16) Tips over koolrabi, bloemkool en groene broccoli

In deze tip:

  • Inleiding
  • A)# Koolplanten in de tuingrond zaaien en opkweken (in een zaaibedje)
  • B)# Bloemkool kweken
  • C)# Groene broccoli kweken
  • D) Koolrabi kweken
  • E)# Overige koolsoorten

.

Inleiding:

Koolplanten (bloemkool, broccoli, koolrabi, spruitkool, boerenkool enzovoort) groeien het best buiten in de tuin bij 10 tot 20 C.  Het zijn planten die in een nat, koud klimaat thuishoren. Op een winderige plekje in je tuin groeien koolplanten het beste. En daar hebben ze het minste last van ziekten en plagen.

In een warme kas of op een windstil plekje in de tuin is het vaak te vochtig en klam en warm, waardoor ziekten of insecten of plagen toeslaan.

Alle koolsoorten

In deze tip wordt het kweken van bloemkool, broccoli en koolrabi beschreven. Maar veel info geldt ook voor andere koolplanten, zoals spruitkool, boerenkool, savoyekool, witte kool, spitskool, palmkool, rode kool.

Koolplantjes

  • Je kunt koolplantjes kopen in een tuincentrum of bij een kweker. Die plantjes groeien vaak in “perspotjes”. Dan hebben ze een kleine potkluit of er hangt weinig grond aan de wortels. Deze plantjes worden daar aangeboden vanaf 1 maart.
  • Je kunt koolplantjes “thuis” zaaien en opkweken in bloempotjes van ongeveer 6,5 cm doorsnede. Dit is beschreven in      tip 19)    . Vanaf begin januari kun je binnenshuis zaaien. (Je kunt koolplantjes ook zaaien en opkweken in perspotjes, maar dat vind ik veel moeilijker dan de opkweek in bloempotjes zoals tip 19 beschrijft.)
  • Je kunt koolplantjes in de tuingrond zaaien en opkweken. Die werkwijze staat hieronder beschreven in hoofdstuk A)#. Dat kan vanaf begin januari. Maar buiten in de kou ontkiemen de zaadjes niet zo snel en de plantjes groeien daar maar langzaam.

.

A)# Koolplantjes in de tuingrond zaaien en opkweken (in een zaaibedje)

Je kunt koolplanten buiten in de tuingrond zaaien. Dat gaat heel gemakkelijk als je in een zaaibedje zaait. Je kunt zaaien vanaf begin januari, bij vorstvrij weer. Zaai in een kasje of onder een tunnel.

Handig als het zaaibedje enkele cm dieper ligt dan de omringende tuingrond. Of dat er een dijkje rondom het zaaibedje is. In zo’n zaaibedje droogt de grond niet zo snel uit. En bij water geven zakt het water naar de wortels van de plantjes (en stroomt niet opzij weg).

Hieronder staat een beschreven hoe je koolplantjes in je tuingrond zaait.

  • Maak een stukje tuingrond goed los met een riek (greep) of met een tuinschepje.

  • Maak de tuingrond weer vlak. Dat gaat erg goed met een hark.

  • Leg een houten raamwerk op de losgemaakte tuingrond. Dit raamwerk geeft aan hoe groot het zaaibedje wordt. In tip 2, nr 69 staat hoe je zo’n raamwerk maakt.
  • Je kunt ook een zaaibedje maken zonder houten raamwerk, zie 2 foto’s verder.

  • Schuif met een plankje tuingrond tegen de buitenzijkanten van het raamwerk aan.
  • Druk de tuingrond goed aan tegen de schuine zijde van het raamwerk goed aan. Zo maak je een stevig dijkje van tuingrond rond het zaaibedje.

.

Opmerking:

  • Je kunt ook een verlaagd zaaibedje maken zonder houten raamwerk; schuif dan (met een plankje) tuingrond van het midden naar de randen toe.

.

Bloemkool, broccoli en koolrabi hebben veel voedsel (mest) nodig om te groeien. Boerenkool en spruitkool hebben wat minder mest nodig. Als je tuinkalk door de grond mengt dan heb je veel minder kans op de vervelende plantenziekte “Knolvoet” (zie verderop in deze tip).

Mest en tuinkalk door de grond mengen gaat heel handig als volgt:

  • Schep wat grond uit de bodem van het zaaibedje. Dat gaat goed met een spade (schop) of een tuinschepje. Doe de uitgegraven tuingrond in een emmer.
  • Ga door met uitscheppen totdat het zaaibedje ongeveer 5 tot 10 cm diep is (tot de bodem van het zaaibedje is ongeveer 5 tot 10 cm dieper is dan de tuingrond rondom).

  • Zorg voor droge fijnkorrelige (stal)mest (in het blauwe emmertje),
  • En voor Dolokal (tuinkalk) (in het margarinekuipje).

  • Doe wat mest (of compost) en wat tuinkalk bij de tuingrond in de emmer.

  • Meng in de emmer de tuingrond en de mest (of compost) en tuinkalk door elkaar. Dat gaat goed door de emmer te schudden en te “draaien”.

.

  • Gebruik een spade (schop) of tuinschepje om de bodem van het verlaagde zaaibedje vlak te maken. En om meer grond uit te halen als dat nodig is.

.

  • Schud het mengsel uit de emmer in het verlaagde deel van het zaaibedje.
  • Gebruik een plankje om het mengsel in het zaaibedje te verdelen en om de bovenzijde vlak te maken.

.

Onderstaande foto’s tonen een zaaibedje met een houten raamwerk. Maar voor een laag gelegen zaaibedje zonder raamwerk is de beschrijving ook van toepassing.

  • Sproei koud water op de grond van het zaaibedje. Gebruik een gieter met een fijne broes.
  • Houd de broes vlak boven de tuingrond tijdens het gieten. Dan giet je het water “zachtjes” op de tuingrond. Hierdoor blijft de tuingrond “los” tijdens het gieten. En dat is weer goed voor de koolplantjes.

  • Wacht tot het water in de grond is gezakt.
  • Leg een placemat met zaaigaatjes op de vochtige tuingrond. Bij deze placemat is er 6,5 cm tussen de gaatjes. Meer over deze placemat in tip 2 bij nr 70.
  • Prik 4 ijzeren pennen in de kleine gaatjes in de hoeken om de placemat “vast te zetten” op de bodem van het zaaibedje. Info over deze ijzeren pennen in tip 2 nr 70.

  • Gebruik een rond zaaistokje (met elastiekje erom) om de zaaikuiltjes te maken. In tip 37 wordt zo’n zaaistokje beschreven.

  • Maak onder elk gaatje in de placemat een zaaikuiltje. Elk zaaikuiltje is ongeveer 0,5 tot 1 centimeter diep.

  • Laat in elk zaaikuiltje 2 of 3 koolzaadjes vallen. Dat gaat handig met het schuifvalbakje van tip 33. Of strooi de zaadjes in een (wit plastic) bakje en gebruik een pincet om de zaadjes op te pakken en in de zaaikuiltjes te laten vallen.
  • Haal na het zaaien de placemat van de grond af.

.

Zonder zaaistokje, placemat en schuifvalbakje kun je als volgt zaaien:

  • Maak met de punt van een potlood zaaikuiltjes in de grond in het zaaibedje.
  • Schud zaadjes in een (wit plastic) bakje en gebruik een pincet om in elk zaaikuiltje 3 zaadjes te laten vallen.

.

  • Hier zie je zaaikuiltjes met 3 koolzaadjes in elk kuiltje.

  • Strooi een dun laagje vochtige tuingrond op de zaadkuiltjes. Dat gaat handig als je een plastic bloempotje met gaatjes in de bodem gebruikt. Het laagje tuingrond is ongeveer 0,5 tot 1 centimeter dik. De zaaikuiltjes zijn dan niet meer zichtbaar.
  • Je kunt ook gezeefd droog (tuin)zand met een theelepeltje in de zaaikuiltjes op de zaadjes strooien tot de kuiltjes ongeveer vol zijn. Dit droog zand wordt snel vochtig in de tuingrond.

  • Haal na gebruik het houten raamwerk voorzichtig weg. Zorg ervoor dat de dijkjes rondom heel blijven.

  • Leg een stapplank of iets dergelijks over het zaaibedje. Zo blijft de grond in het zaaibedje vochtig. En bij een stortbui zullen de zaadjes niet wegspoelen.
  • Je hoeft voorlopig geen water op het zaaibedje onder de plank te sproeien. Onder de plank blijft de tuingrond vochtig genoeg om de zaadjes te laten ontkiemen.
  • Haal de plank weg zodra de eerste koolplantjes te zien zijn.

  • Ga uitdunnen zodra de koolplantjes enkele centimeters hoog zijn. Haal bij elke groepje met 2 of meer koolplantjes de kleinste plantjes weg tot er nog 1 plantje over is.
  • Je kunt de plantjes die weg moeten uit de grond trekken of vlak boven de grond afknippen.
  • Bij “groepjes” met maar 1 koolplantje hoef je natuurlijk niet uit te dunnen.
  • Sproei water op de grond na het uitdunnen.

  • Hier zijn de koolplantjes gedund. Op elk zaaiplekje staat nu 1 “koolplantje” (of geen plantje als er geen is opgekomen). De plantjes staan allemaal op 6,5 cm afstand van elkaar. Dat is nodig om de plantjes later met een verplantbuis te kunnen verplanten, zie tip 41.
  • Giet regelmatig water in het zaaibedje.
  • Laat de plantjes groeien tot ze groot genoeg zijn om te verplanten.

.

.

B)# Bloemkool kweken

Na het planten in de tuingrond worden koolsoorten belaagd door een aantal ziekten en insecten. Hieronder een opsomming van de meest voorkomende. En wat er tegen te doen.

  • Knolvoet. Dat is een vervelende plantenziekte waarbij de wortel opzwelt tot knollen en de planten wegkwijnen. Dit kan gebeuren als de planten in (licht) zure grond groeien.
    • Actie: Meng tuinkalk (Dolokal) door de tuingrond voor het zaaien en planten om de grond minder zuur te maken.
  • Koolvlieg. Die vlieg legt eitjes onderaan tegen de stam van de koolplant. Die eitjes worden maden. En die maden laten zich op de grond vallen, kruipen de grond in en vreten aan de wortels van de koolplant. De koolplant kwijnt weg en gaat dood.
    • Actie: Zorg ervoor dat de maden niet bij de wortels kunnen komen. Leg een laagje platgedrukt hooi met een laagje tuingrond erop rondom de stengel van de koolplant. Of leg “koolkragen” rondom de stam van elke koolplant op de tuingrond (een koolkraag is een plastic plaatje met een uitkeping voor de stengel). Of leg een dicht aansluitend laagje platgedrukte (stal)mest rondom de stengel op de tuingrond.
  • Koolwitje. Deze vlinder legt eitjes aan de onderkant van de bladeren. De rupsen die daaruit komen vreten aan het blad, aan de broccoli en aan de bloemkool.
    • Actie: Scherm de planten af tegen deze vlinder met fijnmazig gaas en net. Je kunt de koolplanten in een “kolenhok” planten (zie verder).
  • Draaihartigheid. De binnenste bladeren draaien en het hart van de kool wordt aangetast. Je ziet vliegbeestjes op het hart van de kool. Deze aandoening wordt veroorzaakt door de eitjes en de larven van de koolgalmug.   Info op het internet is     hier    . De koolgalmug zet zijn eitjes af op koolplanten die op luwe, windstille plaatsen staan.
    • Actie: Plant koolplanten op een winderige plek in de tuin. Test: Probeer met hordoek de koolplant af te schermen tegen de koolgalmug.
  • Slechte groei. De groei van de koolplant blijft achter, vertraagt of staat tijdelijk stil. Dit komt meestal doordat de planten in te droge grond of te arme grond staan. De meeste koolsoorten (bloemkool, broccoli, koolrabi) hebben een luchtige, goed bemeste, vochtige grond nodig om goed door te groeien. Als de groei even is gestopt dan zie je dat de planten daarna “anders” doorgroeien; de planten blijven klein of er wordt een kleine losse bloemkool of broccoli gevormd.
    • Actie: Zet de planten in goed bemeste vochtige grond. Leg na het planten ook nog een laagje mest rondom de stengel (op de tuingrond of op de koolkragen of op het laagje grond op het hooilaagje). Als je water geeft dan spoelen er meststoffen uit dat laagje mest naar de wortels van de plant. Laat de wortelkluit nooit uitdrogen maar geef vaak en véél koud water.

.

.

B1) Bloemkoolplanten in de tuingrond zetten

B1a)  Een “kolenhok”

Je kunt bloemkoolplanten in een vlindervrije ruimte planten. Zoals in mijn “kolenhok”. Dan komen er geen koolrupsen op de koolplanten die “de koolplanten helemaal kaal vreten”. Hieronder foto’s en korte info over mijn kolenhok:

Mijn “kolenhok” is ongeveer 2.50 meter lang en 1.50 meter breed. Aan de zijkant is 70 cm hoog gaas met mazen van 1 cm. Er ligt een houten “raamwerk met net” boven op. Dit raamwerk ligt met 4 “schroefduimen” (2 aan elke lange kant) op het onderstel. Zo kan het aan 2 kanten opengezet worden of afgehaald worden. Bij schoffelen, gieten, planten of oogsten wordt het kolenhok opengezet, een verticale houten lat houdt daarbij het raamwerk aan 1 lange kant omhoog. De overige tijd is het kolenhok vlinderdicht.

Een beschrijving van dit kolenhok staat in tip 31)

.

B1b) Bloemkoolplanten in de tuingrond planten

1. Nodig:

  • Bloemkoolplanten, zelf gekweekt in een zaaibedje in de tuingrond   (zie hoofdstuk A)#  van deze tip)    ,   of…

  • …. .of gekochte bloemkoolplanten met de wortels in een perspotje, of…..

  • …. of bloemkoolplantjes die je zelf in een bloempotje hebt opgekweekt, zoals beschreven in tip 19.

  • Gietranden. Een gietrand zorgt ervoor dat (bij het gieten van de plant) het water in de aarde naar de wortels zakt. En niet over de tuingrond uitspreidt.
  • Een gietrand maak je zo. Steek de punt van een scherpe schaar in de zijkant van een plastic bloempot. Knip daarna “horizontaal  verder” tot je helemaal rond bent. Het bovendeel van de bloempot is nu klaar om gebruikt te worden als gietrand.

  • Fijnkorrelige droge mest (in het emmertje),
  • en tuinkalk, (in het margarinekuipje).

  • Een stapplank (om op te staan tijdens het planten). Dan trap je de tuingrond niet vast.

.

.

Planten

  • Maak de tuingrond los (met een schepje of spa of riek).

  • Duw een gietrand in de losse grond.

  • Schep de tuingrond “uit de gietrand” in een emmer.

  • Doe wat stalmest en tuinkalk bij de tuingrond in de emmer.
  • Schud de emmer om kalk, mest en tuingrond door elkaar te mengen.

  • Schud of schep het mengsel uit de emmer in de tuingrond (in de gietrand).
  • Met een schepje of eetlepel kun je het mengsel aandrukken of  vlak maken. Of wat mengsel uitscheppen (als de gietrand te vol is).

Hierna ga je het koolplantje in het mengsel in de gietrand planten.

  • In de volgende foto’s zie je het planten van een koolplantje met wortels die in een perspotje groeien.

  • Zet het koolplantje met wortelkluit of perspotje in het mengsel in de gietrand.
  • Druk (in de gietrand) het mengsel rondom de wortels van het plantje goed aan.
  • Schep als nodig wat mengsel uit de gietrand. Dan “past” er meer gietwater in.

  • Leg een laag fijngeknipt hooi in de gietrand op het mengsel rondom het koolplantje.
  • Druk de hooilaag aan.

  • Strooi wat vochtige tuingrond op het hooi in de gietrand.

  • Giet of sproei koud water op de tuingrond in de gietrand.
  • De laag “aangedrukt hooi met tuingrond” is zo dicht, dat de maden van de koolvlieg zich er niet doorheen kunnen wurmen. Een laag hooi met tuingrond werkt net zo goed als (plastic zwarte) koolkragen om de koolplanten.
  • Dus koolkragen maken (uitknippen, gaatjes boren) en rondom de koolplanten leggen hoeft niet meer.

.

Hieronder nog enkele foto’s van die ouderwetse koolkragen die door mij zijn gemaakt en gebruikt;

Twee zwarte plastic koolkragen rondom een koolplantje, in de grond vastgezet met ijzeren pennen. Deze koolkragen werken goed; dankzij de ijzeren vorkpennen kan de koolkraag niet draaien of wegschuiven.

Twee zwarte plastic koolkragen in de grond vastgezet met satéstokjes. Deze koolkragen zijn niet goed; tijdens de koolgroei kunnen de kragen opzij draaien waardoor de grond naast de stengel van de plant bloot komt te liggen.

.

Je kunt ook dikke plakken gedroogde stalmest in de gietrand rondom het koolplantje leggen om de koolvliegmaden tegen te houden. Hieronder enkele oude foto’s.

  • Gedroogde plakken stalmest afkomstig van een opdrogende hoop stalmest.

  • Hier liggen plakken stalmest aaneengesloten rondom de koolplant in de gietrand. De maden van de koolvlieg kunnen niet door deze dikke laag stalmest heen.
  • Maar je moet dan wel een mesthoopje hebben (van stalmest gemengd en lang stro) en daar de dikke plakken gedroogde mest/stro vanaf halen.

Als je geen gedroogde plakken stalmest hebt:

  • Doe fijnkorrelige stalmest en kortgeknipt hooi in een emmer.
  • Meng de hooi en de mest in de emmer.
  • Ga na of het mengsel goed is: neem wat mengsel, leg een laagje op een stoeptegel en druk of sla er met een baksteen op. Ga na of er een soort plaat, een plak wordt gevormd. Als nodig wat hooi of wat mest in de emmer bijvoegen. En weer testen.
  • Is de samenstelling in het emmertje goed, maak dan plakken van het mest/hooi mengsel.

  • Leg de platgedrukte plakken aansluitend rondom de koolplant in de gietrand.

.

.

Opmerking 1: plantgatbuis gebruiken

  • Vóór het planten van koolplantjes met een grote wortelkluit kun je een groot rond plantgat in het mengsel (in de gietrand) maken. Dat gaat handig met een stuk dunwandige (PVC) regenwaterafvoer-buis van 6 cm of met een “plantgatbuis” (zie tip 41).

.

Opmerking 2: windrand rondom de plantjes zetten

  • Je kunt uit een grote plastic bloempot de bodem en een stukje zijwand afknippen. Je houdt dan een brede zijwand over. Die kun je gebruiken als windrand.
  • Zet de windrand rondom het koolplantje om het te beschermen tegen de harde wind. Met de breedste opening van de windrand onder, op de tuingrond. Maar het kan ook andersom, dus met de grootste opening naar boven. Als gewenst kun je wat tuingrond tegen de buitenkant van de windrand doen, tegen wegwaaien van de windrand.

.

Opmerking 3: een laagje mest op de tuingrond

Zoals bovenaan bij B)# beschreven is het heel verstandig om ook een laagje mest rondom de bloemkoolplant in de gietrand op de tuingrond te leggen. Tijdens het water geven komt er dan extra mest bij de wortels van de koolplant.

Hieronder een oude foto van een gietrand met koolkragen en mest op de grond (tussen de koolkragen en de rand).

.

.

C2) Oogst

Het bloemkoolplantje (uit het tuincentrum) dat in maart was geplant leverde eind juni deze bloemkool op. Haal na het oogsten van de bloemkool de plant uit de grond. Je kunt de bladeren van de plant aan de kippen of konijnen geven of op de composthoop werpen.

Let op: Je kunt de stengel en de wortels van de plant maar beter in een gemeentelijke container voor groente fruit en tuin afval werpen. En niet op je composthoop. Want op of in de stengel of wortels van de plant kunnen allerlei organismen zijn die later weer plantenziekten of plagen veroorzaken.

.

B3) Opmerkingen

B3a) Planttijd

Bloemkoolplanten die tussen half maart en eind april zijn geplant geven een goede oogst in juni – juli.  Planten die later gezet zijn kunnen meer last hebben van allerlei plantenziekten en aantastingen.

B3b) Maar één keer op een bepaalde plaats in de tuin.

Zet nooit 2 keer na elkaar (in hetzelfde jaar) koolplanten op dezelfde plaats in de tuin. Doe je dat wel, dan heb je veel meer kans op de ziekte Knolvoet en op andere tuinplagen.

B3c) Later planten

De laatste bloemkoolplantjes met kluit (perspotjes) zijn begin juni in een tuincentrum te koop. Daarna niet meer.

Je kunt die laatst gekochte bloemkoolplantjes “bewaren” om ze later te planten. Zie hieronder hoe dat kan.

Zet na de aankoop een bloemkoolplantje met kluit in een plastic bakje. Zet het bakje met plantje buiten, in de schaduw. Geef af en toe water in het bakje. Zorg ervoor dat de wortelkluit niet uitdroogt. De koolplant blijft in leven, maar zal niet erg snel groeien. Je kunt de plant zo enkele weken “bewaren”.

Eind juni: Dit bloemkoolplantje is na aankoop 4 weken bewaard in dit plastic bakje. Na het bewaren is de potkluit is nog redelijk in vorm. Het plantje is nog “klein”.

Hetzelfde bloemkoolplantje is geplant in bemeste tuingrond gemengd met tuinkalk. Er is een gietrand rondom de plant, handig voor water geven.

Op deze oude foto zijn 2 koolkraagplaatjes rondom de stengel aangebracht, tegen koolvliegmaden. In plaats van koolkragen kun je een laag aangedrukt kort hooi met grond erop rondom het plantje leggen.

Geef na het planten regelmatig (vaak) veel koud water in de gietrand.

Eind september: De plant is groter gegroeid en er is een bloemkool. De bloemkool is bedekt met bladeren om er voor te zorgen dat de bloemkool wit blijft, dus niet geel wordt.

De plant heeft rupsen van het koolwitje “op bezoek gehad”. Dat zie je aan de gaten in de bladeren.

Eind september is de bloemkool geoogst. Ze ligt op de onderste foto op een stoeptegel van 30 x 30 cm. De bloemkool is nog gaaf en groot.

.

.

C)# Groene broccoli kweken

Voor het zaaien, opkweken, uitplanten en de verzorging van groene broccoli geldt hetzelfde als hierboven beschreven bij bloemkool.

Na de eerste broccoli-oogst kun je kleine broccoli’s in de bladoksels laten groeien. En die later oogsten.

.

.

D)# Koolrabi kweken

Voor het zaaien en opkweken van kleine koolrabiplantjes geldt ook hetzelfde als bij bloemkool beschreven. Hieronder nog wat extra info over koolrabi kweken.

Als een koolrabiplant (tijdelijk) in te droge grond staat (groeit), dan wordt de koolrabi-knol vezelig, hard en niet lekker. Maar als je koolrabiplanten vaak en veel water geeft tijdens de groei dan krijg je zachte, lekkere koolrabi-knollen. Daarom zijn (grote) gietranden rondom de koolrabiplanten aan te bevelen. Gewoon doen dus. Vóór het zaaien of planten van koolrabi kun je grote gietranden in de losse tuingrond drukken en mest en tuinkalk door de tuingrond in de gietrand mengen.

.

Zaaien:

In dit (grond-mest-kalk)mengsel in de gietrand kun je koolrabi in de tuingrond zaaien:

  • Sproei koud water op het mengsel. Laat het water in de grond zakken.
  • Zaai telkens 3 koolrabi-zaadjes bij elkaar in een groepje. Maak enkele groepjes van zaadjes in de gietrand; tussen de groepjes is ongeveer 10 tot 15 cm.
  • Strooi vochtige tuingrond op elk groepje zaadjes.
  • Leg hierna een houten of plastic plaat op de gietrand (tegen uitdrogen of wegspoelen tijdens regen). Verwijder de plaat als de eerste plantjes op zijn.
  • Dun de koolrabiplantjes uit tot 1 plantje per groepje.
  • Laat de koolrabiplantjes in de gietrand groter groeien

.

Planten:

Je kunt koolrabi binnenshuis op vochtig papier zaaien.

En de mini koolrabi plantjes in dit (grond-mest-kalk)mengsel in de gietrand in de tuingrond planten:

  • Zaai koolrabi binnenshuis in een bakje of kuipje op vochtig wc-papier.
  • Leg een passend deksel op het kuipje. Zet het geheel bij 15 tot 20 C.
  • Als de grootste plantjes ongeveer 1 cm hoog zijn, het deksel weghalen. Dit is na 3 tot 7 dagen.
  • Zorg ervoor dat het papier niet opdroogt; als nodig water in het kuipje gieten of sproeien. Of zet een doorzichtig champignonbakje over het kuipje.
  • Laat de koolrabiplantjes op het wc-papier groter groeien. Zet het kuipje bij koud weer binnenshuis voor een raam. En buiten bij 10 tot 20 C.
  • Als de plantjes ongeveer 2 tot 4 cm hoog zijn, dan kun je ze in de tuingrond of in bloempotjes met compost zetten.

In de tuingrond planten:

  • Sproei extra water op het toiletpapier, dan kun je de miniplantjes gemakkelijk van het papier afhalen.
  • Haal de miniplantjes koolrabi van het wc-papier af en plant ze in de gietrand in het (grond-mest-kalk)mengsel.
  • Plant ze met een tussenafstand van 10 tot 15 cm. In een grote gietrand (doorsnede 25 – 30 cm) kun je 5 koolrabiplantjes planten.
  • Als gewenst kun je telkens 2 koolrabiplantjes bij elkaar in een groepje in de grond planten. En enkele weken later uitdunnen tot er per groepje 1 plantje over is (het grootste).

  • Leg bij warm, droog weer een (plexiglas)plaat met steen er op tegen het uitdrogen van de grond.
  • Haal de plaat er af zodra de plantjes groter zijn.
  • Giet vaak en veel water in de gietrand.
  • Laat de koolrabiplantjes in de gietrand groot groeien.

Bij deze werkwijze heb je na enkele dagen de eerste mini koolrabiplantjes, groot genoeg om uit te planten in de gietrand, op 10 – 15 cm van elkaar. En je hoeft niet uit te dunnen, behalve als je telkens 2 plantjes in een groepje hebt geplant.

.

In een bloempotje planten:

Je kunt de mini koolrabiplantjes in bloempotjes zetten. Laat ze in de bloempotjes groot groeien. Plant de 10 cm hoge koolrabiplanten in een grote gietrand in de tuingrond.

  • Zet elk mini koolrabiplantje in een bloempotje gevuld met een mengsel van compost, mest en tuinkalk.
  • Je kunt bloempotjes, inzetpotjes en stripjes gebruiken, dan kun later de planten met potkluit gemakkelijker uithalen. Schrijf info (soort) op het stripje.

  • Je kunt de bloempotjes in een bak of in een minikasje zetten.
  • Zet bij koud weer de bloempotjes binnenshuis op een lichte plaats.
  • Zet bij niet vriezend of warm (zonnig) weer de bloempotjes overdag buiten.
  • Zet de potjes ‘s-nachts binnen, tegen slakkenvraat.
  • Laat de plantjes groter groeien.

  • Groot gegroeide plantjes, groot genoeg om uit te planten.
  • Plant ze in een grote gietrand in de tuingrond. Plant ze in een mengsel van tuingrond, mest en tuinkalk.
  • Je kunt een stuk (PVC) regenwaterbuis of een “plantgatbuis” gebruiken om de plantgaten in de grond te maken.
  • Na het planten: giet koud water in de gietrand. Zo komt tuingrond rondom de wortelkluit van elke plant. De koolrabiplanten staan hierna stevig in de grond.

  • Gietranden met nog grotere planten in de tuingrond.

  • Groot gegroeide koolrabiplant in de gietrand, de laatste oogst.

.

 Koolrabi in een ondiep voortje planten

Je kunt koolrabiplantjes in een voortje in de tuingrond planten. Dan hoef je geen gietrand te maken. Hieronder enkele foto’s van vele jaren geleden.

Op deze foto’s zie je koolrabiplanten die in een voortje groeien. De bovenste foto is net na het verplanten. De middelste en de onderste foto is net voor de oogst.

.

Algemene info over koolrabi:

  • Je kunt een laagje (stal)mest op de tuingrond in de gietrand of in het voortje leggen. Door dit laagje mest droogt de tuingrond niet zo snel uit. En elke keer bij het water geven spoelen er voedingsstoffen uit de mest naar de wortels van de plant.
  • Laat de koolrabiplant in de gietrand of in het voortje groot groeien.
  • Geef vaak en veel koud water in de gietrand of voortje. Dit levert lekkere zachte koolrabiknollen op.
  • Mijn ervaring: Koolrabiplanten hebben nooit (bijna nooit) last van maden van de koolvlieg. Daarom hoef je geen “koolkragen” of aangedrukt hooi om de koolrabiplanten te doen.
  • Heel af en toe zitten er rupsen van het koolwitje (vlinder) op de bladen. Pak de rupsen van de bladeren af. Of sla tegen de bladeren om de rupsen op de grond te laten vallen en pak ze daarna (met een schepje) van de grond op.
  • Enkele koolrabi knollen kunnen gaan barsten. Haal die weg.  Dat kan komen doordat ze te weinig water hebben gehad of doordat ze niet goed doorgroeien na het planten.

.

.

E)# Overige koolsoorten.

Spruitkoolplanten

Dit gaat handig; Zaai op vochtig wc-papier. Zet mini koolplantjes in bloempotjes met compost. Zet een ondiepe bak met bloempotjes overdag in de zon, ‘s-nachts binnenshuis (tegen slakkenvraat).

Laat de plantjes groter groeien tot ze groot genoeg zijn om uit te planten.

Je kunt de spruitkool als volgt in de tuingrond planten.

  • Gebruik een dunwandige (PVC) buis van 10 cm doorsnede om een groot plantgat in de tuingrond te maken, 5 tot 10 cm diep. Wiebel de buis om het plantgat groter en  \  /  vormig te maken.
  • Gebruik ee tuinschepje of een dunwandige buis van 6 cm doorsnede om een klein plantgat te maken in de bodem van het grote plantgat.

  • Strooi tuinkalk (Dolokal) in het plantgat (mest instrooien is niet nodig bij deze koolsoort).
    • Haal de plant met wortelkluit uit de bloempot.
    • Zet de spruitplant met de wortelkluit in het kleine plantgat.
    • Zo staat de plant diep genoeg in het plantgat.

  • Giet water in het plantgat.

  • Zo kun je veel spruitkoolplanten in de tuingrond zetten, in grote plantgaten.
  • Giet regelmatig (vaak) koud water in de plantgaten. De plantgaten zijn dus gietgaten.
  • Het duurt lang voordat er veel grond in de gietgaten is gespoeld. De gietgaten hebben dan een  \  / vorm, nog steeds goed genoeg om water in te gieten.

.

Boerenkoolplanten

Dezelfde werkwijze als bij spruitkoolplanten.

.

Chinese kool

Dezelfde werkwijze als bij spruitkoolplanten.

.

Sluitkool (Savooiekool, Spitskool, Rode kool, Witte kool, groene kool)

Dit gaat handig; Zaaien op vochtig wc-papier. Mini koolplantjes in bloempotjes met compost zetten. Bloempotjes in een minikasje zetten. Minikasje overdag (bij niet vriezend weer) in de zon zetten, ‘s-nachts binnenshuis (tegen slakkenvraat).

Als de plantjes groot genoeg zijn, uitplanten zoals beschreven bij bloemkool. Zet elke plant in een gietrand in een mest kalk grond mengsel. Leg hooi en tuingrond op het mengsel rondom de plant in de gietrand. Als gewenst wat extra mest in de gietrand leggen. Vaak en veel koud water in de gietrand gieten.

Dit bericht werd geplaatst in Koolplanten. Bookmark de permalink .

27 reacties op 16) Tips over koolrabi, bloemkool en groene broccoli

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. Bart zegt:

    hallo sjef,
    ik heb momenteel bloemkolen in mijn serre staan,in goede luchtige grond die regelmatig besproeid en bemest wordt.toch zie ik onderaan de voet van de plant een klein laagje schuim staan.beduid dit dat er een bepaalde ziekte of insecten aan de kolen zitten?ik heb reeds slakkenkorrels gebruikt en die blijken te helpen.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Bart.
      Sorry, ik weet niet welke ziekte of plaag bij je bloemkolen aanwezig is. Op internet is veel te vinden over allerlei ziekten en plagen in de groentetuin. Even googlen dus.
      Misschien staan je bloemkolen te warm en vochtig in de serre. Alle kolen houden van ons buitenklimaat. Bij koud en regenachtig weer groeien ze het beste. Ik geef ze altijd koud water. En vanaf april groeien ze buiten het beste.
      Succes en groetjes,
      Sjef

  3. Hetty zegt:

    Hoi Sjef

    Ik heb koolplanten in balkonbakken maar nu verkleuren sommige bladeren naar geel rood

    is dit het begin van een mislukte oogst?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hetty,
      Ik weet het niet. Koolplanten zijn grote mest-eters en water-drinkers. Ze groeien het beste in de volle grond in de tuin. Misschien dat ze in de balkonbakken te weinig voedsel hadden of te droog stonden. Verplant ze naar een tuin of grotere pot. Misschien helpt dat..
      Succes en groetjes,
      Sjef

  4. Anneke zegt:

    Dag Sjef,

    Voor het eerst een groentetuintje en een bloemkoolplant gezet. Ik lees dat het een lastige groente is. Een prachtige bloemkool zit erin zonder ziektes en ander gespuis.! Nu hoorde ik dat je de bladeren moet omknikken en over de bloemkool heen leggen, anders wordt’ ie zoet en geel. Ik kan geen informatie hierover vinden. Is dit juist?
    Dank voor de reactie.

    Anneke.

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Anneke,
      Afdekken is vooral nodig om een witte bloemkool wit te houden. Op onderstaande site is info hierover:
      http://www.marechal.be/nl/gidsen-en-brochures/infobrochures/de-grote-groenten-special/koolgewassen/bloemkool.
      Sommige rassen hebben veel bladeren in het midden waardoor de bloemkool niet zo gauw zichtbaar wordt. Dan is afdekken niet nodig. Bij andere rassen komt de bloemkool al gauw tevoorschijn en dan is afdekken wel nodig.
      Afdekken kan ook met losse grote bladeren, bv van rabarber of andere kool. Deze bladeren verkleuren en moeten elke dag of om de 2 dagen ververst worden. Dat lijkt vaak, maar een bloemkool groeit snel naar een groot formaat, binnen ca 10 dagen. Niet vergeten om tijdens de groei van de bloemkool, veel koud water te geven.

      Als je googelt op bloemkool + afdekken vind je ook nog veel info hierover.
      Succes en groetjes,
      Sjef.

      • Anneke zegt:

        Dank je, Sjef, voor de snelle reactie en de duidelijke tips! Heel handig voor een beginneling zoals ik.
        De bloemkool toch voor de regen geoogst. Een beauty !
        Zal nog veel gebruik maken van de site.
        Dank en groet,
        Anneke.

  5. Dorothea zegt:

    Goedenavond. Ik heb febr/mrt binnen zaadjes gezaaid van koolrabi en broccoli.
    Begin mei alles naar buiten gezet. 1 koolrabi is nu al zeker 7cm groot de andere 2 een stuk kleiner. Moet ik hem nu wel al bijna oogsten?
    De broccoli’s zijn iets later naar buiten gegaan en ik zie daar nog helemaal geen broccoli in zitten. Duurt dit iets langer?
    Alvast hartelijk dank voor je antwoorden!
    Dorothea

  6. Anneke zegt:

    Dag Sjef.
    Wederom een vraagje over koolrabi. Twee weken terug een paar plantjes gezet. Maar nu groeien ze behoorlijk en zie ik de piepkleine “kooltjes” mee omhoog gaan. D.w.z de penwortel(?) is al zo’n 3cm lang en daarbovenop het gewas. Klopt dit of moet ik “aanaarden”? Het ziet er erg wankel uit!
    Dank alvast,
    Groet, Anneke

  7. sjeftuintips zegt:

    Hoi Anneke,
    Je kunt het beste de plantjes wat aanaarden, wat grond tegen de planten aanschuiven zodat ze niet meer wiebelen. Als nodig daarna weer een dijkje van tuingrond rondom de plantjes maken, handig bij het gieten.
    Staan de plantjes in een voortje, zoals op de foto in mijn tip, dan kun je zien hoe diep je ze kunt zetten. Ze kunnen best wel diep in de grond gezet worden. En als de koolrabi-knollen later “half in de grond groeien”, kun je wat grond weghalen, zodat de knol weer in de lucht groeit.
    Succes, Sjef

  8. Annemarie zegt:

    Hoi Sjef,
    Mijn broccoli maakt geen broccoli, alleen hele grote bladeren. Dat deed vorig jaar mijn bloemkool ook al: prachtige plant, maar geen kool aan te bekennen.
    Wat nu?

  9. astrid zegt:

    Hoi Sjef,
    Nu een vraag over mijn bloemkolen.
    De kool zelf. Er zit een rode roze waas over. Wat kan dat betekenen en kan je die dan nog wel eten?
    Astrid

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Astrid,
      Jaren geleden heb ik dat ook wel eens gezien bij mijn bloemkolen. En dat kwam volgens mij door niet goed afdekken van de bloemkool. Sindsdien vouw ik (bij het eerste begin van koolvorming) veel bladeren over de bloemkool. Zodat er geen licht bij kan komen. Of ik duw de uiteinden van alle bladeren bij elkaar en doe daar dan een stuk touw of een klem om.
      De “gekleurde” bloemkool kun je gewoon eten. Zie ook deze site: http://www.moestuinforum.nl/bloemkool-slaat-paars-uit-t5787.html

      Sjef.

  10. Jan zegt:

    Hallo
    Ik heb mooie bloemkool planten staan en krijgen nu een mooie krop. Maar de krop is niet strak rond maar losse delen. De krop valt als het ware uit elkaar
    hoe komt dit?

  11. Ivan zegt:

    Heel grote blad massa van de bloemkolen. Komt er nog kool in?

  12. Robbie zegt:

    Sjef is de mest vrij vers of goed verteerd?
    Is compost samen met koemestkorrel ook bruikbaar, of gaan de maden daar te makkelijk door heen?

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Robbie,
      Koolplanten groeien goed in grond waar verse mest of goed verteerde mest of compost met koemestkorrel doorheen is gemengd. Dat gaat allemaal goed. Koolplanten zijn niet kieskeurig wat betreft mest.
      Om de maden tegen te houden gaat verse mest of oude mest (beide met hooi erdoor) goed. Je kunt er een dichte laag van maken.
      Laatste nieuws: Van geplette compost vermengd met koemestkorrel kun je ook een dichte “koek” maken waar de maden niet doorheen kunnen. Binnenkort foto’s in deze tip.
      Groeten, Sjef

  13. Herbert zegt:

    Dag meneer Sjef,
    Wij planten wat bloemkool in onze tuin in Suriname. Nu is het al een paar keer voorgekomen dat de volgende dag sommige bladeren zijn weggevreten. Kan het zijn dat dat door ratten komt?
    groet Herbert

  14. Julliette zegt:

    Hoi Sjef, ik zie in deze catalogus soort van kweekbakken en vraag me af wat je adviseert qua met hout of zonder omranding? Ik vraag me dit af omdat ik niet weet of het een toegevoegde waarde is voor de groenten en planten om te kweken of gewoon omdat het er mooier uitziet.
    https://www.hardhouthandel.nl/woodvision.html . Wat gebruik jij het liefst?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Juliette,
      Die rand rondom zo’n houten bak is vooral voor de sier.
      Ik gebruik plastic (huishoud)-bakken of emmers met het symbool “wijnglaasje vorkje”. Die plastic bakken kun je zonder risico gebruiken voor voeding en zijn dus ook geschikt voor mijn groenteplanten of oogst. En oude plastic bloempotten en -potjes.
      groetjes, Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.