7) Afdak voor paprika’s of tomaten

Laatste nieuws:

  • In deze tip worden allerlei afdaken voor paprika’s of tomaten beschreven.
  • In hoofdstuk A)# gaat het over een plat golfplaatafdak met plastic folie aan drie zijkanten. Dit afdak staat in mijn volkstuin. Er staan 9 tomatenplanten onder.
  • In 2017 is dit plat golfplaatafdak verbeterd, zodat de tomatenplanten (waarschijnlijk) nooit nat worden van regen, dauw, opspattend water of gietwater. De tomatenplanten staan onder een golfplaatafdak met plastic folie aan 3 zijkanten. Boven en onder dit zijkantfolie is een luchtopening.
  • Als de plantendelen van een tomatenplant droog blijven is er veel minder kans op de plantziekte Phytophtora. Zie hoofdstuk Phytophtora, verderop in deze tip.
  • Op koude ochtenden hangen er af en toe dauwdruppeltjes aan de bladeren van alle planten in de tuin. Er hangen dan ook kleine dauwdruppeltjes aan de tomatenplanten onder het afdak. Dit gebeurt mét en zónder plastic zijkantfolie. Actie: de waterdruppeltjes van de tomatenplanten schudden en de planten laten opdrogen.
  • Het zijkantfolie van het afdak is (voortaan) altijd open bij droog weer. Dan is het afdak erg luchtig. De planten kunnen dan snel opdrogen als dat nodig is (dauwdruppeltjes of water gemorst).
  • Maar vlak vóór regenachtig weer wordt het zijkantfolie dicht gemaakt. Het folie zorgt ervoor dat de planten niet nat regenen. Na de “regentijd” het zijkantfolie weer weghalen of naar onder vouwen.

.

In deze tip:

  • Inleiding…….
  • Phytophtora….
  • Afdak nodig ?????
  • A)# Plat afdak van golfplaat met plastic aan 3 (of 4) zijkanten.
  • B)# Gebogen dak van golfplaat.
  • C”)# “Oude” afdaken.
  • D)# Algemene info (voor alle afdaken).
  • E)# Paprikaplanten vastmaken.
  • F)# Tomatenplanten vastmaken.
  • G)# Tomaten standplaats.
  • H)# Andere tomaten-afdaken in onze volkstuin.

.

Inleiding………

Ik kweek veel tomaten en paprika’s in de volkstuin en in de achtertuin.

Veel tomatenplanten en paprikaplanten staan onder een afdak. Onder een afdak worden de meeste bloemen en vruchten niet natgeregend.

modderspetters

Alleen de onderste bladeren, de onderste bloemen en vruchten en het onderste deel van de stengel worden bij slagregen een beetje nat gespetterd.

geen modderspetters 1

geen modderspetters 2

Om minder moddergespetter te hebben kun je een laag stro op de tuingrond leggen.

tomaat-buitenlucht tomaat-buitenlucht-2

In tomaten die in de open lucht groeien kunnen barsten komen als ze veel regen op hun kop krijgen.

Onder een afdak heb je minder kans op barsten en bruine plekken op tomaten, rotte tomaten of rotte paprika’s. Het af en toe nat regenen van de onderste bloemen of vruchten geeft maar heel weinig slechte vruchten, is mijn ervaring.

Je kunt een “open afdak” maken van gebogen golfplaat op een houten geraamte, zoals te zien is op bovenstaande foto van mijn achtertuin. Dit afdak wordt in deze tip beschreven in hoofdstuk B)#.

afdak folie 1

Of je maakt een afdak met de dichte zijkanten. In    tip 25    is beschreven hoe je over zo’n “open afdak” plastic folie kunt aanbrengen. Onder dit afdak groeien de paprika’s sneller en ze zijn eerder rijp (rood, oranje, geel).

Of..

……of bouw een “rechthoekig” tomaten-afdak, ontwerp 2017.  Eigenschappen van dit afdak:

  • Het afdak heeft een houten geraamte met verticale latten die in de tuingrond staan.
  • De bovenkant van het geraamte loopt licht schuin af (op bovenstaande foto naar links).
  • Op dit geraamte is (breed en lang) plastic golfplaat.
  • Onder het golfplaat is plastic folie (“dauwdruppelfolie”). Dauwdruppels aan de onderkant van het golfplaat vallen op dit folie (en niet op de tomatenplanten).
  • Aan de zijkanten van het afdak kan plastic folie worden gespannen. Hierdoor worden de planten niet nat van slagregen.
  • Rondom het afdak ligt een laagje stro op de tuingrond. Hierdoor worden de planten niet nat gespetterd tijdens regen.
  • Het zijkantplastic is naar onder “gevouwen” bij droog weer. Hierdoor is het afdak erg luchtig.
  • Langs elke plant is een plastic bloempotje in de tuingrond gegraven. Water geven gaat via deze bloempotjes.

Door deze opbouw blijven alle bovengrondse delen van de tomatenplanten droog (dacht ik). Hierdoor is er veel minder kans dat de tomatenplanten de ziekte Phythophtora krijgen.

Maar….

  • Tijdens koude ochtenden hangen er waterdruppels onder aan het golfplaat. Door de dauw. Er liggen géén druppels op het dauwdruppelfolie. Misschien komt dat doordat het niet erg koud of vochtig was. En er daardoor  geen grote druppels zijn gevormd. Of door de betere warmte-isolatie van golfplaat en plastic folie onder elkaar.

  • Maar…. er hangen ook veel kleine dauwdruppeltjes aan alle tomatenplanten onder het afdak.
  • Actie: Schud het afdak (of schud na elkaar elke tomatenplant) heen en weer om de dauwdruppeltjes van de planten er af te schudden.
  • Er is geen zijkantfolie om het afdak (of het folie is naar onder gevouwen) bij droog weer. Hierdoor drogen de tomatenplanten snel op, de waterdruppeltjes verdampen.

.

Opmerking steil aflopend afdak

Als je het golfplaat afdak steil aflopend maakt, dan zullen de dauwdruppels die onder aan de golfplaat hangen “naar onder schuiven” en op het laagste punt naar beneden vallen. Er vallen dan geen dauwdruppels op de planten. Je hebt dan geen “dauwdruppelfolie” nodig.

Dit lijkt een goede oplossing, maar (mijn ervaring);

  • Het golfplaatafdak moet erg schuin zijn voordat de druppels naar beneden gaan “schuiven”. Hellingshoek meer dan 45 graden. Het afdak wordt hierdoor een stuk hoger. Aan de hoge kant van het golfplaat is er dan een grote opening. Dat moet weer dicht gemaakt worden tegen slagregen.
  • Enkele waterdruppels vallen al naar beneden voordat ze op het laagste punt zijn. Die druppels vallen gewoon op de planten.

.

.

Phytophthora……..

In 2016 had ik het onderstaande rechthoekige tomatenafdak in mijn volkstuin;

20160717

Tomatenhok model 2016 heeft een smal golfplaatdak en aan 3 zijkanten plastic folie tot bovenaan. Onder het zijkantfolie is een opening van ongeveer 15 cm. Bij slagregen is er ook plastic folie aan de 4e (open) zijkant. Onder dit afdak blijven alle bovengrondse delen van de tomatenplanten kurkdroog, dacht ik.

Maar……

2016, 16 juli

…….Maar rond half juli 2016 hadden de tomatenplanten onder dit afdak bruine vlekken op bladeren, stengels en vruchten. De aantasting werd steeds erger. Veel tomaten gingen rotten. De planten hadden de ziekte Phytophthora.

In een volkstuin komt de plantenziekte Phytophthora vaak voor op aardappelplanten en op tomatenplanten. De microorganismen die deze ziekte veroorzaken overleven in de tuingrond van de volkstuin. De ziekte kan elk jaar weer optreden.

Tomatenplanten in een volkstuin kunnen de ziekte Phytophtora krijgen als de bladeren, stengels of vruchten nat worden (van gieten, spatten, regen of dauw). En als het dan lang duurt voordat de planten weer opgedroogd zijn.

.

Phythophtora door waterdruppels onder het golfplaatdak model 2016;

volkstuin condensdruppel 1

Op een koude ochtend hangen veel waterdruppels aan de onderkant van het platte golfplaatdak. Dit zijn geen regenwaterdruppels maar “grote dauwdruppels”.

Tijdens koude nachten of ochtenden condenseert waterdamp uit de lucht op koude voorwerpen. Er komen waterdruppels of een waterfilm tegen de bovenkant en de zijkanten van kasjes en afdaken. Dauw(druppels) aan de buitenkant of tegen de zijkanten is niet erg. Dat water verdampt of stroomt naar beneden en valt op de tuingrond.

Bij een vlak golfplaat stroomt condenswater aan de onderzijde naar de “dalen” van de golfplaat. Daar worden grote druppels gevormd, zoals te zien op bovenstaande foto. De druppels worden groter en groter en vallen naar beneden.

volkstuin condensdruppel 2

Veel grote waterdruppels vallen op stengels, bladeren of vruchten van de tomatenplanten. Deze foto toont water op een tomatenblad.

Het is meestal windstil weer als er dauwdruppeltjes gevormd worden. En afdak 2016 heeft aan 3 zijden plastic folie tot boven toe. Hierdoor waait het niet onder het afdak en duurt het erg lang voordat de tomatenplanten opgedroogd zijn. Hierdoor kregen de tomatenplanten de plantenziekte Phytophthora.

.

Info over Phytophthora (site Moestuintips)

Veel bruikbare info over Phythophtora bij tomaten op deze internetsite:  Moestuintips    . In het superkort zijn dit de aanbevelingen:

  • Houd tomatenplanten droog met een breed afdak (of een luchtig kasje).
  • Laat geen gietwater, regenwater, condenswater of opspattend water op de planten komen.
  • Zorg voor goede luchtcirculatie onder het afdak. Planten drogen dan snel op.

.

Dauwdruppels bij andere afdaken

In onze volkstuin zijn allerlei soorten afdaken en kasjes met tomatenplanten eronder. In mijn achtertuin staat een afdak met rondgebogen golfplaat en een afdak met vlak golfplaat. Tijdens een koude vochtige ochtend zie je dit:

  • Vele grote waterdruppels hangen onder aan een vlak golfplaatdak.
  • Weinig grote waterdruppels hangen onder aan een erg schuin golfplaatdak.
  • Aan een gebogen golfplaatdak hangen veel grote waterdruppels.
  • Veel kleine dauwdruppeltjes hangen onder aan een afdak van plastic folie.
  • Grote waterdruppels vallen naar beneden, kleine druppeltjes verdampen.

.

.

Afdak nodig ??????

In onze volkstuin (1,2 hectare) kun je geen tomaten kweken zonder afdak. In de open lucht worden de planten nat van de regen en de dauw. Er komen donkere vlekken op bladeren, stengels en vruchten. Daarna gaan de tomaten rotten. Deze plantenziekte, Phytophthora, tast ook vaak aardappelplanten aan. In een volkstuin met aardappelplanten en tomatenplanten treedt de ziekte Phytophthora vaak op. De organismen die deze ziekte veroorzaken overleven in de grond. De ziekte kan elk jaar weer optreden.

Meer over Phytophtora op deze speciale pagina’s van de sites     moestuintips   en     mooie moestuin   .

.

In een besloten (achter)tuin kan je zonder afdak goede tomaten kweken. Pluk of snijd tijdens de groei vanaf de onderkant bladeren van de stengel. De stengel mag 1/3 deel kaal zijn (onderaan) en 2/3 deel met zijbladeren (bovendeel). Bladeren met bruine vlekjes of vlekken weghalen of het bruine deel weghalen.

Pluk eind augustus alle groene, gele en rode tomaten van de plant af en haal de tomatenplanten uit de grond. Laat de onrijpe tomaten binnenshuis rijpen. Zie ook hoofdstuk N2) van   tip 15   . Tomatenplanten die in september nog in de (achter)tuin staan krijgen dan vaak de plantenziekte Phytophthora (bruine vlekken op de plantendelen). Binnen enkele dagen met koud nat weer zijn gezonde tomatenplanten veranderd in zieke planten.

Je kunt in een besloten (achter)tuin de tomatenplanten onder een open afdak zetten. Dan kun je tomaten oogsten tot half september (of later). Meer over tomaten onder een afdak in hoofdstuk F)# van  tip    tip 8   .

.

.

A)# Plat afdak van golfplaat met plastic aan 3 (of 4) zijkanten.

In 2015 heb ik een nieuw plat afdak/kas voor tomaten verzonnen.

A1) Idee (plat tomaten-afdak)

afdak plat

Dit afdak maakte ik in 2014 voor een collega volkstuinder; houten latten in de grond, dwarslatten erop en daar weer een golfplaat op. Dit afdak was terplekke door die collega volkstuinder en mij verzonnen. Het afdak loopt in de richting oost-west. Onder het afdak staat maar 1 rij tomatenplanten. De zijkant is open.

.

A2) Mijn ontwerp plat afdak 2015 en 2016

Voor een tomatenafdak in een gesloten (achter)tuin kun je een “smal open afdak” maken. Bij dit afdak ligt een smalle golfplaat op 3 “rechte bogen” (3 x Π). De zijkanten van het afdak zijn open, er is geen plastic folie aan de zijkanten. Het golfplaatdak is net zo breed als het geraamte. Dit afdak lijkt op het afdak van mijn volkstuincollega gebouwd in 2014.

.

De tomatenplanten onder dit afdak worden af en toe nat door slagregen of door dauwdruppels. Maar in een gesloten achtertuin is er weinig gevaar voor de plantenziekte Phythophtora. Bladeren met bruine vlekjes moet je wel weghalen.

.

20160717

In 2015 en 2016 heb ik in mijn volkstuin dit afdak gebouwd, een “smal gesloten afdak”. Dit afdak heeft ook 3 rechte bogen (3 x Π) waar de golfplaat op ligt. Het afdak heeft plastic folie aan 3 zijkanten. Dat folie houdt slagregen tegen.

2016, 16 juli

Onder dit afdak kregen de tomatenplanten de ziekte Phythophtora, in 2015 (een beetje aantasting) en in 2016 (ernstige aantasting). In hoofdstuk Phythophtora meer info hierover. Dit afdak, een “smal gesloten afdak”, is dus niet goed voor in een volkstuin.

.

A3) Ontwerp plat afdak 2017 (volkstuin)

In 2017 heb ik een “aangepast” plat afdak in de volkstuin gebouwd waaronder de tomatenplanten (hopelijk) droog blijven en geen Phythophtora krijgen. Het is een “breed gesloten afdak”.

Dit afdak heeft ook 3 rechte bogen. Een uitgebreide beschrijving van de eigenschappen van dit afdak staat aan het begin van deze tip, bij Inleiding.

.

A4) Plat afdak maken (“smal open afdak” of “breed gesloten afdak”).

Voor beide soorten plat afdak heb je houten latten nodig van dezelfde afmeting.

A4a) Nodig:

Nodig: houten latten van ongeveer 210 (of 240) cm lengte. Ruw vuren hout. Doorsnede 22 x 50 millimeter.

.

A4b) Zagen:

  • Gebruik latten van 22 x 50 millimeter.
  • Zaag 3 latten van 210 cm lengte doormidden. Je krijgt dan 6 stukken van 105 cm lang.
  • Deze 6 stukken worden gebruikt voor de verticale latten, de 6 “palen” van het afdak.
  • Deze latten worden de bovenstukken van de palen.
  • Voor een smal afdak en een breed afdak worden latten van 105 cm lengte gebruikt.

.

  • Doe het onderstaande met latten van 22 x 50 millimeter.
  • Een “smal open afdak” heeft 3 rechte bogen (Π).
  • Voor elke rechte boog heb je 1 lat van 74 cm nodig. Hierop wordt later een golfplaat van 68 cm breed vastgemaakt. Onder deze lat worden later lange latten met haken vastgeschroefd.
  • Zaag daarom een stuk van 74 centimeter uit 1 lat van 210 cm lengte. Je houdt dan een stuk lat van 136 cm over.
  • Zaag dat stuk lat van 136 cm middendoor. Je hebt dan 2 stukken lat van 68 cm lang.
  • Van de 3 stukken lat (1 stuk van 74 cm en 2 stukken van 68 cm) kun je 1 rechte boog maken.
  • (Om het golfplaat later vast te maken op het frame heb je nog 3 dunnere houten latten nodig; ruw vuren hout 22 x 32 millimeter, lengte 74 centimeter per lat).

.

  • Doe het onderstaande met latten van 22 x 50 millimeter.
  • Een “breed gesloten afdak” heeft ook 3 rechte bogen.
  • Voor elke rechte boog heb je 1 lat van 65 centimeter nodig. Op deze lat worden later lange latten met haken vastgeschroefd.
  • Zaag daarom een stuk van 65 centimeter uit 1 lat van 210 cm lengte. Je houdt dan een stuk lat van 145 cm over.
  • Zaag dat stuk lat van 145 cm middendoor. Je hebt dan 2 stukken lat van 72,5 cm lang.
  • Van de 3 stukken lat (1 stuk van 65 cm en 2 stukken van 72,5 cm) kun je 1 rechte boog maken.
  • Voor elke rechte boog heb je 2 extra latten van 120 centimeter lengte nodig. Zaag een lat van 240 cm lengte doormidden om deze latten te maken.

.

A4c) Rechte boog van een smal open afdak

Zo ziet een “rechte boog” er uit voor een smal open afdak als die in elkaar is geschroefd.

Bovenaan is de horizontale lat van 74 cm aan 2 verticale latten van 105 cm geschroefd. De (buiten)afstand tussen de verticale latten is ongeveer 65 cm.

Onderaan is aan elke lat van 105 cm een lat van 68 cm geschroefd. Ongeveer 15 tot 20 cm van de latten is “dubbel”. De onderste stukken hout staan in de grond en zullen na veel jaren verrot zijn. De bovenste latten zijn dan nog goed. De onderste latten worden dan vernieuwd.

.

A4d) Rechte boog van een breed gesloten afdak

Zo ziet een rechte boog van een breed gesloten afdak er uit;

  • De boog heeft 2 verticale latten. Deze verticale latten vormen later de poten van het afdak. Elke verticale lat bestaat uit 2 afzonderlijke latten die aan elkaar zijn geschroefd. De onderste latten staan in de tuingrond en worden vervangen als ze (na vele jaren) slecht of verrot zijn.
  • Helemaal bovenaan is een lange lat aan de 2 verticale latten vastgeschroefd.
  • Enkele centimeters onder de lange lat is een korte lat aan de 2 verticale latten geschroefd.

De lange lat bovenaan is ongeveer 120 cm lang. In de onderkant van deze lat is 2 cm van elk eind een schroefhaak gedraaid.

De verticale latten zijn op de lange lat geschroefd. De buitenafstand tussen de lange verticale latten is ongeveer 65 centimeter. De “middenafstand” (hart-hart afstand) tussen 2 verticale latten is dan 60 centimeter.

Elke verticale lat bestaat uit een lat van 105 cm met daarop geschroefd een lat van 72,5 cm. Ongeveer 20 tot 25 cm van de latten is “dubbel”.

Vijf centimeter onder de lange lat is een korte lat geschroefd.

In de korte lat zijn 2 stokschroeven gedraaid, elk ongeveer 14,5 cm vanaf een verticale lat.

.

A4e) Lange latten met haakjes

De tomaten groeien langs touwen. Deze touwen zijn bij elk afdak bovenaan vastgemaakt aan 1 of 2 lange latten met haakjes. Deze latten zijn een stukje korter dan de lengte van de golfplaat.

  • Maak in elke lange lat 3 gaten van 5 mm doorsnede, in het midden en aan beide einden. Maak de ronde gaten langwerpig door met een draaiende boor te “wiebelen”.
  • In de lange lat zijn (worden) schroefhaken geschroefd. Aan deze haken komen later de touwen te hangen om de tomatenplanten te steunen.

Hier zie je dat een langwerpig gat in een lange lat “over” een stokschroef past.

.

A5) Plat afdak opbouwen (breed gesloten afdak)

Hieronder staat hoe je een breed gesloten afdak met golfplaat in de tuin zet. Voor een smal open afdak volg je ongeveer dezelfde werkwijze.

A5a) Gaten in de grond maken

  • Kies de plek in de tuin waar het afdak gebouwd moet worden.
  • Maak met een hark de tuingrond vlak op die plek in de tuin.

  • Leg daar een golfplaat op 2 stelen (van een hark of schoffel) op de tuingrond. Op de 2 stelen wordt de golfplaat niet vuil door de tuingrond.
  • Leg langs elke lange zijde van de golfplaat een lange lat met 3 gaten. Zo’n lat is beschreven in A4e) .

  • Elke lange lat ligt strak tegen een lange zijkant van de golfplaat aan.
  • Bij elk uiteinde van de lat steekt ongeveer even veel golfplaat uit, ongeveer 10 centimeter. De golfplaat is hier ongeveer 20 cm langer dan een lange lat.
  • Steek bij elk langwerpig gat van de lange lat een satéprikker in de grond tussen de lat en de golfplaat.
  • Haal de latten en de golfplaat voorzichtig weg, zonder de satéprikkers om te duwen.
  • Je hebt nu 6 satéprikkers in de tuingrond.

  • Leg een rechte duimstok langs 2 (bij elkaar horende) satéprikkers. De afstand tussen 2 prikkers is hier 66 centimeter, net zo breed als de gebruikte golfplaat.
  • Haal de prikker bij “66” uit de grond en prik die naast de duimstok bij “60” centimeter in de grond. Reden: De “middenafstand” (hart-hart afstand) tussen 2 verticale latten van elke rechte boog is 60 centimeter. Bij de prikkers worden later gaten in de grond gemaakt.
  • Doe bovenstaande bij alle prikkers; tussen elke 2 (bij elkaar horende) prikkers in de grond is 60 centimeter.

  • Gebruik een grondboor (van 10 cm doorsnede). Zet een klem op de steel van de grondboor, ongeveer 60 cm vanaf de onderzijde grondboor.
  • Schuif bij elke prikker de bovenste laag droge tuingrond opzij. Dan valt de droge grond niet in het gemaakte gat.
  • Haal de prikker uit de grond en maak op die plek met een grondboor een rond gat in de grond.
  • Maak elk rond gat zo recht (zo verticaal) mogelijk in de grond.

  • Maak 6 ronde gaten in de grond met de grondboor, bij elke prikker 1 gat.
  • Maak de gaten zo diep dat de klem op de steel van de boor een stukje boven de grond is.
  • Maak 2 gaten diep, 2 gaten dieper en 2 gaten diepst. Hierdoor zal het geraamte (en het afdak) later schuin aflopen.

.

A5a) Geraamte in de grond zetten

  • Zet alle 3 rechte bogen in de gaten.

  • Leg de 2 lange latten met haakjes op;
    • leg de lange latten op de korte dwarslatten,
    • met elke stokschroef door een langwerpig gat in de lange latten,
    • en met de haakjes in de lange lat naar onder.
  • De lange dwarslatten van de rechte bogen zijn meestal niet goed horizontaal, zoals te zien op de foto hierboven.

  • Zet het geraamte “rechter” door verticale latten dieper in de grond te duwen. Of…

  • ….. of zet een stuk lat  boven op de “onderste korte lat”. Zie de pijlen op bovenstaande foto.
  • Sla met een steen of een hamer boven op het stuk lat om de verticale lat dieper in de grond te krijgen.

.

  • Schuif daarna tuingrond in de 6 ronde gaten. Niet aanstampen, ook niet aandrukken.

  • Zet elke rechte boog waterpas.

  • Gebruik latten om de bovenkanten van de 3 rechte bogen “in 1 lijn te krijgen”;
    • Leg 2 korte latten op de 3 rechte bogen.
    • Ga na of de korte latten op de middelste rechte boog goed liggen;
      • Zijn de latten zoals op de bovenste foto hierboven, dan is de middelste boog te laag.
      • Zijn de latten zoals de onderste foto hierboven, dan is de middelste boog op de goede hoogte.
    • Schuif een of meer verticale latten omhoog of duw verticale latten dieper in de grond om de goede hoogte te krijgen. Je kunt ook op de onderste korte lat slaan (timmeren) om de verticale lat dieper in de grond te krijgen.
  • Je kunt ook één lange lat gebruiken voor deze meting. Als de hoogte goed is, dan ligt de lat op alle 3 rechte bogen.

  • Ga na of elke rechte boog nog waterpas is. Als nodig wat optillen of naar onder timmeren.
  • Daarna de grond in alle gaten aandrukken of aanstampen.

  • Schroef de lange latten vast aan de stokschroeven met ringen en moeren.

.

A5b) Dauwdruppelfolie vastmaken

  • Knip 3 banen en 1 groot vel plastic folie.

  • Doe op elke lange dwarslat een strook plastic folie. Maak de strook vast met punaises (duimspijkers). Deze strook plastic folie zorgt ervoor dat de dauwdruppelfolie niet beschadigd raakt door splinters of de scherpe rand van de lange dwarslat.

  • Gebruik dit soort plastic plaatjes met schroefjes of……

  • …..  of gebruik dit soort klemmen.

  • Maak het dauwdruppelfolie vast aan het geraamte. Hieronder staat hoe.

  • In de 4 buitenste hoeken wordt het dauwdruppelfolie vastgeklemd met plaatjes (of met witte klemmen) en met elastisch koord aan de schroefhaak bevestigd.

  • In het midden ligt het dauwdruppelfolie over (op) de lange dwarslat.

.

A5c) Golfplaten opleggen

  • Op het geraamte is dauwdruppelfolie gespannen.

  • Leg golfplaten (overlappend naast elkaar) op het geraamte (boven en op het dauwdruppelfolie).
  • De golfplaten op bovenstaande foto zijn te kort. De golfplaat is een klein stuk langer dan het geraamte. Daardoor steekt de golfplaat maar weinig buiten het geraamte uit. Dus meer kans op natregenen van de planten eronder.

  • Je kunt 2 korte (afgezaagde) stukken golfplaat gebruiken om het dak langer te maken.

  • Op bovenstaande 2 foto’s zie je een vooraanzicht en een zijaanzicht van het afdak met golfplaten vastgemaakt.
  • Het opleggen en vastmaken gaat als volgt;
    • Leg de lange golfplaten op het geraamte.
    • Schuif de lange golfplaten een stuk naar de lage zijkant. Aan de hoge kant liggen de platen “net” op de dwarslat. Aan de lage kant steken ze een stuk buiten het geraamte uit.
    • Leg de 2 korte stukken golfplaat aan de hoge kant van het afdak op de 2 lange golfplaten. Dan stroomt het water “goed”, dat wil zeggen van hoog naar laag.
    • Leg een houten lat (22 x 50 mm) van 120 cm lang op de golfplaten boven een lange dwarslat van een rechte boog. Doe tie-wraps over beide latten om de golfplaat vast te klemmen.
    • Doe bovenstaande bij alle 3 rechte bogen.
    • Gebruik ook nog 2 dunne latten (22 x 32 mm) van 120 cm lang en tie wraps om de korte stukken golfplaat vast te klemmen aan de lange golfplaten.

Het golfplaat steekt nu aan alle 4 zijden ongeveer 25 tot 30 cm buiten het frame uit.

.

A5d) Zijkantfolie aanbrengen

De zijkant van het afdak kan dicht gemaakt worden met doorzichtig plastic folie. Dit folie houdt (slag)regen tegen zodat de planten niet natgeregend worden. Het zijkantfolie wordt aangebracht bij koud weer of als er regen wordt verwacht.

Bij warm weer wordt het zijkantfolie weer weggehaald of naar beneden gevouwen. Zonder zijkantfolie (of met naar beneden gevouwen zijkantfolie) is het afdak erg luchtig. En dan kunnen dauwdruppeltjes (die bij erg koude nachten op de tomatenplanten ontstaan) snel opdrogen.

Hieronder een beschrijving van het vastmaken van het brede zijkantfolie.

  • Maak bij 3 verticale latten (aan de zuidkant) een smalle reep plastic folie vast met punaises (duimspijkers). Deze smalle reep folie beschermt later de zijkantfolie tegen houtsplinters en scherpe hoeken.

  • Het zijkantfolie kan worden vastgemaakt met elastisch koord en met deze klemmen (Showtec Holdon Midi Clip, onder andere     hier    of    daar   te koop). Heel handige klemmen.

afdak nieuwer 25

  • Deze haken met elastisch koord zijn te koop in de bouwmarkt. Het elastisch koord is 4 mm dik.

afdak nieuwer 26

afdak nieuwer 27

  • De metalen haken passen niet door de opening van een witte klem (Showtec Holdon Midi Clip). Daarom kun je maar beter de haken verwijderen. Je houdt dan stukken elastisch koord over.

  • Maak één hoek van zijkantfolie bovenaan vast aan één verticale lat;
    • Vouw een smalle zijde van het zijkantfolie een stukje dubbel.
    • Maak een klem vast bij de bovenhoek van dit folie.
    • Steek een stuk elastisch koord door het gat van de klem.
    • Doe het elastisch koord bovenaan rondom 1 verticale lat. Doe een dubbele knoop in het elastisch koord.

  • Maak op dezelfde wijze het zijkantfolie aan 4 hoeken vast met klemmen en elastisch koord.

.

Opmerking:

In plaats van “elastiek dubbel knopen” kun je schroefhaken gebruiken en knopen in het elastisch koord doen om elke klem vast te maken aan een verticale lat. De klem vastmaken of loshalen gaat dan heel gemakkelijk.

.

  • Maak middenachter het zijkantfolie met 2 klemmen en 2 stukken elastisch koord vast; 1 klem bovenaan en 1 klem onderaan.

.

A5e) Watergoot vastmaken

Je kunt het regenwater dat van het golfplaatdak afloopt via een goot naar achteren afvoeren. Dan is er minder watergespetter op de tuingrond. Dus minder kans op nat spetteren van de tomatenplanten.

  • Boven op het geraamte is een golfplaatdak dat breder en langer is dan het geraamte. Hierdoor worden de tomatenplanten niet zo gemakkelijk nat bij (schuine) regenval.
  • Regenwater stroomt aan de lage zijde van het golfplaatafdak af.

  • Aan die lage zijde is een dakgoot schuin aflopend aan het geraamte vastgemaakt. Deze dakgoot is gemaakt van (lichtgroen) rond gebogen plastic golfplaat en stukken nylonkoord. Maar je kunt ook een “kant en klare” goot gebruiken, b.v.     deze   .
  • De goot is met nylon koord vastgemaakt op verlengde lange latten met haken. In plaats van “latten verlengen” kun je langere latten met haken gebruiken en die aan de lage zijde uit laten steken.
  • Het water stroomt door de goot naar achter in de blauwe bak. Hierdoor is er geen extra gespetter op de grond.

.

A5f) Planten onder afdak

  • Er staan 9 tomatenplanten onder het afdak.
  • De planten zijn in touwen gedraaid, tegen omvallen.
  • De touwen zitten bovenaan vast in de haken in de lange latten.

  • Langs elke tomatenplant is een plastic bloempot in de tuingrond gezet.
  • Bij water geven wordt voorzichtig water in de bloempot gegoten. Hierdoor worden de plantendelen boven de grond niet nat bij het water geven.

.

A5g) Gebruik

  • Bij droog weer wordt het plastic folie aan alle zijden weggehaald of omlaag gedaan, zoals te zien op deze foto.
  • Het afdak is dan erg luchtig.

.

  • Bij regenweer kun je de 3 zijkanten van het afdak dichtmaken met folie.
    • Maak de zijkantfolie weer vast of doe de zijkantfolie weer omhoog.

.

  • Gebruik een extra stuk plastic folie met klemmen om de 4e zijkant dicht te maken.
  • Zo is het afdak aan alle zijkanten dicht.

.

Opmerking:

 

  • In de noord-west hoek van het afdak kun je de “dubbele flap” van het zijkantfolie gebruiken om het afdak daar regenwaterdicht te maken;
    • Je kunt de korte flap van het zijkantfolie met punaises (duimspijkers) vastmaken aan de verticale lat.
    • Maar nog handiger is om de flap langer te maken en de flap om de verticale lat te vouwen (foto’s

.

A6) Twee rijen tomatenplanten onder het afdak

Je kunt 2 rijen onder het afdak zetten. Zet de tomatenplanten dan in “driehoeks-verband”. Zet eerst 1 rij tomatenplanten met 30 cm tussenafstand. Zet dan ongeveer 26 cm achter deze rij weer een rij planten met 30 cm tussenafstand. De planten in de 2e rij staan telkens midden tussen 2 planten van de eerste rij. Zo staan alle planten op 30 cm afstand van elkaar, maar je hebt toch 2 rijen.

.

A7) Touw

Bij elke tomatenplant is de stengel in een stuk touw gedraaid, als steun tegen omvallen. Het touw hangt bovenaan met een lus (en een stuk elastiek) aan een haakje in een lange horizontale lat. Deze vorm van steun is net zo goed als een (bamboe)stok naast elke plant zetten en de plant met strips aan de stok vastmaken.

.

A8) Gietrand of bloempot

Rond elke plant is een “gietrand”. Een gietrand is het bovenste deel van een plastic bloempot en heeft deze vorm:    \       /    (doorsnede).

De planten staan dus niet in een bloempot met bodem. Ze groeien gewoon in de tuingrond.

tomaten gietrand

Op deze foto zie je een gietrand die even uit de grond is gehaald. De gietrand zit ongeveer 3 tot 5 cm in de grond. Bij water geven blijft het water rondom de plant en zakt het naar de wortels van de plant. In de gietrand op de foto is een gat gemaakt om daar het steuntouw door te leiden. Maar je kunt het steuntouw ook over de rand leiden en het eind van het touw onder een hoopje tuingrond “vastleggen”.

Je kunt ook plastic bloempotjes in de grond “begraven”, de rand net boven de grond. Giet water (voorzichtig) in de bloempotjes, zonder de plant nat te gieten. Het water loopt door de gaatjes in de bodem van de potjes in de tuingrond.

Je kunt een plastic bloempot naast de plant in de grond ingraven. Geef voorzichtig water in die bloempot. Dan blijft de tomatenplant droog tijdens het water geven.

.

A9) Welke zijkant open

In andere tuinen van onze volkstuin zijn allerlei tomatenhokken met 3 dichte zijden. De open zijde is bij die hokken aan de oostzijde, de noordzijde of de zuidzijde. Er is dus geen echte voorkeur of beste keuze voor de open kant. In Nederland kan slagregen van alle windrichtingen komen.

Op “Plantaardig.com” staat dat je de open zijde naar het oosten moet maken. Zie   hier   .

Bij mijn tomatenhok heb ik gekozen voor een open zijde aan de noordkant. Aan de oost-, zuid- en westkant is plastic folie. Redenen:

  • Bij regen vanuit het noorden is het vaak koud weer. Bij koud weer is de Phytophtora schimmel niet (of minder) actief.
  • Bij warm, vochtig, klam weer is de Phytophtora wel actief. Bij dit weer is er vaak wind en/of regen uit het oosten, uit het zuiden of uit het westen. Aan die zijden is het afdak dicht.
  • Aan de open zijde, de noordkant, kan een apart stuk plastic folie aangebracht worden. Dat doe je bij wind en/of regen vanuit het noorden. Dit stuk folie kan daarna weer weggehaald worden.

.

.

B)# Ontwerp 2015: gebogen dak van golfplaat

B1) De “oude ontwerpen”

Hieronder enkele foto’s en een korte beschrijving van de afdaken die ik vóór 2015 gemaakt heb.

afdak klaar

Eigenschappen:

  • Bij die “oude” afdaken ligt de golfplaat op 3 horizontale latten; 1 hoge lat in het midden en 2 “lage” latten aan de buitenkant.
  • Door die 3 horizontale latten wordt de golfplaat op het frame in een omgekeerde V-vorm ( Λ ) geduwd. Later, bij gebruik als tunnelkasje moet de golfplaat weer in een ronde vorm worden geduwd.
  • De buitenste horizontale latten zijn vastgeschroefd aan dwarslatten. Die dwarslatten zijn aan de verticale latten vastgeschroefd.
  • Je moet de verticale latten op de juiste plek in de tuingrond plaatsen. Anders komen de schroeven in de buitenste horizontale latten niet precies boven de gaten in de dwarslatten uit.

.

B2) Ontwerp 2015, rond afdak

afdak plaatsen 5

Het bouwwerk op deze foto is het nieuwe ontwerp geraamte voor een rond afdak 2015. Het frame heeft een horizontale lat bovenaan (eigenlijk zijn het 2 latten achter elkaar) en 6 bogen bovenaan.

Hieronder een beschrijving van dit afdak.

B2a) Beschrijving van de onderdelen

afdak nieuw eindlatElke buitenste verticale lat heeft aan de bovenkant (aan het uiteinde) een brede groef. Om daar de bovenste horizontale lat in te leggen.

Zo maak je die brede groef:

  • Zaag 2 x naast elkaar in de kopse kant van de lat. Zo maak je 2 zaagsneden.
  • Zaag met een figuurzaag van de ene zaagsnede naar de andere zaagsnede om het stuk hout los te maken.

afdak boog 7

afdak plaatsen 3

Elke buitenste verticale lat heeft een dwarslat met daaraan een boog (van elektrabuis) vastgeschroefd. Dankzij die boog kan de bovenste horizontale lat niet omhoog uit de groef gaan.

De dwarslat zit met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat.

Die metalen strip kun je maken door een stoelhoek met een hamer plat te slaan. De strip is ongeveer 17 cm lang.

.

afdak nieuw middenlat

Bij een lang afdak is er ook een middelste verticale lat.

Op de middelste verticale lat zijn 2 stoelhaken vastgemaakt. Van elke stoelhaak is één einde omgebogen. Beide stoelhaken zijn met 1 bout en moer aan de verticale lat vastgezet. De haken kunnen niet draaien dankzij het omgebogen deel. Met schroeven door de gaten worden 2 bovenste latten daar vastgemaakt.

afdak boog 7

afdak boog 11

De middelste verticale lat heeft ook een dwarslat met daaraan een boog (van elektrabuis) vastgeschroefd.

Deze dwarslat zit ook met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat.

afdak plaatsen 4

En je hebt 2 (of 3) extra “losse” bogen met dwarslat nodig.

.

B2b) Een boog van elektrabuis maken

Hieronder staat met foto’s en korte teksten beschreven hoe je ronde bogen van elektrabuis kunt maken en hoe je die aan de dwarslatten bevestigt.

afdak boog 1

Zaag 66 cm dun (PVC) elektrabuis af (voor een golfplaat die “plat” 66 cm breed is).

afdak boog 2

Zaag de dwarslat op de juiste lengte; 53 cm (voor een golfplaat die “plat” 66 cm breed is).

afdak boog 3

Boor ongeveer 2 cm van elk uiteinde een gaatje in de elektrabuis.

afdak boog 4

Boor eerst 2 kleine gaten in de dwarslat, elk ongeveer 1 tot 1,5 cm van het eind. Schroef daarna één uiteinde van de elektrabuis vast aan (op) de dwarslat, in het voorgeboorde gat.

afdak boog 5

afdak boog 6

Gebruik een grote bloempot of zoiets om de elektrabuis in een boog te buigen. Schroef daarna het losse uiteinde van de elektrabuis vast aan de dwarslat.

afdak boog 8afdak boog 9

Zaag aan elk uiteinde een schuin stukje hout van de dwarslat af.

afdak boog 7

Zo ziet een dwarslat met boog eruit.

.

B2c) Het afdak opbouwen

Hieronder staat hoe je een lang afdak (met 3 verticale latten) opbouwt.

Voor het opbouwen van een kort afdak, met 2 verticale eindlatten, staat info tussen haakjes (….).

afdak plaatsen 1

Maak met een grondboor gaten in de tuingrond, 3 gaten op een rij. Zet een klem (of wasknijper) op de juiste hoogte op de steel van de boor. Boor in de grond tot de klem de grond raakt. Dan maak je elk gat even diep.

(kort afdak: boor 2 gaten)

afdak plaatsen 2

Zet de 3 verticale latten (elk met boog) in de gaten in de grond. Let op dat je de juiste verticale lat (buitenste of middelste) in het juiste gat zet. Gooi de gaten dicht met tuingrond. Nu de grond in de gaten nog niet aandrukken.

(kort afdak: zet 2 verticale eindlatten in de grond)

afdak plaatsen 5

Schuif eerst de extra losse bogen over een horizontale bovenste lat. Maak daarna de horizontale bovenste lat vast; leg de lat in de sleuf (aan het einde van het afdak) en schroef de lat vast (aan de metalen bevestigingsstrip bij de middelste verticale lat).

Doe dit bij beide bovenste latten en losse bogen.

(kort afdak: doe dit bij 1 bovenste horizontale lat)

Daarna worden de losse bogen aan de bovenste lat “vastgeschroefd”. Zie hieronder.

afdak plaatsen 6

Bevestig de losse bogen “goed verdeeld” over de bovenste lat. Draai 2 schroeven in de bovenste lat naast een extra boog; aan elke kant één schroef. Maak zo elke boog vast op de horizontale bovenste lat.

Schuif het stuk elektrabuis van elke boog tussen deze 2 schroeven een stukje. Om elke boog “recht, waterpas” aan de bovenste lat te laten hangen.

Duw hierna elke verticale lat (als nodig) een beetje opzij totdat die waterpas staat. Druk daarna de tuingrond rondom de verticale lat aan.

afdak plaatsen 7

afdak plaatsen 8

Leg de eerste golfplaat op het frame. Steek een stuk waslijndraad door de buis van een boog. Leid de waslijndraad over de golfplaat. Maak het waslijndraad vast met een lus en 1 of 2 knopen. Steek het losse eind van de waslijndraad in de buis.

afdak plaatsen 9

Maak de eerste golfplaat op 2 plaatsen vast met stukken waslijndraad (midden en rechts). Links nog niet, omdat daar later de tweede golfplaat op gelegd wordt.

(kort afdak: maak vast op 3 plaatsen: links, midden en rechts. Het afdak is nu af)

afdak plaatsen 10

Leg daarna de tweede golfplaat op. Maak ook de 2e golfplaat aan het frame vast met stukken waslijndraasd. De tweede golfplaat ligt in het midden ongeveer 10 cm over de eerste golfplaatplaat heen.

Nu is het afdak klaar.

.

C)# “Oude” afdaken

Ik bouw al vanaf 2010 afdaken om daar tomaten of paprika’s onder te laten groeien. Hieronder staan enkele oude ontwerpen in het kort beschreven.

C1) Paprika-afdak (2011)

Dit paprika-afdak maakte ik in 2011. Het bovenste raamwerk bestaat uit tamelijk dunne latten. Dat is stevig genoeg want de paprika’s staan langs stokken in de grond, en hangen niet aan touwen aan de bovenste lat, zoals tomaten.

Eigenschappen:

  • De golfplaat is vastgemaakt met waslijn. Om de randen van de golfplaat niet te beschadigen zijn daar stukjes doorgesneden slang aangebracht.
  • Je moet de verticale latten op de juiste plek in de tuingrond plaatsen. Anders komen de schroeven in de horizontale latten niet precies boven de gaten in de dwarslatten uit.
  • De golfplaat wordt op het geraamte in een omgekeerde V-vorm ( Λ ) geduwd. Later, bij gebruik als tunnelkasje moet de golfplaat weer in een ronde vorm worden geduwd.
  • Elke dwarslat is met 2 houtschroeven tegen de verticale lat vastgeschroefd. Niet erg stevig en de dwarslat kan “wiebelen”.
  • Elke verticale lat bestaat uit 2 delen die aan elkaar zijn vastgeschroefd. Het onderste deel staat in de tuingrond, zal worden aangetast (gaat rotten) en kan elk jaar vernieuwd worden.

.

C2) Tomaten-afdak (2011)

Dit tomatenafdak maakte ik in 2011. Het raamwerk bestaat uit tamelijk stevige, dikke, latten. Aan de horizontale toplat hangen touwen waar de tomatenplanten ingedraaid zijn. Verder lijkt dit frame erg op het paprika-afdak van C1).

.

C3) Tomaten en paprika afdak (2012)

In 2012 maakte ik een afdak dat gebruikt kan worden voor tomaten of paprika’s. Een afdak voor tomaten heeft lange verticale latten en is hoger. Een paprika-afdak heeft kortere verticale latten en is wat lager.

Een overzichtsfoto van het geraamte.

De bovenste horizontale latten zijn zó aan de aan de verticale latten vastgemaakt: in een brede groef of aan 2 metalen strips.

De dwarslat zit met een metalen strip en schroeven vast aan de verticale lat. De buitenste horizontale latten zijn met (spaanplaat)schroeven aan de dwarslatten vastgemaakt.

Zo ziet het afdak eruit met de golfplaat erop vastgemaakt.

.

D)# Algemene info (voor alle afdaken)

D1) Verticale latten, onderzijde

De latten die in de grond staan bestaan uit 2 delen. Het onderste deel (ca 50 cm lengte) is met spaanplaatschroeven aan het bovenste deel geschroefd.  Na enkele jaren gebruik is het onderste deel slecht (verrot) en wordt dan vervangen door een nieuw stuk lat.  Het bovenste deel gaat vele jaren mee.

D2) Golfplaten

Je kunt een golfplaat 10 maanden per jaar gebruiken:

  • Van januari tot half april staan sla-plantjes onder een gebogen golfplaattunnel (tip 13).
  • In april en begin mei staan preiplantjes onder zo’n tunnel.
  • Van half mei tot half oktober staan tomaten of paprika’s onder een afdak van golfplaten.

Zo’n golfplaat kost ongeveer € 10,00 en gaat 5 jaar mee. Na 5 jaar is het materiaal door zonlicht bros geworden. Er komen dan gemakkelijk scheuren in het materiaal of de plaat breekt. Dan moet je een nieuwe golfplaat gaan gebruiken.

D3) Breedte van het dak

Golfplaat is ongeveer 65 cm breed. Gebogen golfplaat geeft een breedte van ca 55 cm.

D4) Water geven

Elke paprikaplant en tomatenplant staat in een gietrand die geknipt is uit een plastic bloempot. Zie ook hoofdstuk A3a)  .

.

E)# Paprikaplanten vastmaken

Elke paprikaplant staat met strips vast aan een (bamboe) stok. Tegen afbreken worden de zijtakken (met paprika’s eraan) ondersteund met bandelastiek. Bij tip 2 vind je info over de strips en het bandelastiek.

.

F)# Tomatenplanten vastmaken.

Je kunt een bamboestok naast een tomatenplant in de grond zetten. En dan de plant met stripjes vastmaken aan de bamboestok. Je hebt dan een stevige, dikke bamboestok nodig omdat er veel zware tomaten aan de plant gaan groeien. En veel stripjes, omdat de tomatenstengel niet  stevig is.

Je kunt tomatenplanten steunen door de stengel in een touw te draaien. Dat gaat ook goed en je hebt geen stevige bamboestokken en stripjes nodig. Hieronder staat beschreven hoe je tomatenplanten in een touw draait. En hoe je daarna telkens de bovenaan gegroeide “los hangende” stengel in het touw draait.

F1) Tomatenplant in een touw draaien 

De touwen zitten bovenaan met een lus of knoop vast aan de bovenste lat.

Tijdens het planten wordt een “gietrand” rondom de tomatenplant aangebracht. Je kunt de gietrand van onder over de wortelkluit schuiven. Of van boven over de stengel, waarbij je telkens de bladeren even tegen de stengel drukt. De gietrand is geknipt uit een plastic bloempot. Zie ook hoofdstuk A3b) in deze tip.

Op deze foto zie je een gietrand die even uit de grond is gehaald. De gietrand zit ongeveer 3 tot 5 cm in de grond. Bij water geven blijft het water rondom de plant en zakt het naar de wortels van de plant.

Je kunt bovenaan in de gietrand een gat maken met een priem of een boor, om hier het steuntouw door te leiden. Maar je kunt het steuntouw ook over de rand leiden en het eind van het touw onder een hoopje tuingrond “vastleggen”.

  • De gietrand wordt rondom de plant in de grond gedrukt.
  • Het touw hangt eerst los naar beneden.
  • Dan wordt het touw door het gat in de gietrand gestoken terwijl het touw losjes naast de plant hangt. Of leg een hoopje grond op het uiteinde van het touw.
  • Houd het touw onderaan vast en draai de plant losjes om het touw. Dit moet losjes omdat de stengel nog dikker zal groeien en dan moet het touw niet strak gaan zitten.

Leg een losse knoop in het touw bij het gat in de gietrand.  Het touw kan altijd nog losser of strakker gemaakt worden. Dit gaat ook door de gietrand te draaien waardoor het touw onderaan om de stengel gedraaid wordt.

tomaten touw onder

Maar je kunt ook het eind touw naast de gietrand op de tuingrond leggen en er een hoopje tuingrond op strooien.

De tomatenplant “hangt” nu met de stengel in het touw. Door de wrijving tussen touw en stengel zal de plant niet in elkaar zakken.  Let op: het touw moet niet te strak rondom de stengel zitten. Want dan kan er geen voldoende water met voedingsstoffen van en naar de bladeren, wortels, bloemen en vruchten stromen. En de stengel wordt ook nog dikker.

F2) Bovenaan indraaien

Tijdens het groeien van de tomatenplant moet je telkens (om de ….. dagen) bovenaan de “los hangende” stengel in het touw draaien. Daar is bovenaan extra lengte touw voor nodig: ongeveer 3 tot 6 cm per draai om de stengel. Er zijn 2 mogelijkheden:

F2a) Het touw van onder af los maken en “vieren”

Zit het touw bovenaan met een lus of een strakke knoop vast aan een lat, dan kun je daar geen 15 tot 25 cm touwlengte vandaan halen. Je moet dan onderaan bij de stengel het touw los te maken. Dan het touw langs de stengel naar boven opschuiven. Daarna aan de bovenkant de stengel in het touw te draaien. En als nodig daarna het touw naar beneden toe weer wat straktrekken.

Dat moet handiger kunnen…..

F2b) Het touw bovenaan “vastklemmen” en van bovenaf “vieren”

Als je het touw bovenaan vastklemt (in plaats van vastknoopt of met een lus vastmaakt) dan kun je het touw van bovenaf “vieren”.

afdak, elastiek, touw vieren

Hang het touw (bovenaan) over de schroefhaak in de lat. Doe de 2 gedeelten van het touw bij elkaar en knoop daar een stuk dik elastiek omheen. Op de foto’s hierboven zie je dat beide stukken touw naast elkaar in de elastiekknoop zitten. Trek de knoop in het elastiek stevig aan. Als nodig kun je nog een knoop in het elastiek erbij maken. Door het strak geknoopt elastiek zal het touw niet gemakkelijk verschuiven. Je moet zelfs je best doen om het touw te verschuiven.

Als je bovenaan bij de plant touw nodig hebt:

  • Trek aan één eind van het stuk elastiek en aan één stuk touw.
  • Hierdoor verschuift de elastiekknoop naar onder.
  • En hierdoor komt er meer touw boven de tomatenplant.
  • (als je de verkeerde kant trekt wordt het touw naar de plant strakker; gewoon proberen hoe het moet).
  • Draai aan de bovenzijde de losse stengel van de tomatenplant in het stuk losse touw.
  • Trek aan één touw en duw de elastiekknoop naar boven.
  • Hierdoor verschuift de elastiekknoop naar boven.
  • En hierdoor wordt het stuk touw boven de tomatenplant weer strakker getrokken.
  • (als je de verkeerde kant optrekt wordt het touw naar de plant losser; gewoon proberen hoe het moet).

.

F2c) Stukken dik elastiek

tomaten touw elastiek 1 tomaten touw elastiek 2

Je kunt stukken elastisch koord van 6 mm doorsnede gebruiken. Dat koord is te koop in de bouwmarkt; 10 meter voor 7 euro. Knip telkens een stuk van ongeveer 15 cm af. Houd daarna even een brandende lucifer (of brandende kaars) aan elk uiteinde van het stuk elastiek. Dat doe je om de losse draadjes van de “buitenmantel” aan elkaar te smelten.

 

F2d) Een Youtube film over tomatenteelt

Op het internet vond ik deze film over tomatenteelt. Op 4 min 30 sec in de film zie je dat boven elke tomatenplant een voorraad touw is (op een soort platte klos gewikkeld). Om extra touw te hebben bij het indraaien van de tomatenplant. Dus ook hier touw “vieren” van boven af.

.

G)# Tomaten standplaats

Tot 2015 groeiden mijn tomaten niet in de volkstuin maar in mijn achtertuin.  In de volkstuin worden de tomaten (meestal) aangetast door ziektes.  Dat geeft dan bruine vlekken op bladeren of tomaten. Met een afdak boven de tomatenplanten (en plastic aan de zijkant) heb je minder last van deze plantenziekte in de volkstuin.

Vanaf 2015 staan er ook tomaten in de volkstuin, zie hoofdstuk A)# in deze tip.

Het rondgebogen afdak van de tomaten is maar ca 55 cm breed. Dat is voldoende om de tomatenplanten “goed” te houden.  Bij (slag) regen wordt het onderste deel van de stengel wel nat, maar niet zo erg dat de tomaten gaan rotten. Maar in een gesloten (achter)tuin waait het nooit zo hard. Hieronder foto’s van de tomaten tussen 14 juni en 4 oktober.

.

Tomatenafdak 14 juni 2011

Tomatenafdak 3 augustus 2011

Tomatenafdak 1 september 2011.

Tomatenafdak 4 oktober 2011.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Tomatenafdak met plastic folie aan 3 zijden, 1 juni 2015, volkstuin. Hieronder staan 9 planten; 1 rij van 4 en 1 rij van 5.

.

H)# Andere tomaten-afdaken in onze volkstuin.

In onze volkstuin worden allerlei afdaken voor tomaten gebouwd. Hieronder staan een aantal foto’s van die afdaken (met dank aan de collega tuinders).

.

H1) Plat afdak, open zijkant

afdak plat

afdak tuin 13

.

H2) Spits of rond dak, open zijkant

afdak tuin 3

afdak tuin 11

afdak tuin 18

afdak tuin 23

.

H3) Vlak of flauw aflopend dak, zijkant(en) dicht

afdak tuin 5

afdak tuin 6

afdak tuin 7

afdak tuin 14 afdak tuin 14c afdak tuin 15    afdak tuin 19 afdak tuin 20 afdak tuin 21 afdak tuin 22  afdak tuin 24 afdak tuin 25

afdak tuin 26

.

 H4) Spits of rond afdak, zijkant(en) dicht

afdak tuin 8 afdak tuin 9 afdak tuin 10

afdak tuin 4

afdak tuin 16

.

H5) Anders

afdak tuin 12

Bij dit tomatenafdak is het plastic folie van het dak niet goed strakgespannen en vastgezet. Bij een heftige regenbui is veel water “in het folie gevangen”.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in afdak, paprika, tomaat. Bookmark de permalink .

40 reacties op 7) Afdak voor paprika’s of tomaten

  1. Hetty zegt:

    dat ziet er goed uit
    jammer dat ik het niet eerder heb gezien,
    heb gisteren een tomatenkweekkas gekocht en deze
    net buiten opgezet

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hetty,
      Dat is inderdaad jammer.
      Misschien wil je aan je tuinvrienden mijn idee voor het afdak bekend maken.
      Als je paprika’s of pepers wilt kweken dan kun je die onder zo’n afdak zetten.
      En als je een doorzichtige golfplaat koopt dan kun je die gebruiken:
      – als kasje voor vroege sla of prei, zie tip 13 en 14,
      – als afscherming voor late sla of andijvie, zie tip 13,
      – als afdak boven preiopslag, zie tip 15.

      Succes met tuinieren.
      Groetjes, Sjef

  2. Paul zegt:

    Heb voor dit jaar ook een afdak gemaakt 5.5 meter lang en hoop op betere resultaten dan de afgelopen 3 jaar. Eerst prachtige grote planten vol met tomaten maar als de tomaten op het punt staan rood te worden krijgen ze zwart bruine vlekken net of ze daar beginnen te
    rotten. Zal weer iets laten weten als de oogst dit jaar beter is.

    groetjes,Paul

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Paul,
      Als tomaten nat worden van de regen dan kunnen ze bruine vlekken krijgen. Ook kunnen tomatenplanten ziekten oplopen van andere tomatenplanten in de omgeving, bv in een volkstuin. Als je de tomatenplanten ook aan de zijkant afschermt bv met plastic folie dan kun je deze ziekte voorkomen. Enkele volkstuincollega’s van mij hadden in 2011 een soort tent rondom de tomaten staan en hadden geen of heel weinig tomaten met (bruine) vlekken.
      Ik heb een zij-afscherming voor mijn golfplaatafdak verzonnen, zie tip 25. Daarbij hangt plastic (gaatjes)-folie aan beide lange zijkanten van het tunneldak.
      Groetjes en succes, Sjef

      • Paul zegt:

        Ja Sjef dat is inderdaad ook een optie maar ik probeer het dit jaar eerst met het afdak.
        Als de resultaten dan ook niet goed zijn dan gaan we over op fase 2 met de zij-kanten dicht te maken.
        Ik ben geen lid van een volkstuin er liggen wel 3 groententuinen naast elkaar, dus wat betreft overdracht van ziektes is hier het risico bijna nul.
        Toch bedankt voor de tip en ik blijf je tips lezen en misschien wel toepassen.

        Groetjes Paul.

      • sjeftuintips zegt:

        Hallo Paul,
        Het golfplaat op het tomatenafdak is ca 64 cm breed. Ik kocht het golfplaat bij Gamma. Bij Praxis hebben ze doorzichtig golfplaat dat ca 100 cm breed is. Hieronder worden de tomatenplanten zeker niet natgeregend. Misschien helpt dat goed tegen bruine tomaten.
        Groetjes en succes, Sjef

      • paul zegt:

        Dank je Sjef ik ga zo naar de bouwmarkt ik zal je ter zijner tijd wel een foto sturen
        groetjes Paul.

  3. Wouter zegt:

    Hallo Sjef,
    Hoe maak je de klimtouwen vast in de grond? En draai je het touw om de stam heen?
    Bedankt voor je interessante tips!
    Groet,
    Wouter

  4. Wouter zegt:

    Super Sjef, bedankt. Ik ga het eens proberen…
    Groet,
    Wouter

  5. Hoi Sjef, ik zou dit idee graag willen plaatsen op Tuinieren.nl, vind je dat ok? Uiteraard vermeld ik er een link bij naar jouw website.

    Groetjes Marike, namens Tuinieren.nl

  6. Peter zegt:

    Hallo Sjef, ziet er goed uit! Ga het eens proberen, bedankt voor je tips.
    groeten, Peter

  7. Hilly zegt:

    Oh. Wat werkt u netjes!
    Ik heb een volkstuin en ik vind die “bouwwerken” van sommige tuinders zo slordig.
    Uw idee is magnifiek! Dank u voor het plaatsen op Internet.

    Groet,
    Hilly

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hilly,
      Dank voor je compliment.
      In onze volkstuin staan ook allerlei bouwsels van palen, latten en plastic folie. Als het hard waait hoor je die klapperen. Of ze waaien kapot en dan liggen stukken plastic vele tuinen verder op de grond. Mijn afdak blijft heel in de wind. Ook met plastic folie erover zoals in tip 25 beschreven is.
      Sjef

  8. Lex zegt:

    Beste Sjef ,

    Hoe kom je aan de gaatjes folie, waar kan je dat kopen, ik heb van alles geprobeerd maar nog geen succes gehad in het zoeken .

    Jou site is voor beginners zoals ik wel top !

    Groeten Lex

  9. johanleon77 zegt:

    Leuke constructie, Sjef! Waar kan ik de latten kopen (ook bij Gamma?). Wat is de kostprijs ongeveer? Ik ga proberen er een zelf te maken.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo,
      Bij Gamma is veel hout te koop in allerlei maten en lengten. Vaak zijn er goedkope pakketten van meerdere latten bij elkaar. Latten kosten circa 1,50 tot 4 euro per stuk, denk ik.
      Succes en groetjes,
      Sjef

  10. Felix zegt:

    Hallo Sjef,
    Hoe hoog moet een afdak zijn voor tomaten en hoe hoog voor paprika’s?

  11. Annet zegt:

    Beste Sjef, met belangstelling je afdak bekeken. Ik vroeg me af of het geen probleem is dat de tomatenplanten dan elk jaar op dezelfde plek staan? Of wissel je het af met paprika’s?
    Groeten Annet

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Annet.
      In oktober breek ik het tomatenafdak af. De latten en golfplaten worden onder een afdak droog bewaard.
      In mei bouw ik de kas op een andere plek in mijn tuin. De tomatenplanten en paprikaplanten staan elk jaar op een andere plek in de tuin.

      Een volkstuin collega heeft een groot tomatenafdak gebouwd. Dat afdak blijft op dezelfde plek in zijn tuin staan.
      Zijn tomatenplanten groeien in grote plastic bloempotten. Elk jaar schept hij grond uit een ander deel van zijn tuin in die bloempotten. Zo staan zijn tomatenplanten elk jaar toch in andere grond.
      groetjes, Sjef

  12. Chris zegt:

    Dat ziet er geweldig uit. Net waar ik op zoek naar ben. Ik probeer het dit jaar!

  13. Thijs zegt:

    Hi Sjef,

    Top je de tomaten als ze met de toppen tegen het dakje aan groeien? Ik had het dakje dit jaar ongeveer 1,90 hoog gemaakt ongeveer en begin juli groeiden de tomaten al tegen het dak. Helaas de tomaten half augustus allemaal moeten weggooien, aangezien ze door Phytophtra waren aangetast.

    Bedankt!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Thijs,
      Die Phytophthora aantasting is erg vervelend. In 2014 hadden in onze volkstuin ook veel tuinders last van deze ziekte in de tomaten. Ook al stonden die planten in kassen of onder ruime afdaken. In andere tuinen van onze volkstuin groeiden de tomatenplanten onder een breed afdak zonder phytophthora. Wel of geen ziekte kan aan het ras liggen.
      Daarom zet ik de tomatenplanten niet in onze volkstuin, maar in mijn achtertuin, in de bebouwde kom. Ik heb dit jaar ook weer enkele (ongeveer 5) tomaten met zwarte vlekken onder de golfplaat afdaken.
      Tomatenplanten in mijn achtertuin met kleine of geen dakjes hebben meer tomaten met zwarte vlekken.
      Antwoord op jouw vraag: ja ik top de tomatenplanten als ze bijna tegen het dak aan groeien. Dan heeft elke plant 4 (of 5) trossen. Bij enkele planten top ik op 3 trossen, om na te gaan of de tomaten eerder rijpen.
      groetjes, Sjef

  14. Pingback: 25) Plastic folie over het afdak voor tomaten of paprika’s | sjeftuintips

  15. Erwin zegt:

    Hallo Sjef,

    Afgelopen zomer heb ik tomaten gekweekt in mijn moestuin en ook een afdak geplaatst naar het voorbeeld van jouw eerste ontwerp. Het was erg eenvoudig te maken en het werkte echt supergoed. Andere mensen op het volkstuinen complex keken er met veel belangstelling naar. Misschien krijgt het nog veel navolging. Bedankt voor deze tip en veel plezier met tuinieren.

    Groeten,
    Erwin

  16. sjeftuintips zegt:

    Hoi Erwin,
    Goed nieuws dat het tomatenafdak een succes was in jouw tuin.
    Ik ben intussen aan het bedenken om het afdak voor paprika’s of tomaten nog eenvoudiger te maken, met minder latten en zo.
    Voor een tuincollega heb ik in 2014 2 houten latten verticaal in de tuingrond geslagen (met een houten hamer) en daar een korte lat bovenop vastgemaakt (gespijkerd). Zo ontstaat een “rechte boogvorm” ( ┌┐ ) . Ik plaatste enkele van die bogen achter elkaar in een rij en maakte daar bovenop plastic golfplaten vast.
    In (zojuist bijgevoegd) hoofdstuk J)# staat een foto van die kas, de bovenste foto (“plat afdak”). En er staan foto’s van andere bouwsels uit onze volkstuin.
    Groeten van Sjef

  17. Mayra zegt:

    Als je tomaten in potten kweekt en die gewoon op de stenen zet kun je dan ook iets met een van jouw voorbeelden? Erg leuke en leerzame blog heb je trouwens!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Mayra,
      Het afdak boven de tomaten zorgt ervoor dat de bladeren niet (zo gauw) bruine vlekken krijgen en dat de tomaten niet gaan rotten of bruin worden. Dus een afdak boven een rij tomatenplanten in potten is best wel zinvol.
      Je moet dan wel in de gaten houden dat de aarde in de potten goed vochtig blijft, dus op tijd gieten. Want door het afdak komt er maar weinig regenwater bij de wortels. En omdat de bloempotten “boven de grond staan” zal water sneller uit de bloempot “stromen” dan wanneer de wortels van de tomatenplant rondom in de tuingrond groeien.
      Sjef

  18. Pingback: Zaaien in Maart | maysmoestuintje

  19. Pingback: 8) Growing tomatoes | sjefgardentips

  20. Sasa zegt:

    Ik gebruik geen gietringen om de planten heen, maar bloempotten en petflessen (zonder bodem, hals naar beneden) die zo diep tussen de planten zijn ingegraven, dat de rand nog net boven de grond uitsteekt. Daar geef ik water in. Voordeel is dat de bovengrond bij de planten​ kurkdroog blijft, wat het risico op phytophthora enorm verkleint.
    Onder de potten en flessen vormt zich een heel mooi sterk wortelstelsel. Zo nu en dan een beetje mest in de potten wordt door de planten ook op prijs gesteld.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Sasa,
      Dankjewel voor je reactie.
      Ik heb dit jaar bij 3 tomatenplanten een bodemloze petfles (op de kop) in de grond gezet. En bij 6 planten een plastic bloempot in de grond gegraven. Ik geef water vanuit een maatbeker van 0,5 liter. Water ingieten in een plastic bloempot gaat veel beter dan gieten in een omgekeerde petfles, is mijn ervaring. Ik ga binnenkort de petflessen weghalen en daarvoor in de plaats bloempotten in de grond zetten. Dan giet alles veel gemakkelijker.
      Groeten, Sjef

  21. Jacques zegt:

    Hoi Sjef, leuk en interessant. Ik heb de tomaten in een kas staan. Ik krijg echter telkens veel steel en weinig bloemen. Ze schieten omhoog.
    Ik heb tegen de felle zon een paar bomen staan die schaduw op de kas geven. Zou dat toch een probleem kunnen zijn?
    Groetjes, Jacques

  22. Ed zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik heb vroeger veel mooie tomaten gekweekt in de achtertuin.
    Ca 5 jaar geleden voor het eerst Phytophthora. Daarna elk jaar raak, ook onder afdak. Wellicht heb ik daarbij toch niet goed opgelet of de planten droog bleven.
    Dit jaar niet eens meer geprobeerd. Ik ga het toch volgend seizoen weer proberen, met een fatsoenlijk afdak.
    Als je eenmaal zelfgekweekte tomaten hebt geproefd dan smaken supermarkt tomaten nergens meer naar.
    Ed

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s