7) Afdak voor paprika’s of tomaten

of

of

of

Voorwoord:

  • In deze tip worden allerlei afdaken voor paprika’s of tomaten beschreven.
  • Afdaken boven tomatenplanten zijn niet zo gemakkelijk te maken. Als je geen afdak of een “slecht” afdak boven de tomatenplanten hebt, dan kunnen de planten de plantenziekte Phytophthora krijgen:  bladeren stengels en vruchten kleuren bruin/zwart en de tomaten gaan rotten.
  • In deze tip gaat de meeste tekst en foto’s over tomaten-afdaken.

 

  • In hoofdstuk A)# gaat het over een plat golfplaatafdak met plastic folie aan de zijkanten. Dit afdak staat in mijn volkstuin. Er staan 9 tomatenplanten onder.
  • In 2017 is dit plat golfplaatafdak verbeterd, zodat de tomatenplanten niet nat worden van regen, opspattend water of gietwater. Het afdak is breder gemaakt. Aan de zijkanten kan plastic folie worden vastgemaakt om (slag)regen tegen te houden.
  • Als de plantendelen van een tomatenplant droog blijven is er veel minder kans op de plantziekte Phytophtora. Zie hoofdstuk Phytophtora, verderop in deze tip.
  • Op koude, vochtige ochtenden hangen er dauwdruppeltjes aan alle planten in de tuin. Er hangen dan ook kleine dauwdruppeltjes aan de tomatenplanten onder mijn afdak, ontwerp 2017. Dat is de enige gebeurtenis waarbij er waterdruppeltjes op de tomatenplanten onder het afdak zijn. Na een tijdje in de zon zijn de waterdruppeltjes verdampt en zijn de planten weer droog. Je kunt ook de waterdruppeltjes van de tomatenplanten afschudden.
  • Vlak vóór regenachtig weer worden aan alle 4 zijkanten een strook plastic folie aangebracht. Boven en onder deze strook is een luchtopening. Dit zijkantfolie zorgt ervoor dat de planten niet nat regenen. Na de “regentijd” wordt het zijkantfolie weer weg gehaald of naar onder gevouwen.
  • Bij droog weer zijn zijkanten van het afdak open, dag en nacht. Dan is het afdak erg luchtig. De planten kunnen snel opdrogen als dat nodig is (dauwdruppeltjes of water gemorst).

.

In deze tip:

  • Inleiding…….
  • Phytophtora….
  • Afdak nodig ?????
  • A)# Plat afdak van golfplaat met plastic aan 3 (of 4) zijkanten.
  • B)# Ontwerp 2015: gebogen dak van golfplaat
  • C)# “Oude” afdaken.
  • D)# Algemene info (voor alle afdaken).
  • E)# Paprikaplanten vastmaken.
  • F)# Tomatenplanten vastmaken.
  • G)# Tomaten standplaats.
  • H)# Andere tomaten-afdaken in onze volkstuin.

.

Inleiding………

Ik kweek veel tomaten en paprika’s in de volkstuin en in de achtertuin.

Veel tomatenplanten en paprikaplanten staan onder een afdak. Onder een afdak worden de meeste bloemen en vruchten niet natgeregend.

modderspetters

Alleen de onderste bladeren, de onderste bloemen en vruchten en het onderste deel van de stengel worden bij slagregen nat gespetterd.

geen modderspetters 1

geen modderspetters 2

Om minder moddergespetter te hebben kun je een laag stro op de tuingrond leggen.

tomaat-buitenlucht tomaat-buitenlucht-2

In tomaten die in de open lucht groeien kunnen barsten komen als ze veel regen op hun kop krijgen.

Onder een afdak heb je minder kans op barsten en bruine plekken op tomaten, rotte tomaten of rotte paprika’s. Het af en toe nat regenen van de onderste bloemen of vruchten geeft maar heel weinig slechte vruchten, is mijn ervaring.

Je kunt een “open afdak” maken van gebogen golfplaat op een houten geraamte, zoals te zien is op bovenstaande foto van mijn achtertuin. Dit afdak wordt in deze tip beschreven in hoofdstuk B)#.

afdak folie 1

Of je maakt een afdak met de dichte zijkanten. In    tip 25    is beschreven hoe je over zo’n “open afdak” plastic folie kunt aanbrengen. Zie de bovenstaande foto’s. Onder dit afdak groeien de paprika’s sneller en ze zijn eerder rijp (rood, oranje, geel).

Of….

……of bouw een “rechthoekig” tomaten-afdak, ontwerp 2017.  Dit afdak staat in mijn volkstuin. Eigenschappen van dit afdak:

  • Het afdak heeft een houten geraamte met verticale latten die in de tuingrond staan.
  • De bovenkant van het geraamte loopt licht schuin af (op bovenstaande foto naar links).
  • Op dit geraamte is (breed en lang) plastic golfplaat. Aan alle zijden is dit golfplaat ongeveer 25 cm breder dan het geraamte.
  • Onder het golfplaat is plastic folie (“dauwdruppelfolie”). Dauwdruppels aan de onderkant van het golfplaat vallen op dit folie (en niet op de tomatenplanten).
  • Aan de zijkanten van het afdak kan een brede strook plastic folie worden gespannen. Hierdoor worden de planten niet nat van slagregen.
    • Boven en onder dit zijkantplastic is een luchtopening van ongeveer 20 cm breed. Hierdoor is het afdak met zijkantplastic om toch nog erg luchtig.
  • Bij droog weer is het zijkantplastic naar onder “gevouwen”. Hierdoor is het afdak erg luchtig.
  • Rondom het geraamte en tussen de planten ligt een laagje stro op de tuingrond. Hierdoor worden de planten niet nat gespetterd tijdens regen.
  • Langs elke plant is een plastic bloempotje in de tuingrond gegraven. Water geven gaat via deze bloempotjes.

  • Op de 2 bovenstaande foto’s zie je het afdak en de nog niet geoogste tomaten op 15 september 2017; er hangen nog meer dan 70 gave, gezonde tomaten aan de planten. Klik op de foto voor breedbeeld.

  • Op deze foto (ook van 15 september 2017) zie je de luchtopening boven het zijkantfolie. De waterdruppels op de foto zijn regendruppels aan de buitenkant van het folie; waterdruppels van slagregen. Op de foto zie je dat het zijkantfolie net hoog genoeg is (…. of misschien net niet). De tomatenplanten onder het afdak blijven droog tijdens regenbuien.

.

Opmerking 1: dauwdruppeltjes op de planten

Onder het afdak, ontwerp 2017, worden de tomatenplanten niet nat van regendruppels of van dauwdruppels die van de golfplaat af vallen. Deze dauwdruppels vallen op de dauwdruppelfolie en niet op de tomatenplanten onder het dak.

  • Tijdens koude ochtenden hangen er kleine dauwdruppels onder aan het golfplaat. En er liggen een paar druppels op het dauwdruppelfolie. Dankzij het dauwdruppelfolie vallen er geen dauwdruppels op de planten.

  • Maar tijdens koude ochtenden hangen er ook veel kleine dauwdruppeltjes aan de tomatenplanten onder het afdak. Dus tomatenplanten worden toch nat onder dit afdak.
  • Dit is niet te vermijden. Bij lage temperatuur condenseert waterdamp in de lucht. Hierbij worden kleine dauwdruppels gevormd. De dauwdruppeltjes hangen aan de tomatenplanten, aan (bijna) alle onderdelen van het afdak en aan (bijna) alle voorwerpen in de tuin.
  • Actie: schud het hele afdak (of schud na elkaar elke tomatenplant) heen en weer om de dauwdruppeltjes van de planten af te schudden.
  • Bij droog weer is er geen zijkantfolie om het afdak (of het folie is naar onder gevouwen). Hierdoor drogen de tomatenplanten snel op, de dauwdruppeltjes verdampen binnen korte tijd.

.

Opmerking 2: steil aflopend afdak

Als je het golfplaat afdak steil aflopend maakt, dan zullen de dauwdruppels die onder aan de golfplaat hangen “naar onder glijden” en op het laagste punt naar beneden vallen. Er vallen dan geen dauwdruppels op de planten. Je hebt dan geen “dauwdruppelfolie” nodig.

Dit lijkt een goede oplossing, maar (mijn ervaring);

  • Het golfplaatafdak moet erg schuin zijn voordat de druppels naar beneden gaan “glijden”. De hellingshoek moet meer dan 45 graden zijn. Het afdak wordt hierdoor een stuk hoger. Aan de hoge kant van het golfplaat is er dan een grote opening. Die moet weer dicht gemaakt worden tegen slagregen.
  • Enkele waterdruppels vallen al naar beneden voordat ze op het laagste punt zijn. Die druppels vallen gewoon op de planten.
  • Dus een stuk plastic dauwdruppelfolie onder de golfplaat spannen is de gemakkelijkste oplossing, tamelijk goedkoop en je hoeft het afdak niet te wijzigen.

.

.

Phytophthora……..

Hierboven is afdak ontwerp 2017 beschreven. Maar vóór 2017 heb ik 2 andere afdaken in mijn volkstuin gebouwd. Hieronder een korte beschrijving van die bouwsels.

In 2015 maakte ik dit rechthoekige afdak:

Zijaanzicht en achteraanzicht van het 2015 afdak in juni.

Dit afdak heeft een houten frame en doorzichtig golfplaat bovenop. Het frame en de golfplaat zijn ongeveer even lang en even breed. De golfplaat “past precies” op het frame (de golfplaat steekt niet buiten het frame uit).

Het afdak heeft plastic folie aan 3 zijkanten. Dit zijkantplastic zit gedurende de hele zomer (en herfst) aan het frame vast. Boven dit folie is een brede luchtopening, onder dit folie een smalle opening. Later in het groeiseizoen (in september) is het zijkantfolie “omgedraaid” zodat boven een smalle luchtopening is en onder een brede opening. Hierdoor slaat er minder regenwater onder het afdak via de bovenste luchtopening.

Bij hevige regen is er ook folie aan de 4e zijkant (de voorkant) van het afdak.

Vooraanzicht van het 2015 afdak in september 2015. Boven dit folie is nu een smalle luchtopening, onder dit folie een brede opening. Hierdoor slaat er minder regenwater onder het afdak via de bovenste luchtopening.

Onder het afdak ontwerp 2015 zijn heel veel rode gezonde tomaten aan de planten gegroeid. Maar er waren ook veel tomaten met bruine plekjes en tomaten die gingen rotten. Dit wordt veroorzaakt door de plantenziekte Phythophtora. Waarschijnlijk zijn de tomatenplanten nat geworden van regendruppels die door de opening boven het zijkantfolie zijn gewaaid.

.

Om ervoor te zorgen dat er geen regenwater in het afdak komt (door de opening boven het zijkantfolie), heb ik in 2016 het ontwerp gewijzigd en een nieuw afdak gemaakt:

Achteraanzicht van het afdak uit 2016.

20160717

Zijaanzicht/vooraanzicht van het afdak model 2016.

Het tomatenafdak uit 2016 lijkt sterk op het ontwerp 2015. Maar bij het afdak uit 2016 is geen luchtopening boven het zijkantfolie; het zijkantfolie loopt boven door tot aan het golfplaat. Dit zijkantplastic zit gedurende de hele zomer aan 3 zijden aan het geraamte vast. Hierdoor kunnen er geen regendruppels onder het afdak komen (en op de planten vallen). Bij hevige regen is er ook folie aan de 4e zijkant van het afdak.

2016, 16 juli

Onder het afdak van 2016 ging het goed fout in juli. Alle tomatenplanten onder dit afdak kregen de plantenziekte Phytophthora. Er waren bruine vlekken op bladeren, stengels en vruchten. De aantasting werd steeds erger. Veel tomaten gingen rotten.

In een volkstuin komt de plantenziekte Phytophthora vaak voor op aardappelplanten en op tomatenplanten. De microorganismen die deze ziekte veroorzaken overleven in de tuingrond van de volkstuin. De ziekte kan elk jaar weer optreden.

Tomatenplanten in een volkstuin kunnen de ziekte Phytophtora krijgen als de bladeren, stengels of vruchten nat worden (van gieten, spatten, regen of dauw). En als het dan lang duurt voordat de planten weer opgedroogd zijn.

.

Oorzaak van Phythophtora onder het afdak model 2016.

De tomatenplanten onder het afdak 2016 zijn niet nat geworden van regenwater. Dus er moet een andere oorzaak zijn.

volkstuin condensdruppel 1

Ik zag dat er op een koude ochtend veel waterdruppels aan de onderkant van het platte golfplaatdak hangen. Dit zijn geen regenwaterdruppels maar grote dauwdruppels.

Tijdens koude nachten of ochtenden condenseert waterdamp uit de lucht op koude voorwerpen. Er komen waterdruppels of een waterfilm tegen de bovenkant en de zijkanten van kasjes en afdaken. Meestal aan beide zijden van de zijkant of van het dak. Dauwdruppels aan de buitenkant van het golfplaat of tegen de zijkanten is niet erg. Dat water verdampt of stroomt naar beneden en valt op de tuingrond.

Bij een vlak golfplaat stroomt condenswater aan de onderzijde naar de “dalen” van de golfplaat. Daar worden grote waterdruppels gevormd, zoals te zien op bovenstaande foto. De druppels worden groter en groter en vallen naar beneden.

volkstuin condensdruppel 2

Veel grote waterdruppels vallen op stengels, bladeren of vruchten van de tomatenplanten. Deze foto toont een plasje water op een tomatenblad.

Het is meestal windstil weer als er dauwdruppeltjes gevormd worden. En afdak “model 2016” heeft aan 3 zijden plastic folie tot boven toe. Hierdoor waait het niet onder het afdak en duurt het erg lang voordat de tomatenplanten opgedroogd zijn. Dat is de reden dat de tomatenplanten onder dit afdak de plantenziekte Phytophthora kregen.

.

Info over Phytophthora

Veel bruikbare info over Phythophtora bij tomaten op deze internetsite:  Moestuintips    . In het superkort zijn dit de aanbevelingen:

  • Houd tomatenplanten droog met een breed afdak (of een luchtig kasje).
  • Laat geen gietwater, regenwater, condenswater of opspattend water op de planten komen.
  • Zorg voor goede luchtcirculatie onder het afdak. Planten drogen dan snel op.

.

Dauwdruppels bij andere afdaken

In onze volkstuin zijn allerlei soorten afdaken en kasjes met tomatenplanten eronder. Tijdens een koude vochtige ochtend zie je dit:

  • Onder een vlak golfplaatdak hangen veel grote waterdruppels (dauwdruppels).
  • Weinig grote waterdruppels hangen onder aan een erg schuin golfplaatdak.
  • Aan een gebogen golfplaatdak hangen veel grote waterdruppels.
  • Veel kleine dauwdruppeltjes hangen onder aan een afdak van plastic folie.
  • Grote waterdruppels vallen naar beneden, kleine druppeltjes verdampen (drogen op).

.

.

Afdak nodig ??????

In onze volkstuin (1,2 hectare) is het onmogelijk om tomaten te kweken in de open lucht. In de open lucht worden de tomatenplanten nat van de regen en de dauw. De planten krijgen de ziekte Phytophthora. Er komen donkere vlekken op bladeren, stengels en vruchten.

Op deze foto’s zie je 2 tomatenplanten tussen paprikaplanten in mijn volkstuin op 1 september. De bladeren worden bruin en drogen op. De tomaten gaan rotten.

Deze plantenziekte, Phytophthora, tast ook vaak aardappelplanten aan. In een volkstuin met aardappelplanten en tomatenplanten treedt de ziekte Phytophthora vaak op. De organismen die deze ziekte veroorzaken overleven in de grond. De ziekte kan elk jaar weer optreden.

Meer info over Phytophtora op het internet, bijvoorbeeld op deze speciale pagina’s van      moestuintips   en     mooie moestuin   .

.

In een besloten (achter)tuin kan je zonder afdak goede tomaten kweken. Pluk of snijd tijdens de groei vanaf de onderkant bladeren van de stengel. De stengel mag 2/3 deel kaal zijn (onderaan) en 1/3 deel met zijbladeren (bovendeel). Later in de zomer kun je bovenaan meer nog bladeren weghalen…..   Zijn er bladeren met bruine vlekjes of vlekken, haal die bladeren dan van de plant af. Of haal het bruine deel van de bladeren weg.

In een besloten (achter)tuin zonder afdak is het slim om eind augustus tot eind september alle groene, gele en rode tomaten te plukken en de tomatenplanten uit de grond te halen. Laat de onrijpe tomaten binnenshuis rijpen. Zie ook hoofdstuk N2) van   tip 15   . Tomatenplanten die na augustus of september nog in de (achter)tuin staan krijgen dan vaak de plantenziekte Phytophthora (bruine vlekken op de plantendelen). Binnen enkele dagen met koud nat weer zijn gezonde tomatenplanten veranderd in zieke planten.

Je kunt in een besloten (achter)tuin de tomatenplanten onder een open afdak zetten. Dan kun je tomaten oogsten tot half september (of later). Meer over tomaten onder een afdak in hoofdstuk F)# van  tip    tip 8   .

.

.

A)# Plat afdak van golfplaat met plastic aan 3 (of 4) zijkanten.

In 2015 heb ik een nieuw plat afdak voor tomaten verzonnen.

A1) Idee (plat tomaten-afdak)

afdak plat

Dit afdak maakte ik in 2014 voor een collega volkstuinder; houten latten in de grond, dwarslatten erop en daar weer een golfplaat op. Dit afdak was terplekke door die collega volkstuinder en mij verzonnen. Het afdak loopt in de richting oost-west. Onder het afdak staat maar 1 rij tomatenplanten. De zijkant is open. Ik herinner mij dat er enkele bruine (rotte) tomaten aan de planten hingen, maar veel tomaten waren gezond.

.

A2) Mijn tomatenafdaken

In mijn achtertuin:

In een gesloten (achter)tuin kun je een “smal open afdak” maken. Bij dit afdak is het golfplaatdak is net zo breed als het geraamte. Ik noem dit een “smal” afdak. De zijkanten van het afdak zijn open, er is geen plastic folie aan de zijkanten. Dit afdak lijkt op het afdak van mijn volkstuincollega gebouwd in 2014.

De tomatenplanten onder dit afdak worden af en toe nat door slagregen of door dauwdruppels. Maar in een gesloten achtertuin is er weinig gevaar voor de plantenziekte Phythophtora. Dit afdak is zeer geschikt voor een (gesloten) achtertuin.

Let op: Zijn er bladeren met bruine vlekjes aan de planten, dan moet je die bladeren meteen weghalen.

.

In de volkstuin

In een volkstuin treedt gemakkelijk de plantenziekte Phythophtora op. Het is moeilijk om in een volkstuin een goed tomatenafdak te maken.

In 2015 en 2016 bouwde ik een “smal gesloten afdak” in de volkstuin. Het houten frame en de golfplaat bovenop zijn hetzelfde als bij het afdak in de achtertuin. Bij het afdak in de volkstuin is er (gedurende de zomer en de herfst) plastic folie aan 3 zijkanten. Bij regen is er ook plastic folie aan de 4e zijkant van het afdak.

In hoofdstuk Phythophtora  (zie hierboven) is een beschrijving van mijn afdak uit 2015 en 2016. Hieronder volgt een korte beschrijving van die 2 afdaken.

Ontwerp 2015

Het afdak uit 2015 was redelijk goed; er groeiden een heleboel rode tomaten onder, maar ook veel tomaten met bruine vlekken door Phythophtora.

Oorzaak: De planten werden nat door regendruppels via de opening boven het zijkantfolie. Onder het afdak van 2015 was er wel wat luchtverversing dankzij de openingen onder en boven het zijkantfolie. Waterdruppels op de tomatenplanten verdampten redelijk snel. Maar niet snel genoeg want de tomatenplanten kregen toch de ziekte Phythophtora in lichte mate.

.

Ontwerp 2016:

2016, 16 juli

Het afdak uit 2016 was erg slecht; in juli 2016 hadden alle planten de ziekte Phythophtora. Bijna alle tomaten zijn bruin geworden of hadden bruine vlekken. Het afdak ontwerp 2016 is dus niet geschikt voor gebruik in een volkstuin.

Oorzaak: Onder het afdak ontwerp 2016 is weinig luchtverversing. Dit komt doordat de zijkantfolie tot bovenaan tegen het golfplaatdak is. Waterdruppels op de planten (dauwdruppels) verdampen erg langzaam. Hierdoor krijgen de planten Phythophtora in ernstige mate.

.

Geleerd:

  • Bij een plat afdak met plastic zijkantfolie;
    • zijkantfolie met luchtopeningen boven en onder (ontwerp 2015) is beter dan zijkantfolie tot bovenaan dicht (ontwerp 2016).
    • goede luchtverversing onder het afdak is erg belangrijk om de ziekte Phythophtora weg te houden.

.

Uitdaging; ontwerp een nog beter tomatenafdak om in een volkstuin te gebruiken.

  • Een goed tomatenafdak heeft open zijkanten en geen zijkantfolie. Onder een afdak met open zijkanten is een goede luchtverversing zodat tomatenplanten snel opdrogen.
  • Maak zijkantfolie aan het frame vast vlak voor een regenbui of regenweer. Haal het zijkantfolie weg vlak na een regentijd of na een regenbui. Er is geen zijkantfolie tijdens droge weersomstandigheden, ook niet ‘s-nachts.
  • Zorg voor luchtopeningen boven en onder het zijkantfolie, zodat het afdak met zijkantfolie toch erg luchtig is.
  • Maak een licht aflopend afdak van doorzichtig golfplaat. Het afdak is veel groter dan het frame. Het dak steekt aan alle kanten 20 tot 30 cm buiten het frame uit. Zo kunnen regendruppels niet onder het afdak slaan via de opening boven het zijkantfolie.
  • Leg stro onder het zijkantfolie op de tuingrond zodat de planten niet worden nat gespetterd tijdens regen.
  • Leg stro tussen de tomatenplanten. Graaf bloempotjes in de grond en geeft de planten water via deze bloempotjes. Zo worden de planten niet nat tijdens water geven.

.

A3) Ontwerp plat afdak 2017 (volkstuin)

In 2017 heb ik een “aangepast” plat afdak in de volkstuin gebouwd. Onder dit afdak blijven de tomatenplanten droog (of dauwdruppeltjes verdampen snel) en ze krijgen geen Phythophtora. Het is een “breed open/gesloten afdak”.

Dit afdak heeft ook een houten geraamte, maar hier zijn de bovenste latten veel langer. Op deze lange bovenste latten is een lang en breed afdak van golfplaten. Dus het golfplaatafdak is veel “groter” dan het geraamte. Het dak steekt een stuk buiten het frame uit.

Onder het golfplaatafdak is plastic dauwdrupfolie. Aan alle zijkanten is wegneembaar plastic folie. Er ligt stro op de grond tegen water spetteren. Er zijn bloempotjes in de grond voor water geven. Een uitgebreide beschrijving van dit afdak staat aan het begin van deze tip, bij Inleiding.

.

A4) Plat afdak maken (“smal open afdak” of “breed gesloten afdak”).

Om een plat afdak te maken heb je houten latten nodig. Voor beide ontwerpen, een smal of een breed dak, heb je houten latten nodig met dezelfde doornede.

A4a) Nodig:

  • Brede houten latten van ongeveer 210 (of 240) cm lengte. Ruw vuren hout. Doorsnede 22 x 50 millimeter.
  • Smalle houten latten van ongeveer 210 cm lengte. Ruw vurenhout. Doorsnede 22 x 32 millimeter.

.

A4b) Zagen

Elk afdak heeft 3 (of meer) rechte bogen waar het golfplaat op ligt. Eén rechte boog bestaat uit 2 verticale “palen” met hierop 1 dwarslat (bovenlat). Hieronder staat wat je moet zagen om één rechte boog te maken. (Voor een afdak met 3 rechte bogen moet je natuurlijk 3 keer deze zaagbewerkingen uitvoeren).

.

1) Smal open afdak:

  • Zaag 1 brede lat van 210 cm lengte (22 x 50 mm) doormidden. Je krijgt dan 2 stukken van 105 cm lang.
  • Deze 2 stukken lat worden later gebruikt voor 2 verticale palen van een rechte boog (de bovenste delen van de palen).

.

  • Zaag uit een brede lat van 210 cm lengte (22 x 50 mm) een stuk van 74 centimeter. Dat stuk wordt de bovenlat (dwarslat) van een rechte boog.
  • Je houdt een stuk lat van 136 cm over.
  • Zaag dat stuk brede lat van 136 cm middendoor. Je hebt dan 2 stukken brede lat van 68 cm lang. Die stukken worden de onderste delen van de verticale palen van een rechte boog.

.

  • Zaag uit een smalle lat (22 x 32 mm) een stuk van 74 centimeter. Tussen de bovenlat (dwarslat) en deze dunne lat wordt later de golfplaat geklemd.

.

  • Van deze 6 stukken lat (2 brede latten van 105 cm, 1 brede lat van 74 cm, 2 brede latten van 68 cm en 1 smalle lat van 74 cm) kun je 1 rechte boog maken. Zie verder.

.

2) Breed gesloten afdak:

  • Zaag een brede lat van 210 cm lengte (22 x 50 mm) doormidden. Je krijgt dan 2 stukken van 105 cm lang.
  • Deze 2 stukken lat worden later gebruikt voor 2 verticale palen van een rechte boog (de bovenste delen van de palen).

.

  • Zaag 2 stukken van 70 cm uit een brede lat van 210 cm lengte (22 x 50 mm). Die stukken worden de onderste delen van de verticale palen van een rechte boog.

.

  • Zaag een brede lat van 240 cm lengte (22 x 50 mm) doormidden. Je krijgt dan 2 stukken lat van 120 cm lang.
  • Eén lat van 120 cm wordt de bovenlat (dwarslat) van een rechte boog.
  • Tussen deze bovenlat (dwarslat) en de andere lat van 120 cm worden later de golfplaten vastgeklemd.

.

  • Van deze 6 stukken lat (2 brede latten van 105 cm, 2 brede latten van 70 cm en 2 brede latten van 120 cm) kun je 1 rechte boog maken. Zie verder.

.

A4c) Rechte boog voor een “smal open afdak”

Een rechte boog voor een “smal open afdak” als die in elkaar is geschroefd.

Bovenaan is de horizontale lat van 74 cm aan 2 verticale latten van 105 cm geschroefd. De buitenafstand tussen de verticale latten is ongeveer 65 cm. Dit is aangegeven met de witte pijlen op de foto.

Onderaan is aan elke lat van 105 cm een lat van 68 cm geschroefd. Ongeveer 15 tot 20 cm van de latten is “dubbel”. De onderste stukken hout staan in de grond en zullen na veel jaren verrot zijn. De bovenste latten zijn dan nog goed. De onderste latten worden dan vernieuwd.

.

A4d) Rechte boog van een “breed gesloten afdak” (nieuw, eenvoudig ontwerp)

Zo ziet een rechte boog van een breed gesloten afdak er uit;

  • Elke boog heeft 2 verticale latten. Deze verticale latten zijn de poten van het afdak. Elke verticale lat bestaat uit 2 afzonderlijke latten die aan elkaar zijn geschroefd. De onderste latten staan in de tuingrond en worden vervangen als ze slecht of verrot zijn.
  • Bovenaan elke boog is een lange lat aan de 2 verticale latten vastgeschroefd.

De lange lat bovenaan is ongeveer 120 cm lang. In de onderkant van deze lange lat is 2 cm van elk eind een schroefhaak gedraaid. Het kleine gat in de lat wordt later gebruikt om een bindstrip (tie-wrap) doorheen te halen als je een golfplaat vastmaakt aan het geraamte.

De verticale latten zijn op de lange lat geschroefd. De buitenafstand tussen de lange verticale latten is ongeveer 65 centimeter. De “middenafstand” (hart-hart afstand) tussen 2 verticale latten is dan 60 centimeter.

 

 

 

 

 

 

 

Onderaan is aan elke lat van 105 cm een lat van 70 cm geschroefd. Ongeveer 20 tot 25 cm van de latten is “dubbel”. De onderste stukken hout staan in de grond en zullen na veel jaren verrot zijn. De bovenste latten zijn dan nog goed. De onderste latten worden dan vernieuwd.

.

A4e) Lange latten met haakjes

De tomaten groeien langs touwen. Deze touwen zijn bij elk afdak bovenaan vastgemaakt aan 1 of 2 lange latten met schroefhaakjes. Deze latten zijn ongeveer 2 meter lang.

  • Nodig: 2 smalle latten van 210 cm lang. Breedte 30 millimeter en dikte 22 millimeter.

  • Gebruik 2 smalle latten van 210 cm lang.
  • Zaag van elke lat een stuk van ongeveer 15 cm lang. Deze korte stukken lat worden later gebruikt om er kleine blokjes van te maken (zie verderop in deze tip). Je houdt 2 lange latten over van ongeveer 195 cm lengte.
  • Boor 3 gaten van 5 mm doorsnede in elke lange lat van 195 cm lengte;
    • 1 gat ongeveer 3 cm vanaf één eind,
    • 1 gat op ongeveer 90 cm afstand van het eerste gat,
    • en 1 gat op ongeveer 1800 cm afstand van het eerste gat.
  • Draai ijzeren schroefhaakjes in één lat;
    • 1 haakje vlak bij het middelste gat,
    • 2 haakjes op 30 cm afstand van het middelste gat (één links van het gat, één rechts van het gat),
    • 2 haakjes op 60 cm afstand van het middelste gat (één links van het gat, één rechts van het gat),
  • Draai ijzeren schroefhaakjes in de andere lat;
    • 2 haakjes op 15 cm afstand van het middelste gat (één links van het gat, één rechts van het gat),
    • 2 haakjes op 45 cm afstand van het middelste gat (één links van het gat, één rechts van het gat),
  • Later gaan touwen in deze schroefhaakjes de tomatenplanten steunen.

.

  • Maak kleine houten blokjes met gat erin.
  • Deze blokjes worden gebruikt bij het vastmaken van de 2 lange latten (met schroefhaken) aan het geraamte; één lange lat komt ongeveer 8 mm lager aan het geraamte dan de andere lange lat. Later wordt een schuin aflopende dakgoot op deze lange latten vastgemaakt.
  • Gebruik de korte stukken lat van 15 cm lengte.
  • Zaag 2 houten blokjes uit de korte lat(ten). Elke blokje is ongeveer 4 cm lang.
  • Boor gaten in de blokjes;
    • Elk gat is 5 mm doorsnede.
    • Boor 1 gat door 30 mm hout (zie linker blokje op de foto).
    • Boor 1 gat door 22 mm hout (zie rechter blokje op de foto).
  • Doe bovenstaande ook om nog 2 blokjes te maken.
  • En doe het bovenstaande nogmaals om nog 2 blokjes te maken.
  • Bij elkaar zijn er 6 blokjes nodig. Van elk soort 3 blokjes.

.

  • Drie rechthoekige bogen en 2 lange latten met schroefhaakjes. Gemakkelijk mee te nemen naar de tuin.

.

A5) Plat afdak opbouwen (breed gesloten afdak)

Hieronder staat hoe je een breed gesloten afdak met golfplaat in de tuin zet. Voor een smal open afdak volg je ongeveer dezelfde werkwijze.

A5a) Gaten in de grond maken

  • Kies de plek in de tuin waar het afdak gebouwd moet worden.
  • Maak met een hark de tuingrond vlak op die plek in de tuin.

De lange latten met schroefhaken worden gebruikt om aan te geven waar de verticale latten van het frame in de grond worden gezet.

  • Leg de eerste lange lat, met de schroefhaakjes naar boven, op de tuingrond.
  • Duw dunne houten plantstokken door de 3 gaten in de tuingrond om de lat vast te zetten aan de grond.

  • Leg (de steel van) een hark of een schoffel een stukje naast deze lange lat op de tuingrond. De steel ligt ongeveer 30 cm van de lange lat af.
  • De golfplaat wordt later op deze steel gelegd. Hierdoor komt er geen (of maar weinig) tuingrond aan de golfplaat.

  • Leg een doorzichtige golfplaat op de tuingrond en op de steel of schoffel of hark.
  • Duw één lange zijkant van de golfplaat tegen de lange lat die in de grond is vastgezet.
  • Het (linker) uiteinde van de golfplaat en het (linker) eind van deze lange lat liggen op één lijn.

.

De tweede lange lat met schroefhaakjes moet op de juiste afstand van de eerste lange lat met schroefhaakjes op de tuingrond worden gelegd. Hieronder staat hoe je dit kan doen.

  • De hart – hart afstand tussen de 2 verticale latten van een rechte boog is 60 cm.

.

  • Meet met een duimstok of rolmaat een afstand van 58,5 cm af vanaf de zijkant van de golfplaat (de zijkant van de plaat die tegen de eerste lange lat ligt). De afstand 58,5 cm vanaf de zijkant golfplaat is gelijk aan 60 cm latmidden naar latmidden.

  • Die afstand is op de foto’s hierboven aangegeven met een rood/gele pijl.
  • Steek op die plek (op die gemeten afstand) een dunne houten plantsteun in de grond tegen de korte zijkant van de golfplaat. Deze dunne houten plantsteun geeft aan waar het uiteinde van de 2e lange lat moet komen.
  • Leg de 2e lange lat met ijzeren schroefhaakjes schuin naar onder op de tuingrond onder de golfplaat. Als nodig de 2e lange lat draaien  (  ◊  )  zodat die in een golf van de plaat “past”.
  • Zorg er voor dat het (linker) uiteinde van de 2e lange lat aan de linkerkant tegen de dunne houten plantsteun aanligt. Als nodig de 2e lange lat even optillen, opschuiven en weer neerleggen.

.

In plaats van de afstand (58,5 cm) met een duimstok of een rolmaat te meten, kun je één rechte boog gebruiken (om te bepalen waar de 2e lange lat moet liggen).

  • Leg de rechte boog op de tuingrond (op beide lange latten mat schroefhaakjes), zoals op bovenstaande foto’s is te zien;
    • Leg de lange toplat van de boog vlak bij het (rechter) uiteinde van de golfplaat.
    • Linker foto hierboven: één verticale lat van de boog is boven de eerste lange lat met schroefhaakjes.
    • Rechter foto hierboven: Leg de tweede lange lat met schroefhaakjes onder het golfplaat bij de andere verticale lat van de boog.
    • Leg deze tweede lange lat met de schroefhaakjes (schuin) naar onder.
    • Leg deze lat (als nodig) met de hoek naar onder (  ◊  ).

  • Zorg er voor dat het (linker) uiteinde van de golfplaat en het (linker) eind van beide lange latten op één lijn liggen. Als nodig de 2e lange lat even optillen, opschuiven en weer neerleggen.

.

  • Steek een dunne houten plantsteun in de grond tegen het uiteinde van de 2e lange lat met schroefhaken. Deze dunne houten plantsteun geeft aan waar dat uiteinde is.

.

  • Haal voorzichtig de golfplaat weg.
  • Zorg ervoor dat de 2e lange lat op zijn plaats blijft liggen.

  • Pak de tweede lange lat met schroefhaakjes voorzichtig van de grond en leg die even opzij.
  • De afdruk van de tweede lat is zichtbaar in de tuingrond.

.

  • Leg de tweede lange lat weer precies op de afdruk in de tuingrond, maar nu met de schroefhaakjes naar boven. Zorg ervoor dat de linker uiteinde van deze lat weer tegen de dunne houten plantsteun gedrukt wordt. Deze houten plantsteun geeft aan waar het uiteinde van de lange houten lat is.

  • Duw dunne houten plantsteunen door de 3 gaatjes in de tweede lange lat.
  • Haal daarna de dunne houten plantsteun, die tegen het linker uiteinde van de lat is, weer weg.
  • Nu liggen er 2 lange latten op de tuingrond. In elke lange lat zijn 3 houten plantensteunen tot in de tuingrond gestoken.

  • Til voorzichtig beide lange latten van de grond.
  • Hierna heb je 6 dunne houten plantensteunen in de grond.
  • Bij elke plantensteun moet later een verticale lat van het frame in de grond worden gestoken.

  • Maak smalle ronde gaten in de tuingrond.
  • Met de verticale latten in smalle gaten wiebelt het frame niet zo erg. En het is gemakkelijker om alle verticale latten van het frame waterpas rechtop te zetten.
  • Je kunt een buis (plantgatbuis) van 6 cm doorsnede om de gaten in de grond te maken.
  • Duw de buis (loodrecht) over de houten plantensteun in de grond. Haal de buis uit de grond.
  • Tik (met een stok of schepje) tegen de buis om de grond en de plantensteun eruit te laten vallen.
  • Duw de buis dieper in hetzelfde gat in de grond. Haal de buis weer uit de grond en klop de grond uit de buis.
  • Ga door totdat het gat in de grond ongeveer 30 cm (20 tot 40 cm) diep is.

  • Gebruik een “smalle” grondboor (8 cm) om de gaten in de grond te maken.
  • Maak het gat in de grond (gemaakt met de buis) wijder en dieper met de grondboor. Maak het gat ongeveer 60 tot 70 cm diep.

  • Maak op boven beschreven manier alle 6 gaten in de tuingrond. Leg de uitgeboorde grond op een hoopje naast elke kuil.

.

A5b) Geraamte in de grond zetten

Bij het opbouwen van het geraamte dien je op te letten hoe de buitenste rechte bogen in de grond worden gezet;

Bij de 2 buitenste rechte bogen (zie foto hierboven):

  • zijn de bovenste delen van de 4 verticale latten “aan de buitenkant” van het frame,
  • zijn de onderste delen van de verticale latten “aan de binnenkant” van het frame,
  • zijn de lange toplatten “aan de binnenkant” van het frame.

.

  • Zet één rechte boog in twee bij elkaar horende gaten in de tuingrond.
  • Ga na of de gaten diep genoeg zijn; de onderzijden van de bovenste latten moeten een stukje in de tuingrond zijn.
  • Is een gat te ondiep, dan met de grondboor dieper maken.

  • Haal de rechte boog weer uit de gaten in de grond en leg die op de grond.
  • Gebruik een lat van 120 cm lang (doorsnede 22 x 50 mm), een lat die later gebruikt gaat worden om de golfplaat vast te klemmen.
  • Zet deze lat met 2 houtschroeven vast op de onderste delen van de verticale latten. Deze lat zit aan beide kanten 90 cm onder de toplat van de rechte boog.
  • Deze vastgeschroefde lange lat wordt gebruikt om het frame waterpas en aflopend op te bouwen.

  • Leg 2 bakstenen onder de vastgeschroefde lange lat en verhoog of verlaag de grond onder de stenen totdat de lat waterpas is.
  • Doe hetzelfde bij de andere rechte bogen van het frame en……

  • ……  en gebruik een lange lat met ijzeren schroefhaken om alle (3) rechte bogen goed neer te zetten.
  • De (3) rechte bogen van het geraamte moeten op (3) verschillende hoogten (hoog, midden, laag) in de grond worden gezet om een geraamte met een schuin aflopend dak te vormen.

  • Als nodig:
    • leg een grote baksteen onder de lange lat,
    • of draai de baksteen op zijn kant,
    • of leg de baksteen op een hoop tuingrond,
  • om de juiste hoogte van de lange lat te krijgen.

.

  • Je eindigt met bakstenen onder alle uiteinden van alle lange latten.
  • Als alle lange latten op de bakstenen op de juiste hoogte zijn dan zijn alle rechte bogen ook op de juiste hoogte.

Maak nu de 2 lange latten met ijzeren schroefhaakjes aan de toplatten vast. Zo maak je alle rechte bogen aan elkaar vast en zo wordt het geraamte steviger;

  • Met de ijzeren schroefhaakjes naar onder,
  • En met houten blokjes tussen de lange latten en de toplatten.
  • Gebruik hoge blokjes bij één lange lat en lage blokjes bij de andere lange lat. Zie bovenstaande foto; rechts is de lange lat hoger aan het frame vastgemaakt dan links.
  • Later wordt er een regengoot op de lange latten vastgemaakt. Deze goot loopt naar links af, dankzij de hoge en de lage blokjes,

  • Schuif aarde in de gaten in de grond. Ga intussen na of het geraamte “recht staat”.
  • Als nodig kun je de lange horizontale latten op de bakstenen een stukje verschuiven of de verticale latten een beetje verduwen.
  • Als de latten en het geraamte goed staan, stamp dan de grond in de kuilen aan met een lat of een stok.
  • Schuif grond in de gaten en stamp aan totdat alle gaten vol zijn.

  • Haal de bakstenen onder de lange latten weg.

  • Draai de schroeven los en haal de lange lat (onderaan) van de rechte boog af.

  • Nu staat het geraamte (ongeveer) goed recht in de tuingrond.
  • Als nodig kun je verticale latten bovenaan een stukje opzij duwen om het geraamte “nog rechter” in de grond te laten staan.

.

A5c) Dauwdruppelfolie vastmaken

  • Knip 3 banen en 1 groot vel plastic folie.

  • Maak bij elke lange toplat een smalle reep plastic folie vast met punaises (duimspijkers). Deze smalle reep folie beschermt later de dauwdrupfolie tegen houtsplinters en scherpe hoeken van de toplat.

Erg handige klemmen. Meer info over deze klemmen en elastisch koord in hoofdstuk A5d.

  • Maak de dauwdruppelfolie vast aan het geraamte:
    • Bij de 4 hoeken wordt het dauwdruppelfolie vastgemaakt met witte klemmen, elastisch koord en schroefhaakjes in de lange toplatten.
    • Het stuk folie dat over is (ongeveer 10 tot 15 cm) hangt over de toplatten.
    • Knip het overhangend stuk folie korter tot net onder de toplat. Zo heb je later een grote luchtopening tussen zijkantfolie en het golfplaat.

.

Opmerking:


 

 

 

 

 

 

 

 

In plaats van witte klemmen kun je plastic plaatjes en schroeven gebruiken om het dauwdruppelfolie vast te maken.

.

  • In het midden ligt het dauwdruppelfolie over (op) de lange dwarslat.
  • Tussen het dauwdruppelfolie en het hout van de lat is een strook plastic folie vastgemaakt met punaises (duimspijkers). Deze smalle reep folie beschermt de dauwdrupfolie tegen houtsplinters en scherpe hoeken van de toplat.

.

A5d) Golfplaten opleggen

  • De dauwdruppelfolie is aan het geraamte vastgemaakt.
  • Leg de doorzichtige golfplaten op het geraamte;
    • De golfplaten komen op en boven de dauwdrupfolie te liggen.
    • Twee platen van 66 cm breed liggen deels overlappend naast elkaar. De totale breedte van het dak (golfplaat) is 114 cm.
    • Als je lange golfplaten van 244 cm lengte op het geraamte legt, dan steken de uiteinden van de platen ongeveer 25 cm buiten het geraamte uit. Dat is goed.

.

  • Mijn golfplaten van 183 cm lengte zijn te kort voor dit geraamte. Dus ik moet iets verzinnen.
  • Schuif de golfplaten van 183 cm lengte naar de lage kant van het geraamte, totdat de platen net op de dwarslat aan de hoge zijde van het geraamte liggen. Aan de lage kant van het geraamte steken de platen ongeveer 25 cm buiten het geraamte uit. Zie de foto hierboven.
  • Leg 2 latten (doorsnede 22 x 50 mm) van 120 cm lengte op de golfplaat boven 2 lange dwarslatten. Doe telkens 1 bindstrip (tie-wrap) over 2 uiteinden van 2 latten boven elkaar om de golfplaten vast te klemmen.

  • Gebruik 2 (afgezaagde) korte stukken golfplaat om het afdak langer te maken.

  • Leg de 2 korte stukken golfplaat aan de hoge kant van het geraamte op de 2 lange golfplaten. Regenwater kan zo goed aflopen, dat wil zeggen van hoog naar laag.
  • Leg een houten lat (doorsnede 22 x 50 mm) van 120 cm lengte op de golfplaten boven de lange bovenlat, aan de hoge kant van het geraamte. Doe telkens 1 bindstrip (tie-wrap) over elke uiteinde van 2 latten boven elkaar om de golfplaten vast te klemmen (zie rood/witte pijl op bovenstaande foto).
  • Gebruik 2 dunne latten (22 x 32 mm) van 120 cm lengte en bindstrips (tie-wraps). Klem de lage einden van de stukken golfplaat tussen deze 2 latten (zie zwart/witte pijl op bovenstaande foto).

Nu steken de golfplaten aan alle 4 zijden ongeveer 25 tot 30 cm buiten het geraamte uit.

.

A5e) Een goot vastmaken

Je kunt een dakgoot gebruiken om water van het afdak af te voeren. Dan is er minder watergespetter op de tuingrond en dus minder gevaar voor waterdruppels op de tomatenplanten.

Maak de goot aan de lage kant van het golfplaatdak vast om het regenwater af te voeren (in een vat). Op de bovenste foto zie je de goot aan de linkerkant van het frame. Hieronder een beschrijving.

  • Je kunt een dakgoot van PVC (met eindkappen) gebruiken.

  • De goot wordt vastgemaakt op de uitstekende delen van de 2 lange latten met schroefhaken.

  • Bevestig de goot op de latten;
    • Zaag elke lange lat met schroefhaken (het uitstekende deel) op de juiste lengte af.
    • Boor 2 gaatjes in de onderkant van de goot, op de plek van de 2 lange latten.
    • Gebruik houtschroeven, plastic kapjes, ijzeren ringen en rubber ringen om de goot vast te maken op de latten. De rubberen ringen zijn “kraanleertjes”.

  • Gebruik een eindkap om de goot aan de hoogste kant dicht te maken (de rechter uiteinde op bovenstaande foto).

  • Maak ook een uitloopgat in de goot met behulp van een tweede eindkap.

  • Gebruik een ijzerzaag om een V- vormige inkeping in de eindkap te maken.
  • Haal met een mesje de stukjes plastic weg.
  • Zet de kap op het lage uiteinde van de goot.
  • Zet (met een mes of een puntig voorwerp) een merkstreepje of een krasje in de bodem van de goot bij de inkeping van de kap.

  • Gebruik een ijzerzaag om een V- vormige inkeping in de goot te maken.
  • Haal met een mesje de stukjes plastic weg.
  • Zet de kap op het lage uiteinde van de goot.

  • Als nodig kun je de uitloop-opening groter maken;
    • Haal de kap van de goot af.
    • Gebruik een ijzerzaag om beide V-vormige inkepingen (in de kap en in de goot)groter te maken.
    • Haal met een mesje de stukjes plastic weg.
    • Zet de kap op het lage uiteinde van de goot.

.

Opmerkingen:

  • Je kunt de dakgoot aan de latten vastmaken met 2 stukken nylon koord. Deze bevestiging is minder stevig (de goot kan meer bewegen).

.

  • In plaats van een (grijze) goot van PVC kun je een half rond gebogen stuk PVC golfplaat gebruiken. Ik had deze bevestiging bij mijn afdak van 2017.

.

A5f) Plastic folie aan de zijkanten vastmaken

Je kunt doorzichtige plastic folie aan de zijkanten van het afdak vastmaken. Deze zijkantfolie houdt de tomatenplanten droog bij slagregen. De zijkantfolie wordt aan het afdak vastgemaakt als er koud of regenweer wordt verwacht.

Bij warm, droog weer wordt het zijkantfolie weggehaald of naar onder gevouwen. Zonder zijkantfolie (of met naar onder gevouwen zijkantfolie) is het afdak erg luchtig. Als nodig dan drogen de tomatenplanten snel op; water druppels of dauwdruppels verdampen heel snel.

Hieronder staat beschreven hoe je zijkantfolie vastmaakt aan het afdak.

  • Knip 3 banen en 1 groot vel plastic folie.

  • Maak bij 3 verticale latten (aan de zuidkant) een smalle reep plastic folie vast met punaises (duimspijkers). Deze verticale latten zijn aan de regenzijde (de zuidzijde) van het afdak. Deze smalle reep folie beschermt later de zijkantfolie tegen houtsplinters en scherpe hoeken.

  • Het zijkantfolie kan worden vastgemaakt met elastisch koord en met deze klemmen (Showtec Holdon Midi Clip, onder andere     hier    of    daar   te koop). Heel handige klemmen.

afdak nieuwer 25

  • Deze haken met elastisch koord zijn te koop in de bouwmarkt. Het elastisch koord is 4 mm dik.

afdak nieuwer 26

afdak nieuwer 27

  • De metalen haken passen niet door de opening van een witte klem (Showtec Holdon Midi Clip). Daarom kun je maar beter de haken verwijderen. Je houdt dan stukken elastisch koord over.

 

  • Maak één hoek van zijkantfolie vooraan en bovenaan vast aan één verticale lat;
    • Vouw een smalle zijde van het zijkantfolie een stuk (ongeveer 4 cm) dubbel.
    • Dubbel folie is sterker, dus scheurt niet zo gemakkelijk.
    • Maak een klem vast in de dubbele folie, bij de bovenhoek.
    • Steek een stuk elastisch koord door het gat van de klem.
    • Maak een kleine lus in het elastisch koord.
    • Maak het elastisch koord vast over een houtschroef in de verticale lat.
    • Gebruik dezelfde werkwijze om het folie onderaan vast te maken.
    • Leid het zijkantfolie langs de achterkant en naar de andere verticale lat vooraan.
    • Doe dezelfde stappen om het zijkantfolie bij de andere verticale lat vast te maken.

  • Maak middenachter het zijkantfolie met 2 klemmen en 2 stukken elastisch koord vast; 1 klem bovenaan en 1 klem onderaan.

  • Op bovenstaande foto’s is het zijkantplastic aan 3 zijden van het afdak vastgemaakt. Onder en boven het zijkantplastic zijn luchtopeningen van ongeveer 15 tot 20 cm.

  • Met een stuk plastic folie (en klemmen, elastisch koord en schroeven) kun je ook de 4e zijde (de voorzijde) dicht maken.

.

A5g) Tomatenplanten onder het afdak

  • Er staan 9 tomatenplanten onder het afdak.
  • De planten zijn in touwen gedraaid, tegen omvallen.
  • De touwen zitten bovenaan vast in de haken in de lange latten. Meer info in hoofdstuk F2b) Het touw bovenaan “vastklemmen” en van bovenaf “vieren”.

  • Langs elke tomatenplant is een plastic bloempot in de tuingrond gezet.
  • Bij water geven wordt voorzichtig water in de bloempot gegoten. Hierdoor worden de plantendelen boven de grond niet nat bij het water geven.
  • Je kunt tomatenplanten dieper in de tuingrond zetten, met de onderste bloemtros (vruchten) vlak boven de grond. Dan heb je een minder hoog afdak nodig. Of je kunt bovenaan 1 bloemtros meer laten groeien.

  • Hierboven een foto van de tomatenplanten onder het afdak op 1 augustus 2017. Op die dag was er regen en zonneschijn, dus alle 4 zijkanten waren dicht. Om de foto te maken is één zijkant even open gemaakt.
    • In de afgelopen weken zijn bij alle planten de onderste bladeren verwijderd.
    • Elke tomatenplant heeft nu bovenaan nog 2 of 3 bladeren.
    • De planten zien er gezond uit;
      • De bladeren zijn groen, zonder vlekken, misschien een beetje gekruld.
      • Er zijn geen donkere vlekken op de plantendelen, dus geen Phytophthora.
      • Onder aan aan de planten zijn al enkele rijpe tomaten.
      • De tomaten die vlak boven de grond hangen of op de tuingrond (op stro) liggen rijpen ook normaal.

.

A5h) Gebruik

  • Bij droog weer wordt het plastic folie aan alle zijden weggehaald of omlaag gedaan, zoals te zien op deze foto.
  • Het afdak is dan erg luchtig.
  • Kleine dauwdruppeltjes op de plantendelen kunnen dan snel verdampen; de planten drogen snel op.

  • Vak vóór regenweer (met slagregen uit het zuiden) kun je de 3 zijkanten van het afdak dichtmaken met folie;
    • (Doe de zijkantfolie omhoog en) maak het zijkantfolie vast.

  • Wordt er regen uit andere windrichtingen verwacht of wil je zeker zijn, dan kun je ook de voorzijde dicht maken.
    • Gebruik een extra stuk plastic folie, witte klemmen, stukken elastisch koord (en houtschroeven) om de voorzijde dicht te maken.
    • Zo is het afdak aan alle zijkanten dicht tijdens regenbuien of erg koud weer.

.

A6) Twee rijen tomatenplanten onder het afdak

Je kunt 2 rijen onder het afdak zetten. Zet de tomatenplanten dan in “driehoeks-verband”. Zet eerst 1 rij tomatenplanten met 30 cm tussenafstand. Zet dan ongeveer 26 cm achter deze rij weer een rij planten met 30 cm tussenafstand. De planten in de 2e rij staan telkens midden tussen 2 planten van de eerste rij. Zo staan alle planten op 30 cm afstand van elkaar, maar je hebt toch 2 rijen.

.

A7) Touw

Bij elke tomatenplant is de stengel in een stuk touw gedraaid, als steun tegen omvallen. Het touw hangt bovenaan met een lus (en een stuk elastiek) aan een haakje in een lange horizontale lat. Deze vorm van steun is net zo goed als een (bamboe)stok naast elke plant zetten en de plant met strips aan de stok vastmaken.

Zie ook hoofdstuk F2b) Het touw bovenaan “vastklemmen” en van bovenaf “vieren”.

.

A8) Gietrand of bloempot

Rond elke plant is een “gietrand”. Een gietrand is het bovenste deel van een plastic bloempot en heeft deze vorm:    \       /    (doorsnede).

De planten staan dus niet in een bloempot met bodem. Ze groeien gewoon in de tuingrond.

tomaten gietrand

Op deze foto zie je een gietrand die even uit de grond is gehaald. De gietrand zit ongeveer 3 tot 5 cm in de grond. Bij water geven blijft het water rondom de plant en zakt het naar de wortels van de plant. In de gietrand op de foto is een gat gemaakt om daar het steuntouw door te leiden. Maar je kunt het steuntouw ook over de rand leiden en het eind van het touw onder een hoopje tuingrond “vastleggen”.

Je kunt ook plastic bloempotjes in de grond “begraven”, de rand net boven de grond. Giet water (voorzichtig) in de bloempotjes, zonder de plant nat te gieten. Het water loopt door de gaatjes in de bodem van de potjes in de tuingrond.

.

A9) Welke zijkant open

In andere tuinen van onze volkstuin zijn allerlei tomatenhokken met 3 dichte zijden. De open zijde is bij die hokken aan de oostzijde, de noordzijde of de zuidzijde. Er is dus geen echte voorkeur of beste keuze voor de open kant. In Nederland kan slagregen van alle windrichtingen komen.

Op “Plantaardig.com” staat dat je de open zijde naar het oosten moet maken. Zie   hier   .

Bij mijn tomatenhok (2017) heb ik gekozen voor alle 4 zijden open bij droog weer. Vlak voor regen alle 4 zijkanten dichtmaken.

.

.

B)# Ontwerp 2015: gebogen dak van golfplaat

B1) De “oude ontwerpen”

Hieronder enkele foto’s en een korte beschrijving van de afdaken die ik vóór 2015 gemaakt heb.

afdak klaar

Eigenschappen:

  • Bij die “oude” afdaken ligt de golfplaat op 3 horizontale latten; 1 hoge lat in het midden en 2 “lage” latten aan de buitenkant.
  • Door die 3 horizontale latten wordt de golfplaat op het frame in een omgekeerde V-vorm ( Λ ) geduwd. Later, bij gebruik als tunnelkasje moet de golfplaat weer in een ronde vorm worden geduwd.
  • De buitenste horizontale latten zijn vastgeschroefd aan dwarslatten. Die dwarslatten zijn aan de verticale latten vastgeschroefd.
  • Je moet de verticale latten op de juiste plek in de tuingrond plaatsen. Anders komen de schroeven in de buitenste horizontale latten niet precies boven de gaten in de dwarslatten uit.

.

B2) Ontwerp 2015, rond afdak

afdak plaatsen 5

Het bouwwerk op deze foto is het nieuwe ontwerp geraamte voor een rond afdak 2015. Het frame heeft een horizontale lat bovenaan (eigenlijk zijn het 2 latten achter elkaar) en 6 bogen bovenaan.

Hieronder een beschrijving van dit afdak.

B2a) Beschrijving van de onderdelen

afdak nieuw eindlatElke buitenste verticale lat heeft aan de bovenkant (aan het uiteinde) een brede groef. Om daar de bovenste horizontale lat in te leggen.

Zo maak je die brede groef:

  • Zaag 2 x naast elkaar in de kopse kant van de lat. Zo maak je 2 zaagsneden.
  • Zaag met een figuurzaag van de ene zaagsnede naar de andere zaagsnede om het stuk hout los te maken.

afdak boog 7

afdak plaatsen 3

Elke buitenste verticale lat heeft een dwarslat met daaraan een boog (van elektrabuis) vastgeschroefd. Dankzij die boog kan de bovenste horizontale lat niet omhoog uit de groef gaan.

De dwarslat zit met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat.

Die metalen strip kun je maken door een stoelhoek met een hamer plat te slaan. De strip is ongeveer 17 cm lang.

.

afdak nieuw middenlat

Bij een lang afdak is er ook een middelste verticale lat.

Op de middelste verticale lat zijn 2 stoelhaken vastgemaakt. Van elke stoelhaak is één einde omgebogen. Beide stoelhaken zijn met 1 bout en moer aan de verticale lat vastgezet. De haken kunnen niet draaien dankzij het omgebogen deel. Met schroeven door de gaten worden 2 bovenste latten daar vastgemaakt.

afdak boog 7

afdak boog 11

De middelste verticale lat heeft ook een dwarslat met daaraan een boog (van elektrabuis) vastgeschroefd.

Deze dwarslat zit ook met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat.

afdak plaatsen 4

En je hebt 2 (of 3) extra “losse” bogen met dwarslat nodig.

.

B2b) Een boog van elektrabuis maken

Hieronder staat met foto’s en korte teksten beschreven hoe je ronde bogen van elektrabuis kunt maken en hoe je die aan de dwarslatten bevestigt.

afdak boog 1

Zaag 66 cm dun (PVC) elektrabuis af (voor een golfplaat die “plat” 66 cm breed is).

afdak boog 2

Zaag de dwarslat op de juiste lengte; 53 cm (voor een golfplaat die “plat” 66 cm breed is).

afdak boog 3

Boor ongeveer 2 cm van elk uiteinde een gaatje in de elektrabuis.

afdak boog 4

Boor eerst 2 kleine gaten in de dwarslat, elk ongeveer 1 tot 1,5 cm van het eind. Schroef daarna één uiteinde van de elektrabuis vast aan (op) de dwarslat, in het voorgeboorde gat.

afdak boog 5

afdak boog 6

Gebruik een grote bloempot of zoiets om de elektrabuis in een boog te buigen. Schroef daarna het losse uiteinde van de elektrabuis vast aan de dwarslat.

afdak boog 8afdak boog 9

Zaag aan elk uiteinde een schuin stukje hout van de dwarslat af.

afdak boog 7

Zo ziet een dwarslat met boog eruit.

.

B2c) Het afdak opbouwen

Hieronder staat hoe je een lang afdak (met 3 verticale latten) opbouwt.

Voor het opbouwen van een kort afdak, met 2 verticale eindlatten, staat info tussen haakjes (….).

afdak plaatsen 1

Maak met een grondboor gaten in de tuingrond, 3 gaten op een rij. Zet een klem (of wasknijper) op de juiste hoogte op de steel van de boor. Boor in de grond tot de klem de grond raakt. Dan maak je elk gat even diep.

(kort afdak: boor 2 gaten)

afdak plaatsen 2

Zet de 3 verticale latten (elk met boog) in de gaten in de grond. Let op dat je de juiste verticale lat (buitenste of middelste) in het juiste gat zet. Gooi de gaten dicht met tuingrond. Nu de grond in de gaten nog niet aandrukken.

(kort afdak: zet 2 verticale eindlatten in de grond)

afdak plaatsen 5

Schuif eerst de extra losse bogen over een horizontale bovenste lat. Maak daarna de horizontale bovenste lat vast; leg de lat in de sleuf (aan het einde van het afdak) en schroef de lat vast (aan de metalen bevestigingsstrip bij de middelste verticale lat).

Doe dit bij beide bovenste latten en losse bogen.

(kort afdak: doe dit bij 1 bovenste horizontale lat)

Daarna worden de losse bogen aan de bovenste lat “vastgeschroefd”. Zie hieronder.

afdak plaatsen 6

Bevestig de losse bogen “goed verdeeld” over de bovenste lat. Draai 2 schroeven in de bovenste lat naast een extra boog; aan elke kant één schroef. Maak zo elke boog vast op de horizontale bovenste lat.

Schuif het stuk elektrabuis van elke boog tussen deze 2 schroeven een stukje. Om elke boog “recht, waterpas” aan de bovenste lat te laten hangen.

Duw hierna elke verticale lat (als nodig) een beetje opzij totdat die waterpas staat. Druk daarna de tuingrond rondom de verticale lat aan.

afdak plaatsen 7

afdak plaatsen 8

Leg de eerste golfplaat op het frame. Steek een stuk waslijndraad door de buis van een boog. Leid de waslijndraad over de golfplaat. Maak het waslijndraad vast met een lus en 1 of 2 knopen. Steek het losse eind van de waslijndraad in de buis.

afdak plaatsen 9

Maak de eerste golfplaat op 2 plaatsen vast met stukken waslijndraad (midden en rechts). Links nog niet, omdat daar later de tweede golfplaat op gelegd wordt.

(kort afdak: maak vast op 3 plaatsen: links, midden en rechts. Het afdak is nu af)

afdak plaatsen 10

Leg daarna de tweede golfplaat op. Maak ook de 2e golfplaat aan het frame vast met stukken waslijndraasd. De tweede golfplaat ligt in het midden ongeveer 10 cm over de eerste golfplaatplaat heen.

Nu is het afdak klaar.

.

C)# “Oude” afdaken

Ik bouw al vanaf 2010 afdaken om daar tomaten of paprika’s onder te laten groeien. Hieronder staan enkele oude ontwerpen in het kort beschreven.

C1) Paprika-afdak (2011)

Dit paprika-afdak maakte ik in 2011. Het bovenste raamwerk bestaat uit tamelijk dunne latten. Dat is stevig genoeg want de paprika’s staan langs stokken in de grond, en hangen niet aan touwen aan de bovenste lat, zoals tomaten.

Eigenschappen:

  • De golfplaat is vastgemaakt met waslijn. Om de randen van de golfplaat niet te beschadigen zijn daar stukjes doorgesneden slang aangebracht.
  • Je moet de verticale latten op de juiste plek in de tuingrond plaatsen. Anders komen de schroeven in de horizontale latten niet precies boven de gaten in de dwarslatten uit.
  • De golfplaat wordt op het geraamte in een omgekeerde V-vorm ( Λ ) geduwd. Later, bij gebruik als tunnelkasje moet de golfplaat weer in een ronde vorm worden geduwd.
  • Elke dwarslat is met 2 houtschroeven tegen de verticale lat vastgeschroefd. Niet erg stevig en de dwarslat kan “wiebelen”.
  • Elke verticale lat bestaat uit 2 delen die aan elkaar zijn vastgeschroefd. Het onderste deel staat in de tuingrond, zal worden aangetast (gaat rotten) en kan elk jaar vernieuwd worden.

.

C2) Tomaten-afdak (2011)

Dit tomatenafdak maakte ik in 2011. Het raamwerk bestaat uit tamelijk stevige, dikke, latten. Aan de horizontale toplat hangen touwen waar de tomatenplanten ingedraaid zijn. Verder lijkt dit frame erg op het paprika-afdak van C1).

.

C3) Tomaten en paprika afdak (2012)

In 2012 maakte ik een afdak dat gebruikt kan worden voor tomaten of paprika’s. Een afdak voor tomaten heeft lange verticale latten en is hoger. Een paprika-afdak heeft kortere verticale latten en is wat lager.

Een overzichtsfoto van het geraamte.

De bovenste horizontale latten zijn zó aan de aan de verticale latten vastgemaakt: in een brede groef of aan 2 metalen strips.

De dwarslat zit met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat. De buitenste horizontale latten zijn met (spaanplaat)schroeven aan de dwarslatten vastgemaakt.

Zo ziet het afdak eruit met de golfplaat erop vastgemaakt.

.

D)# Algemene info (voor alle afdaken)

D1) Verticale latten, onderzijde

De latten die in de grond staan bestaan uit 2 delen. Het onderste deel (ca 50 cm lengte) is met spaanplaatschroeven aan het bovenste deel geschroefd.  Na enkele jaren gebruik is het onderste deel slecht (verrot) en wordt dan vervangen door een nieuw stuk lat.  Het bovenste deel gaat vele jaren mee.

D2) Golfplaten

Je kunt een golfplaat 10 maanden per jaar gebruiken:

  • Van januari tot half april staan sla-plantjes onder een gebogen golfplaattunnel (tip 13).
  • In april en begin mei staan preiplantjes onder zo’n tunnel.
  • Van half mei tot half oktober staan tomaten of paprika’s onder een afdak van golfplaten.

Zo’n golfplaat kost ongeveer € 10,00 en gaat 5 jaar mee. Na 5 jaar is het materiaal door zonlicht bros geworden. Er komen dan gemakkelijk scheuren in het materiaal of de plaat breekt. Dan moet je een nieuwe golfplaat gaan gebruiken.

D3) Breedte van het dak

Golfplaat is ongeveer 65 cm breed. Gebogen golfplaat geeft een breedte van ca 55 cm.

D4) Water geven

Elke paprikaplant en tomatenplant staat in een gietrand die geknipt is uit een plastic bloempot. Zie ook hoofdstuk A3a)  . Of zet een plastic bloempotje in de tuingrond langs de stengel van elke plant.

.

E)# Paprikaplanten vastmaken

Elke paprikaplant staat met strips vast aan een (bamboe) stok. Tegen afbreken worden de zijtakken (met paprika’s eraan) ondersteund met bandelastiek. Bij tip 2 vind je info over de strips en het bandelastiek.

.

F)# Tomatenplanten vastmaken.

Je kunt een bamboestok naast een tomatenplant in de grond zetten. En dan de plant met stripjes vastmaken aan de bamboestok. Je hebt dan een stevige, dikke bamboestok nodig omdat er veel zware tomaten aan de plant gaan groeien. En veel stripjes, omdat de tomatenstengel niet  stevig is.

Je kunt tomatenplanten steunen door de stengel in een touw te draaien. Dat gaat ook goed en je hebt geen stevige bamboestokken en stripjes nodig. Hieronder staat beschreven hoe je tomatenplanten in een touw draait. En hoe je daarna telkens de bovenaan gegroeide “los hangende” stengel in het touw draait.

F1) Tomatenplant in een touw draaien 

De touwen zitten bovenaan met een lus of knoop vast aan de bovenste lat.

Tijdens het planten wordt een “gietrand” rondom de tomatenplant aangebracht. Je kunt de gietrand van onder over de wortelkluit schuiven. Of van boven over de stengel, waarbij je telkens de bladeren even tegen de stengel drukt. De gietrand is geknipt uit een plastic bloempot. Zie ook hoofdstuk A3b) in deze tip.

Op deze foto zie je een gietrand die even uit de grond is gehaald. De gietrand zit ongeveer 3 tot 5 cm in de grond. Bij water geven blijft het water rondom de plant en zakt het naar de wortels van de plant.

Je kunt bovenaan in de gietrand een gat maken met een priem of een boor, om hier het steuntouw door te leiden. Maar je kunt het steuntouw ook over de rand leiden en het eind van het touw onder een hoopje tuingrond “vastleggen”.

  • De gietrand wordt rondom de plant in de grond gedrukt.
  • Het touw hangt eerst los naar beneden.
  • Dan wordt het touw door het gat in de gietrand gestoken terwijl het touw losjes naast de plant hangt. Of leg een hoopje grond op het uiteinde van het touw.
  • Houd het touw onderaan vast en draai de plant losjes om het touw. Dit moet losjes omdat de stengel nog dikker zal groeien en dan moet het touw niet strak gaan zitten.

Leg een losse knoop in het touw bij het gat in de gietrand.  Het touw kan altijd nog losser of strakker gemaakt worden. Dit gaat ook door de gietrand te draaien waardoor het touw onderaan om de stengel gedraaid wordt.

tomaten touw onder

Maar je kunt ook het eind touw naast de gietrand op de tuingrond leggen en er een hoopje tuingrond op strooien.

De tomatenplant “hangt” nu met de stengel in het touw. Door de wrijving tussen touw en stengel zal de plant niet in elkaar zakken.  Let op: het touw moet niet te strak rondom de stengel zitten. Want dan kan er geen voldoende water met voedingsstoffen van en naar de bladeren, wortels, bloemen en vruchten stromen. En de stengel wordt ook nog dikker.

F2) Bovenaan indraaien

Tijdens het groeien van de tomatenplant moet je telkens (om de ….. dagen) bovenaan de “los hangende” stengel in het touw draaien. Daar is bovenaan extra lengte touw voor nodig: ongeveer 3 tot 6 cm per draai om de stengel. Er zijn 2 mogelijkheden:

F2a) Het touw van onder af los maken en “vieren”

Zit het touw bovenaan met een lus of een strakke knoop vast aan een lat, dan kun je daar geen 15 tot 25 cm touwlengte vandaan halen. Je moet dan onderaan bij de stengel het touw los te maken. Dan het touw langs de stengel naar boven opschuiven. Daarna aan de bovenkant de stengel in het touw te draaien. En als nodig daarna het touw naar beneden toe weer wat straktrekken.

Dat moet handiger kunnen…..

F2b) Het touw bovenaan “vastklemmen” en van bovenaf “vieren”

Als je het touw bovenaan vastklemt (in plaats van vastknoopt of met een lus vastmaakt) dan kun je het touw van bovenaf “vieren”.

afdak, elastiek, touw vieren

Hang het touw (bovenaan) over de schroefhaak in de lat. Doe de 2 gedeelten van het touw bij elkaar en knoop daar een stuk dik elastiek omheen. Op de foto’s hierboven zie je dat beide stukken touw naast elkaar in de elastiekknoop zitten. Trek de knoop in het elastiek stevig aan. Als nodig kun je nog een knoop in het elastiek erbij maken. Door het strak geknoopt elastiek zal het touw niet gemakkelijk verschuiven. Je moet zelfs je best doen om het touw te verschuiven.

Als je bovenaan bij de plant touw nodig hebt (zie de 3 foto’s hierboven):

  • Trek aan één eind van het stuk elastiek en aan één stuk touw.
  • Hierdoor verschuift de elastiekknoop naar onder.
  • En hierdoor komt er meer touw boven de tomatenplant.
  • (als je de verkeerde kant trekt wordt het touw naar de plant strakker; gewoon proberen hoe het moet).
  • Draai aan de bovenzijde de losse stengel van de tomatenplant in het stuk losse touw.
  • Trek aan één touw en duw de elastiekknoop naar boven.
  • Hierdoor verschuift de elastiekknoop naar boven.
  • En hierdoor wordt het stuk touw boven de tomatenplant weer strakker getrokken.
  • (als je de verkeerde kant optrekt wordt het touw naar de plant losser; gewoon proberen hoe het moet).

.

F2c) Stukken dik elastiek

tomaten touw elastiek 1 tomaten touw elastiek 2

Je kunt stukken elastisch koord van 6 mm doorsnede gebruiken. Dat koord is te koop in de bouwmarkt; 10 meter voor 7 euro. Knip telkens een stuk van ongeveer 15 cm af. Houd daarna even een brandende lucifer (of brandende kaars) aan elk uiteinde van het stuk elastiek. Dat doe je om de losse draadjes van de “buitenmantel” aan elkaar te smelten.

 

F2d) Een Youtube film over tomatenteelt

Op het internet vond ik deze film over tomatenteelt. Op 4 min 30 sec in de film zie je dat boven elke tomatenplant een voorraad touw is (op een soort platte klos gewikkeld). Om extra touw te hebben bij het indraaien van de tomatenplant. Dus ook hier touw “vieren” van boven af.

.

G)# Tomaten standplaats

Tot 2015 groeiden mijn tomaten niet in de volkstuin maar in mijn achtertuin.  In de volkstuin worden de tomaten (meestal) aangetast door ziektes.  Dat geeft dan bruine vlekken op bladeren of tomaten. Met een afdak boven de tomatenplanten (en plastic aan de zijkant) heb je minder last van deze plantenziekte in de volkstuin.

Vanaf 2015 staan er ook tomaten in de volkstuin, zie hoofdstuk A)# in deze tip.

Het rondgebogen afdak van de tomaten is maar ca 55 cm breed. Dat is voldoende om de tomatenplanten “goed” te houden.  Bij (slag) regen wordt het onderste deel van de stengel wel nat, maar niet zo erg dat de tomaten gaan rotten. Maar in een gesloten (achter)tuin waait het nooit zo hard. Hieronder foto’s van de tomaten tussen 14 juni en 4 oktober.

.

Tomatenafdak 14 juni 2011

Tomatenafdak 3 augustus 2011

Tomatenafdak 1 september 2011.

Tomatenafdak 4 oktober 2011.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Tomatenafdak met plastic folie aan 3 zijden, 1 juni 2015, volkstuin. Boven en onder de zijkantfolie is een luchtopening. Door deze luchtopeningen drogen de dauwdruppels op de planten binnen enkele uren op. Hierdoor is er een lichte tot matige aantasting door Phytophthora.

.

H)# Andere tomaten-afdaken in onze volkstuin.

In onze volkstuin worden allerlei afdaken voor tomaten gebouwd. Hieronder staan een aantal foto’s van die afdaken (met dank aan de collega tuinders).

.

H1) Plat afdak, open zijkant

afdak plat

afdak tuin 13

.

H2) Spits of rond dak, open zijkant

afdak tuin 3

afdak tuin 11

afdak tuin 18

afdak tuin 23

.

H3) Vlak of flauw aflopend dak, zijkant(en) dicht

afdak tuin 5

afdak tuin 6

afdak tuin 7

afdak tuin 14 afdak tuin 14c afdak tuin 15    afdak tuin 19 afdak tuin 20 afdak tuin 21 afdak tuin 22  afdak tuin 24 afdak tuin 25

afdak tuin 26

.

 H4) Spits of rond afdak, zijkant(en) dicht

afdak tuin 8 afdak tuin 9 afdak tuin 10

afdak tuin 4

afdak tuin 16

.

H5) Anders

afdak tuin 12

Bij dit tomatenafdak is het plastic folie van het dak niet goed strakgespannen en vastgezet. Bij een heftige regenbui is veel water “in het folie gevangen”.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in afdak, paprika, tomaat. Bookmark de permalink .

44 reacties op 7) Afdak voor paprika’s of tomaten

  1. Hetty zegt:

    dat ziet er goed uit
    jammer dat ik het niet eerder heb gezien,
    heb gisteren een tomatenkweekkas gekocht en deze
    net buiten opgezet

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hetty,
      Dat is inderdaad jammer.
      Misschien wil je aan je tuinvrienden mijn idee voor het afdak bekend maken.
      Als je paprika’s of pepers wilt kweken dan kun je die onder zo’n afdak zetten.
      En als je een doorzichtige golfplaat koopt dan kun je die gebruiken:
      – als kasje voor vroege sla of prei, zie tip 13 en 14,
      – als afscherming voor late sla of andijvie, zie tip 13,
      – als afdak boven preiopslag, zie tip 15.

      Succes met tuinieren.
      Groetjes, Sjef

  2. Paul zegt:

    Heb voor dit jaar ook een afdak gemaakt 5.5 meter lang en hoop op betere resultaten dan de afgelopen 3 jaar. Eerst prachtige grote planten vol met tomaten maar als de tomaten op het punt staan rood te worden krijgen ze zwart bruine vlekken net of ze daar beginnen te
    rotten. Zal weer iets laten weten als de oogst dit jaar beter is.

    groetjes,Paul

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Paul,
      Als tomaten nat worden van de regen dan kunnen ze bruine vlekken krijgen. Ook kunnen tomatenplanten ziekten oplopen van andere tomatenplanten in de omgeving, bv in een volkstuin. Als je de tomatenplanten ook aan de zijkant afschermt bv met plastic folie dan kun je deze ziekte voorkomen. Enkele volkstuincollega’s van mij hadden in 2011 een soort tent rondom de tomaten staan en hadden geen of heel weinig tomaten met (bruine) vlekken.
      Ik heb een zij-afscherming voor mijn golfplaatafdak verzonnen, zie tip 25. Daarbij hangt plastic (gaatjes)-folie aan beide lange zijkanten van het tunneldak.
      Groetjes en succes, Sjef

      • Paul zegt:

        Ja Sjef dat is inderdaad ook een optie maar ik probeer het dit jaar eerst met het afdak.
        Als de resultaten dan ook niet goed zijn dan gaan we over op fase 2 met de zij-kanten dicht te maken.
        Ik ben geen lid van een volkstuin er liggen wel 3 groententuinen naast elkaar, dus wat betreft overdracht van ziektes is hier het risico bijna nul.
        Toch bedankt voor de tip en ik blijf je tips lezen en misschien wel toepassen.

        Groetjes Paul.

      • sjeftuintips zegt:

        Hallo Paul,
        Het golfplaat op het tomatenafdak is ca 64 cm breed. Ik kocht het golfplaat bij Gamma. Bij Praxis hebben ze doorzichtig golfplaat dat ca 100 cm breed is. Hieronder worden de tomatenplanten zeker niet natgeregend. Misschien helpt dat goed tegen bruine tomaten.
        Groetjes en succes, Sjef

      • paul zegt:

        Dank je Sjef ik ga zo naar de bouwmarkt ik zal je ter zijner tijd wel een foto sturen
        groetjes Paul.

  3. Wouter zegt:

    Hallo Sjef,
    Hoe maak je de klimtouwen vast in de grond? En draai je het touw om de stam heen?
    Bedankt voor je interessante tips!
    Groet,
    Wouter

  4. Wouter zegt:

    Super Sjef, bedankt. Ik ga het eens proberen…
    Groet,
    Wouter

  5. Hoi Sjef, ik zou dit idee graag willen plaatsen op Tuinieren.nl, vind je dat ok? Uiteraard vermeld ik er een link bij naar jouw website.

    Groetjes Marike, namens Tuinieren.nl

  6. Peter zegt:

    Hallo Sjef, ziet er goed uit! Ga het eens proberen, bedankt voor je tips.
    groeten, Peter

  7. Hilly zegt:

    Oh. Wat werkt u netjes!
    Ik heb een volkstuin en ik vind die “bouwwerken” van sommige tuinders zo slordig.
    Uw idee is magnifiek! Dank u voor het plaatsen op Internet.

    Groet,
    Hilly

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hilly,
      Dank voor je compliment.
      In onze volkstuin staan ook allerlei bouwsels van palen, latten en plastic folie. Als het hard waait hoor je die klapperen. Of ze waaien kapot en dan liggen stukken plastic vele tuinen verder op de grond. Mijn afdak blijft heel in de wind. Ook met plastic folie erover zoals in tip 25 beschreven is.
      Sjef

  8. Lex zegt:

    Beste Sjef ,

    Hoe kom je aan de gaatjes folie, waar kan je dat kopen, ik heb van alles geprobeerd maar nog geen succes gehad in het zoeken .

    Jou site is voor beginners zoals ik wel top !

    Groeten Lex

  9. johanleon77 zegt:

    Leuke constructie, Sjef! Waar kan ik de latten kopen (ook bij Gamma?). Wat is de kostprijs ongeveer? Ik ga proberen er een zelf te maken.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo,
      Bij Gamma is veel hout te koop in allerlei maten en lengten. Vaak zijn er goedkope pakketten van meerdere latten bij elkaar. Latten kosten circa 1,50 tot 4 euro per stuk, denk ik.
      Succes en groetjes,
      Sjef

  10. Felix zegt:

    Hallo Sjef,
    Hoe hoog moet een afdak zijn voor tomaten en hoe hoog voor paprika’s?

  11. Annet zegt:

    Beste Sjef, met belangstelling je afdak bekeken. Ik vroeg me af of het geen probleem is dat de tomatenplanten dan elk jaar op dezelfde plek staan? Of wissel je het af met paprika’s?
    Groeten Annet

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Annet.
      In oktober breek ik het tomatenafdak af. De latten en golfplaten worden onder een afdak droog bewaard.
      In mei bouw ik de kas op een andere plek in mijn tuin. De tomatenplanten en paprikaplanten staan elk jaar op een andere plek in de tuin.

      Een volkstuin collega heeft een groot tomatenafdak gebouwd. Dat afdak blijft op dezelfde plek in zijn tuin staan.
      Zijn tomatenplanten groeien in grote plastic bloempotten. Elk jaar schept hij grond uit een ander deel van zijn tuin in die bloempotten. Zo staan zijn tomatenplanten elk jaar toch in andere grond.
      groetjes, Sjef

  12. Chris zegt:

    Dat ziet er geweldig uit. Net waar ik op zoek naar ben. Ik probeer het dit jaar!

  13. Thijs zegt:

    Hi Sjef,

    Top je de tomaten als ze met de toppen tegen het dakje aan groeien? Ik had het dakje dit jaar ongeveer 1,90 hoog gemaakt ongeveer en begin juli groeiden de tomaten al tegen het dak. Helaas de tomaten half augustus allemaal moeten weggooien, aangezien ze door Phytophtra waren aangetast.

    Bedankt!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Thijs,
      Die Phytophthora aantasting is erg vervelend. In 2014 hadden in onze volkstuin ook veel tuinders last van deze ziekte in de tomaten. Ook al stonden die planten in kassen of onder ruime afdaken. In andere tuinen van onze volkstuin groeiden de tomatenplanten onder een breed afdak zonder phytophthora. Wel of geen ziekte kan aan het ras liggen.
      Daarom zet ik de tomatenplanten niet in onze volkstuin, maar in mijn achtertuin, in de bebouwde kom. Ik heb dit jaar ook weer enkele (ongeveer 5) tomaten met zwarte vlekken onder de golfplaat afdaken.
      Tomatenplanten in mijn achtertuin met kleine of geen dakjes hebben meer tomaten met zwarte vlekken.
      Antwoord op jouw vraag: ja ik top de tomatenplanten als ze bijna tegen het dak aan groeien. Dan heeft elke plant 4 (of 5) trossen. Bij enkele planten top ik op 3 trossen, om na te gaan of de tomaten eerder rijpen.
      groetjes, Sjef

  14. Pingback: 25) Plastic folie over het afdak voor tomaten of paprika’s | sjeftuintips

  15. Erwin zegt:

    Hallo Sjef,

    Afgelopen zomer heb ik tomaten gekweekt in mijn moestuin en ook een afdak geplaatst naar het voorbeeld van jouw eerste ontwerp. Het was erg eenvoudig te maken en het werkte echt supergoed. Andere mensen op het volkstuinen complex keken er met veel belangstelling naar. Misschien krijgt het nog veel navolging. Bedankt voor deze tip en veel plezier met tuinieren.

    Groeten,
    Erwin

  16. sjeftuintips zegt:

    Hoi Erwin,
    Goed nieuws dat het tomatenafdak een succes was in jouw tuin.
    Ik ben intussen aan het bedenken om het afdak voor paprika’s of tomaten nog eenvoudiger te maken, met minder latten en zo.
    Voor een tuincollega heb ik in 2014 2 houten latten verticaal in de tuingrond geslagen (met een houten hamer) en daar een korte lat bovenop vastgemaakt (gespijkerd). Zo ontstaat een “rechte boogvorm” ( ┌┐ ) . Ik plaatste enkele van die bogen achter elkaar in een rij en maakte daar bovenop plastic golfplaten vast.
    In (zojuist bijgevoegd) hoofdstuk J)# staat een foto van die kas, de bovenste foto (“plat afdak”). En er staan foto’s van andere bouwsels uit onze volkstuin.
    Groeten van Sjef

  17. Mayra zegt:

    Als je tomaten in potten kweekt en die gewoon op de stenen zet kun je dan ook iets met een van jouw voorbeelden? Erg leuke en leerzame blog heb je trouwens!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Mayra,
      Het afdak boven de tomaten zorgt ervoor dat de bladeren niet (zo gauw) bruine vlekken krijgen en dat de tomaten niet gaan rotten of bruin worden. Dus een afdak boven een rij tomatenplanten in potten is best wel zinvol.
      Je moet dan wel in de gaten houden dat de aarde in de potten goed vochtig blijft, dus op tijd gieten. Want door het afdak komt er maar weinig regenwater bij de wortels. En omdat de bloempotten “boven de grond staan” zal water sneller uit de bloempot “stromen” dan wanneer de wortels van de tomatenplant rondom in de tuingrond groeien.
      Sjef

  18. Pingback: Zaaien in Maart | maysmoestuintje

  19. Pingback: 8) Growing tomatoes | sjefgardentips

  20. Sasa zegt:

    Ik gebruik geen gietringen om de planten heen, maar bloempotten en petflessen (zonder bodem, hals naar beneden) die zo diep tussen de planten zijn ingegraven, dat de rand nog net boven de grond uitsteekt. Daar geef ik water in. Voordeel is dat de bovengrond bij de planten​ kurkdroog blijft, wat het risico op phytophthora enorm verkleint.
    Onder de potten en flessen vormt zich een heel mooi sterk wortelstelsel. Zo nu en dan een beetje mest in de potten wordt door de planten ook op prijs gesteld.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Sasa,
      Dankjewel voor je reactie.
      Ik heb dit jaar bij 3 tomatenplanten een bodemloze petfles (op de kop) in de grond gezet. En bij 6 planten een plastic bloempot in de grond gegraven. Ik geef water vanuit een maatbeker van 0,5 liter. Water ingieten in een plastic bloempot gaat veel beter dan gieten in een omgekeerde petfles, is mijn ervaring. Ik ga binnenkort de petflessen weghalen en daarvoor in de plaats bloempotten in de grond zetten. Dan giet alles veel gemakkelijker.
      Groeten, Sjef

  21. Jacques zegt:

    Hoi Sjef, leuk en interessant. Ik heb de tomaten in een kas staan. Ik krijg echter telkens veel steel en weinig bloemen. Ze schieten omhoog.
    Ik heb tegen de felle zon een paar bomen staan die schaduw op de kas geven. Zou dat toch een probleem kunnen zijn?
    Groetjes, Jacques

  22. Ed zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik heb vroeger veel mooie tomaten gekweekt in de achtertuin.
    Ca 5 jaar geleden voor het eerst Phytophthora. Daarna elk jaar raak, ook onder afdak. Wellicht heb ik daarbij toch niet goed opgelet of de planten droog bleven.
    Dit jaar niet eens meer geprobeerd. Ik ga het toch volgend seizoen weer proberen, met een fatsoenlijk afdak.
    Als je eenmaal zelfgekweekte tomaten hebt geproefd dan smaken supermarkt tomaten nergens meer naar.
    Ed

  23. Johan zegt:

    Sjef,
    Ik dacht eraan om in mijn tuin een tomatenkasje te maken van golfplaat (op maat gezaagd) tegen een houten karkas. Ik had een plastic bouwsel dat gaar was, en dat heb ik opgeruimd.
    Op ons complex mag je buiten het seizoen geen bouwsels laten staan (dwz, wel het karkas, niet plastic, glazen of andere omhulsel. Als ik de golfplaten aan het eind van het seizoen verwijder voldoe ik aan de regels en kan ik ze aan het begin van het nieuwe seizoen weer monteren.
    Lijkt je dat een goede oplossing (bv UV straling gezien enzo)?
    Johan

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Johan,
      Ja, dat is een goede oplossing. Golfplaten en ander plastic worden bros door de UV straling van de zon en door de lage temperaturen tijdens strenge vorst.
      Bij onze volkstuin geldt dezelfde regeling. Het omhulsel van een kasje moet einde seizoen worden verwijderd. Een vlak afdak mag op het geraamte blijven liggen.
      Drie redenen:
      1) Buiten het zomerseizoen mogen van de openbare weg geen “kasjes” zichtbaar zijn. Dit is afgesproken met de verhuurder, de gemeente.
      2) Door harde wind en storm (tijdens herfst, winter) kunnen kasjes of afdaken beschadigd raken. Hierdoor komt plastic plaatmateriaal en folie los en waait in andere tuinen van ons volkstuincomplex.
      3) Plastic folie en plaat wordt bros of gaat gemakkelijk scheuren door UV straling en door lage temperaturen tijdens strenge vorst.
      Groeten, Sjef

  24. Marcel zegt:

    Wauw, jouw site is echt top! Heel interessant om te zien hoe je verschillende dingen hebt uitgeprobeerd en wat dan het beste werkt of praktisch is. Ik zit hier ook altijd te kloten met die tomatenplanten en wil het graag ooit eens verbeteren.

    Weet nog niet of ik echt een kasje ga maken, tis immers wel weer een hoop gedoe en materiaalgebruik, al is het mooi dat je aan geeft dat het voor meer zaken te herbruiken is en zoals met die palen doe je het ook handig, dan hoef je tenminste niet alles te vervangen. Bij mij is ook nog het volgende probleem dat het op een smalle strook (60cm?) in de achtertuin staat en vraag me dan af of er wel voldoende luchtcirculatie zal zijn. Daarachter, aan de oostzijde, staan namelijk hoge coniferen.

    In de eerste jaren heb ik wel altijd goede tomaten gehad, maar wellicht had ik toen beginnersgeluk en veel droog en warm weer? De jaren daarna schoot het veelal wel omhoog, ook mooie diepgroene bladeren, alleen kreeg ik meestal rond juli-augustus al last dat blad die vlekkenziekte kreeg. Overtollig blad preventief afsnijden hielp wel wat, ook voor de vruchtgroei, maar uiteindelijk kwam het toch neer op dat de plant langzaam afstierf en de grote mooie tomaten ook gingen rotten. Zo wordt de hobby en moeite ervoor toch wat minder leuk… mja om het optimaal te kweken moet je ook weer veel voorwaarden voldoen, dus het moet een beetje in balans zijn. Ik ga er nog eens over nadenken. Bedankt voor de inspiratie.

    • sjeftuintips zegt:

      Dag Marcel,
      Zoals mijn tip beschrijft kun je in een achtertuin met succes tomaten kweken.
      In een “moeilijke” tuin kun je elke tomatenplant in een grote bloempot met compost of potgrond zetten, in plaats van in de tuingrond. Bamboe stok in de pot naast de plant als steun. Zet de bloempotten met planten “midden in je tuin” op een zonnig plekje.

      Of zet de bloempotten tegen een zon beschenen muur, als gewenst onder een afdakje. Mijn buren kweken zo al jaren tomaten in hun kleine achtertuintje.
      Groet, Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.