten in een voortje

  1. Theo zegt:

    (Sjeftuintips heeft de reactie van “22) Uien zaaien in een voortje” gekopieerd naar deze tip)

    Dag Sjef.
    Inderdaad is jou site waar de beginnende en de doorgewinterde tuinman iets aan heeft.
    Mijn vraag: ik heb plantuien gepoot nu einde mei beginnen veel uien al een zaadkop te krijgen.
    Ik heb dit nog niet meegemaakt.
    Is dit nomaal?
    Groetjes en veel gezonde groeten, Theo

  2. Ludo zegt:

    Akkoord met de plantuien pas in mei te planten. Ik ga het dit jaar ook zo doen.
    Maar hoe bewaar ik mijn plantuien tot begin mei zonder door te schieten?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Ludo,
      Even gezocht op het internet. Daar staat: bewaar de plantuien vooral droog. “Vermijd vocht, de plantui maakt bij vocht worteltjes en als deze verdrogen komen ze niet terug. Een uitgelopen kiem hoeft geen probleem te zijn, deze heeft al een voorsprong genomen”. Ik heb dit gevonden op: http://www.biologischpootgoed.nl/teeltadvies-plantuien/ en hier: http://www.uienteelt.nl/teelt/advies_bio
      Succes en groeten, Sjef

      • Ludo zegt:

        Sjef, gezocht op internet, ok. Maar ik vroeg hoe je het zelf doet. Daar heb je toch geen internet voor nodig.
        Ik heb mijn plantuien verleden jaar ook laat aangeschaft en er waren er bij die al aan het doorschieten waren.
        – Aard jij je aardappelen nog aan ?
        – Wat is pootdiepte ervan ?
        – Hoe laat jij je pootaardappelen spruiten? De ene zegt eerst in het donker, de andere in het licht ?

  3. sjeftuintips zegt:

    Hoi Ludo,
    Ik heb de uitjes in de oorspronkelijke verpakking (in het netje) binnenshuis bij ca 18 gr C bewaard. Vanaf april kregen enkele bewaarde uitjes een groen sprietje (blaadje). Maar dat zie ik ook bij de plantuitjes die nog in de winkel liggen.
    Tijdens het bewaren in de bijkeuken kwamen er geen worteltjes aan de uitjes. Sinds gisteren weet ik dat dat goed is. Ze zijn niet te vochtig bewaard.
    De uitjes die ik na 1 juni plantte waren kleiner en dunner geworden. En enkele uitjes zijn niet doorgegroeid. In juni uitplanten is dus te laat.
    Half juni lagen er weer “verse” plantuitjes in de winkel, die net zo dik waren als verse in maart/april.
    – Ik aard de aardappelen niet aan. Hoeft niet bij zandgrond, mag wel. Mijn ervaring: bij veel regen spoelt er grond van de aanaard-dijk af, komen aardappelen bloot te liggen en kleuren groen.
    – Ik leg de aardappelen in gaten die ongeveer 12 cm diep zijn.
    – En ik laat de aardappelen in het licht bij ca 15 gr C spruiten. Door het licht en lage temp krijg je stevige dikke korte spruiten aan de aardappelen.
    groetjes, Sjef

  4. Frits zegt:

    Span wit horrengaas over de uien in koepelvorm, of ca 60 cm hoog er rond omheen. Dit werkt ook bij prei en wortelen. Het blijkt dat de mineervlieg niet omlaag vliegt maar alleen horizontaal. Bij mij en andere kennissen werkt dit goed.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Frits,
      Dank je voor je reactie. In onze volkstuin hebben 2 tuinders een tunnel van fijnmazig gaas over de plantuitjes, dus in koepelvorm. Een “muur” van fijnmazig gaas rondom de planten zetten ken ik van de wortelvlieg, heb ik ergens gelezen (weet niet meer waar).
      Misschien zijn er meer lezers, bezoekers van Sjeftuintips, die dezelfde goede ervaring hebben met gaas.
      Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s