20) Vroege zomerwortels (binnen zaaien, buiten opkweken)

In deze tip:

  • Inleiding
  • A)# Mini zomerworteltjes binnenshuis kweken
  • B)# Uithalen (vóór het verplanten)
  • C)# Uitplanten
  • D)# Schuifbak (oude uitvoering), drankpak

.

Inleiding

Misschien wil je zo vroeg mogelijk in de lente de eerste zomerwortels kweken. In tuinboeken en op internet vind je artikelen over wortelzaadjes voorkiemen in turfmolm of in vochtig zand en daarna de (plakkerige) zaadjes voorzichtig uitzaaien. Volgens mij is deze werkwijze niet erg gemakkelijk.

Je kunt beter zomerwortelplantjes binnenshuis zaaien en opkweken op vochtig wc-papier.

Daarna zijn er 2 mogelijkheden;

  1. Plant de mini zomerwortelplantjes in de tuingrond in een kas of onder een golfplaattunnel.
  2. Je kunt de mini zomerwortelplantjes in een “schuifkuipje” in compost planten. Laat de plantjes binnenshuis groter groeien. Schuif daarna het blok zaaigrond met kleine wortelplantjes in de tuingrond, in een kas of onder een golfplaattunnel.

.

A)# Mini zomerworteltjes binnenshuis kweken.

  • Kiem zomerwortelzaadjes op vochtig wc-papier in een margarinekuipje.
  • Zet het kuipje met wortelzaadjes op een warme plek bij ongeveer 20 tot 25 gr C.
  • Een uitgebreide beschrijving over deze wijze van kiemen staat in    tip    2) Eenvoudige hulpmiddelen en tips    , nummer 73.

  • Kijk af en toe hoe het ontkiemen gaat (na het kijken het dekseltje weer opleggen).
  • Laat de zaadjes in het kuipje ontkiemen tot de plantjes er ongeveer zo uit zien als op de foto hierboven.

  • Zet dan een doorzichtig bakje (champignonbakje) over het kuipje met ontkiemende zaadjes.
  • Zet het geheel op een lichte plek in huis (voor een raam) bij ongeveer 18 tot 22 gr C.
  • Laat de miniworteltjes groter groeien op het vochtig wc-papier.
  • Ga regelmatig na of het wc-papier vochtig is. Als nodig water op het papier sproeien.

  • Na een tijdje zijn de miniworteltjes een stuk groter gegroeid.

  • Dezelfde miniworteltjes na het weghalen van het doorzichtige bakje.
  • De miniworteltjes zijn nu groot genoeg om te verplanten.

.

B)# Uithalen (vóór het verplanten)

  • Sproei water op het wc-papier vlak voor het uithalen van de miniworteltjes.
  • Op vochtig wc-papier laten de miniworteltjes gemakkelijker los.

  • Je kunt elk miniworteltje tussen duim en wijsvinger vastpakken en van het wc-papier “lostrekken”.
  • Elk miniworteltje ziet er uit zoals op de foto hierboven;
    • Een miniworteltje heeft 2 groene blaadjes, een groen stukje stengel, een wit stukje stengel en een wit worteltje.

Je kunt van het miniworteltje een stukje van de wortel afknippen. Dan gaat het planten veel gemakkelijker. Je kunt dan kleine ronde gaatjes in de grond maken, daar de miniworteltjes inzetten en dan water sproeien. Ga ik uitzoeken.

Hieronder worden “hele” miniworteltjes geplant, dus met “lange” worteltjes eraan.

.

C)# Uitplanten

C1) Uitplanten in de tuingrond onder een tunnelkas

  • De miniworteltjes worden hier in de tuingrond gezet, onder een tunnelkas.
  • Je kunt enkele dagen van tevoren de tuingrond losmaken of omspitten en een tunnel op de tuingrond zetten. Doe de tunnel dicht na het neerzetten. Dan kan de tuingrond onder de tunnel overdag opwarmen.
  • Maak de tunnel vlak voor het planten van de miniworteltjes weer open.

  • Maak vlak voor het planten de tuingrond los. Dat gaat goed met een tuinschepje.
  • Meng, als nodig, tuinkalk (Dolokal) door de tuingrond.

  • Schuif tuingrond opzij om een ondiep plantbedje in de tuingrond te maken.

  • Leg een matje met gaatjes op de tuingrond in het plantbedje. In    tip 2)   staat bij nr 70 hoe je zo’n matje maakt. Bij dit matje is de afstand tussen de gaatjes 3 cm.
  • Gebruik een potlood om kleine kuiltjes in de tuingrond te maken.

  • Haal het matje van de tuingrond af.
  • Je ziet de potloodkuiltjes in de tuingrond op de bodem

  • Plant de miniworteltjes in de tuingrond zoals hieronder beschreven.
  • Plant in elk kuiltje in het plantbedje een miniworteltje;
    • Gebruik een theelepeltje om het kuiltje breder en dieper te maken,
    • Plant het miniworteltje in het brede, diepe kuiltje;
      • Pak het miniworteltje voorzichtig bij een groen blaadje of groen stengeltje vast,
      • “Duw” het miniworteltje in het brede, diepe kuiltje,
      • Houd het miniworteltje op de goede hoogte; “met het witte deel in het kuiltje en het groene deel boven de grond”.
      • Schuif tuingrond in het kuiltje terwijl je het miniworteltje zo vast houdt.
      • Schuif tuingrond rondom het miniworteltje om het kuiltje dicht te maken.
  • Plant miniworteltjes tot het plantbedje vol is of tot de miniworteltjes “op” zijn.

  • Gebruik een gietertje met fijne broes om het bedje en de plantjes te besproeien.
  • Dat gaat handig door al sproeiend “over het bedje te zwiepen”.

  • Je kunt een doorzichtige kap over het plantbedje zetten. Dan zijn de plantjes extra beschermd tegen winterkou.

  • Zet een bak of een gieter met water op de tuingrond naast het plantbedje.
  • (Het water in de gieter zorgt voor vochtige lucht onder de tunnel. Hierdoor bevriezen de miniworteltjes niet zo snel).
  • Doe de tunnelkas dicht.
  • Je kunt stukken golfplaat of stukken plexiglas tegen de uiteinden van de golfplaattunnel in de grond zetten. Met stukken plexiglas is het iets warmer in de tunnel dan met golfplaat.

  • Leg bij erg koud weer met strenge vorst plastic folie over de golfplaattunnel of de kas.
  • Leg stenen op de uiteinden van de folie tegen loswaaien.
  • Haal de folie weg als het weer minder koud is.

.

C2) Uitplanten in een “schuifkuipje” met compost (en schuiven in de tuingrond)

Plant de “miniworteltjes” in “schuifkuipjes” met compost. Laat de plantjes binnenshuis groter groeien. Na enkele weken wordt het blok zaaigrond met kleine wortelplantjes in (op) de tuingrond geschoven.

Doperwtplanten uit een bak in de tuingrond schuiven was al bekend. Bram stuurde een reactie met deze    link   .  Bram, hartelijk dank.  Zomerwortelplantjes zijn veel kleiner dan doperwtplanten als ze overgeschoven worden. Daarom moet het overschuiven bij wortelplantjes voorzichtiger gebeuren.

.

C2a) Schuifkuipje en inzetkuipje

Het is handig om de wortelplantjes in een schuifkuipje te planten. In   tip 2    staat bij nr 68   beschreven hoe je een schuifkuipje en een inzetkuipje maakt.

  • Op deze foto; links een schuifkuipje, rechts een inzetkuipje.
  • Zet een schuifkuipje in een inzetkuipje. Dit vormt een “set”.

.

C2b) Vullen met plantgrond en miniworteltjes planten

  • Maak plantgrond: meng gezeefde compost of gezeefde potgrond met tuinkalk (Dolokal). De verhouding is ongeveer 1 deel tuinkalk op 20 delen compost of potgrond.
  • Vul de “set” met plantgrond tot ongeveer 0,5 cm van de bovenrand.

  • Leg een stuk placemat met gaatjes op de plantgrond. Bij deze placemat is ongeveer 3 cm tussen de zaaigaatjes. Zie ook tip 2 nr 70.
  • Maak met een plantstokje of een potlood kuiltjes van ongeveer 1 cm diep in de plantgrond.

  • Of leg een stuk gootsteenmat op de plantgrond. Bij deze mat is ongeveer 2 cm tussen de zaaigaatjes.
  • Maak zaaikuiltjes van ongeveer 0,5 tot 1 cm diep.

  • Plantkuiltjes gemaakt.

  • Maak een plantkuiltje dieper en breder.
  • Zet een wortelplantje in het kuiltje.
  • Schuif plantgrond aan, maak het kuiltje dicht.
  • Zet op deze manier 11 wortelplantjes in de compost.

  • Elf wortelplantjes geplant.

  • Sproei water op de plantgrond.

  • Je kunt een laagje droog gezeefd (tuin)zand tussen de plantjes op de compost strooien.
  • Dan droogt de compost niet zo snel uit. En er komen minder “onkruidplantjes” op.
  • Maar zonder droog zand bovenop gaat het

  • Klop de bodem van het kuipje “op een plaat” (tafelblad, stoeptegel) om het zand te verdelen.

  • Zet een doorzichtig bakje (champignonbakje) over de plantjes.
  • Zet het geheel op een lichte warme plaats (ongeveer 20 gr C).
  • Laat de wortelplantjes binnenshuis groter groeien.

.

C2c) Blok zaaigrond met plantjes op de tuingrond schuiven

Schuif het blok zaaigrond met wortelplantjes in januari, februari of begin maart in de tuingrond. Het is dan nog erg koud.

Zet daarom een kasje of tunnelkasje over de wortelplantjes na het schuiven. Of zet enkele dagen tevoren een kasje of een tunnelkasje over losgemaakte (gespitte) tuingrond.

Maak het kasje tijdelijk open om de wortelplantjes op de grond te schuiven.

  • Zet de kuipjes met plantjes op een vlakke ondergrond.
  • Vul een bekertje of met koud kraanwater.
  • Giet het kraanwater op de zaaigrond in het kuipje.
  • Wacht minstens 5 minuten voordat je verder gaat. Het water kan in de zaaigrond zakken. Vochtig zaaigrond schuift gemakkelijker uit het kuipje. Vochtig zaaigrond plakt beter en valt niet zo gemakkelijk uit elkaar tijdens of na het schuiven.

  • Maak een stuk tuingrond los met een riek of een spade (schop).
  • Maak een voortje in de tuingrond. Dat gaat handig met een plankje.

  • Strooi als nodig wat tuinkalk (Dolokal) in het voortje.
  • Gebruik een schepje om de kalk door de grond te mengen en om de grond diep los te maken. In losse grond groeien rechte worteltjes, in vaste grond krijg je kromme en vertakte worteltjes.

  • Maak weer een ondiep voortje in de losse tuingrond. Met een plankje.

  • Zet de “set” (2 kuipjes) in het voortje op de tuingrond.

  • Til het schuifkuipje voorzichtig uit het inzetkuipje.
  • Steek met een plamuurmes (aan de open zijde) onder het blok zaaigrond en trek het plamuurmes weer voorzichtig terug. Hierdoor is het blok zaaigrond los gekomen van de bodem. Het schuiven gaat zo veel gemakkelijker.

  • Steek een plamuurmes in het schuifkuipje bij de korte dichte zijde.

  • Trek voorzichtig het schuifkuipje (naar links) onder het blok zaaigrond uit.
  • Houd intussen met het plamuurmes het blok zaaigrond tegen.

  • Zet de “volgende” set (2 kuipjes) in de voor.
  • Haal het schuifkuipje uit het inzetkuipje.
  • Steek met een plamuurmes (aan de open zijde) onder het blok zaaigrond en trek het plamuurmes weer voorzichtig terug.
  • Zet het schuifkuipje naast het vorige blok zaaigrond in de voor.

  • Schuif het blok zaaigrond voorzichtig op de tuingrond in de voor.

  • Het kan gebeuren dat de blokjes zaaigrond uit elkaar gaan vallen.
  • Gebruik het plankje om de blokken zaaigrond in vorm te houden.
  • Schuif tuingrond tegen de zijkant van de blokken. Dat gaat goed met het plamuurmes.

  • Als alle “sets” op zijn, schuif dan tuingrond aan en maak de voor dicht met tuinaarde.
  • Het blok met wortelplantjes is nog doornat, dus je hoeft nu geen water op te sproeien.
  • Zet een bak of een gieter met water op de tuingrond naast het plantbedje.
  • (Het water in de gieter zorgt voor vochtige lucht onder de tunnel. Hierdoor bevriezen de miniworteltjes niet zo snel).

.

C2d) Tunnel, plastic kap en plastic folie

  • Zet na het schuiven van de wortelplantjes de kas (weer) op de tuingrond.
  • Alléén een kasje over de plantjes is voldoende bij niet vriezend weer.

  • Zet bij koud vriezend weer een doorzichtige kap over de wortelplantjes. Over de kap komt de kas of de golfplaat.

  • Heb je veel kleine wortelplantjes in de tuingrond gezet dan kun je 2 doorzichtige kappen erover zetten.
  • Let op: Zet geen plantjes op de plek waar 2 kappen tegen elkaar staan. Want anders worden de plantjes geplet door de randen van de kappen.
  • Zet een bak of een gieter met water op de tuingrond naast het plantbedje.
  • (Het water in de gieter zorgt voor vochtige lucht onder de tunnel. Hierdoor bevriezen de miniworteltjes niet zo snel).

  • Zet na het schuiven de doorzichtige golfplaattunnel over de plantjes (of over de kappen) en over de bakken met water.

  • Leg bij erg koud weer met strenge vorst plastic folie over de golfplaattunnel of de kas.
  • Leg stenen op de uiteinden van de folie tegen loswaaien.
  • Haal de folie weg als het weer minder koud is.

.

.

D)# Schuifbak (oude uitvoering), drankpak

Vóór het schuifkuipje gebruikte ik een langwerpige plastic schuifbak, zoals op deze foto. Maar zo’n lange schuifbak is minder handig dan het schuifkuipje, weet ik nu.

Nathalie stelt voor om uit te proberen of je een schuifbak van een leeg kartonnen drankpak kunt maken. Zie haar reactie onder deze tip.

Op de foto hierboven zie je hoe zo’n bak eruit kan zien. Hieronder de beschrijving.

  • Men neme een leeg kartonnen drankpak (bv van 1 liter). Vouw de bovenkant van het pak helemaal open.

  • Zoek uit waar het pak aan de zijkant dichtgeplakt is. Aan de binnenkant is daar ongeveer 1,5 cm karton “dubbel”. Dat is een “plaknaad”.
  • En ga na aan welke 2 (tegenoverstaande) zijden van de klep een “gevouwen driehoek” in de klep te zien is.
  • Knip daarna op de juiste wijze ongeveer 2 cm van het drankpak af.
  • Je houdt dan 2 “kartonnen bakken” over, 1 lage en 1 hoge bak. Met de plakrand en de gevouwen driehoek zoals op bovenstaande twee foto’s te zien is.

  • De hoge kartonnen bak heeft (dankzij goed knippen) een vlakke bodem, zonder “plaknaad”. Dat is later beter bij het uitschuiven van de zaaigronddelen.
  • En op de onderklep is een “gevouwen driehoek”.
  • Knip links en rechts onder de vouw open, zoals de foto toont.

  • Knip de onderklep (met “gevouwen driehoek”) van het pak af.
  • Je houdt nu een kartonnen bak over met een vlakke bodem en met aan het eind 2 “deurtjes”. Elk deurtje heeft 1 schuine vouw. Een deurtje met 1 vouw blijft volgens mij beter recht (beter in vorm) dan een deurtje met een “gevouwen driehoek”.

  • Vouw de deurtjes “dicht”. En steek een paperclip aan de bovenkant over de deurtjes.
  • Onder de deurtjes is een langwerpige smalle opening. Dus de bak is niet waterdicht.

  • Vul de bak met het zaaigrondmengsel.
  • Doe een stuk bandelastiek om de bak. Hierdoor blijft de kartonnen bak beter in vorm.
  • Druk de zaaigrond aan.

  • Leg een passend stuk gootsteenmatje op de zaaigrond, maak plantkuiltjes en plant de miniworteltjes.

.

  • Doe een extra elastiekje of een stukje band(elastiek) om de bak. Hierdoor gaat de bak niet rondstaan () meer blijft beter in vorm | |.
  • Op de foto hierboven zie je kleine wortelplantjes in de bak. Hierbij zijn er 1 of 2 plantjes in een plantuiltje.

  • Knip bij elk groepje (met een schaartje) de kleinste wortelplantjes net boven de grond af.
  • Zorg ervoor dat per groepje er 1 plantje overblijft.
  • Hierboven zie je op de foto links de plantjes voor het afknippen, de foto rechts is na afknippen.

.

Op deze foto zie je dat er eerst een “ander” zaaigronddeel in het voortje is geschoven. Daarna wordt de zaaigrond van het melkpak tegen dit zaaigronddeel gezet.

Als je vóór het schuiven de “deurtjes” van het melkpak naar buiten toe dubbel vouwt dan kun je de zaaigrond uit het melkpak helemaal tot aan het einde van het voortje schuiven.

Hier zie je dat de gronddelen uit het melkpak worden geschoven. De gronddelen (van compost) zijn eigenlijk te droog. Daarom valt de grond een beetje uit elkaar. Maar na grond tegen de delen schuiven en water op sproeien is het weer hersteld. De wortelplantjes kunnen dan weer verder groeien.

Dit bericht werd geplaatst in vroeg, wortelen. Bookmark de permalink .

13 reacties op 20) Vroege zomerwortels (binnen zaaien, buiten opkweken)

  1. Bram zegt:

    beste Sjef,
    hier zou je eventueel een stuk dakgoot kunnen gebruiken als bakje:
    http://www.moestuinforum.nl/erwten-zaaien-t634.html

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Bram,
      Dank voor je reactie en voor het meedenken. En ook voor het opzoeken van de foto. Doperwtplanten kun je inderdaad heel handig uit een (brede) dakgoot in de tuingrond schuiven.
      Voor zomerwortels schuiven is elke bak geschikt, als die maar een rechte bodem heeft en niet te groot is. Een smalle dakgoot is okee. Ik probeerde eerst met een curver bak (klein en overal te koop). In een 30 cm lange bak groeien ca 40 wortelplantjes, een heel maaltje.
      Een blok met wortelplantjes moet je voorzichtig schuiven anders valt die uit elkaar.
      Door jouw reactie ga ik uitzoeken hoe ik een potgrondblok nog eenvoudiger in de tuin kan schuiven.
      Bedankt,
      Sjef

  2. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  3. Ellen zegt:

    Beste Sjef,

    Wat een ontzettend mooie, uitgebreide en leerzame site, veel leuke tips en ideeen. Voor mij als beginnend tuinierster een uitkomst. Zit al 3 avonden aan een stuk te lezen (met een stapel aan zakjes zaad voor groenten en kruiden naast mij op tafel) om een planning te maken. Ben vandaag de curverbakjes wezen halen bij de Blokker en zij hebben hier ook kleintjes van, precies een kwart van het formaat van de lange (8×8) 1,29 euro. Heb er hier ook een van meegenomen, is perfect in de grote te drukken ipv een houten aandruk blok te hoeven maken. De wortelzaadjes vanavond op nat papier gelegd, dus de start is gemaakt. Bedankt voor al je tips, ik ga er dankbaar gebruik van maken.

    Ellen

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Ellen, Dank je wel.
      Succes met het zaaien van de zomerwortelzaadjes. De worteltjes aan de zaadjes niet te groot laten worden op het papier, anders groeien er later kromme zomerwortels uit.
      En voor sommige moeilijke klusjes (bv plastic zagen) misschien een vriend(in) of een kennis vragen om dat voor je te doen. Een hele goede tip van jou om een klein curverbakje te gebruiken in plaats van een blokje om aan te drukken. Dank je. Ik heb jouw tip bij de tekst hierboven erbij gezet.
      Groetjes, Sjef

  4. Nathalie zegt:

    Bijzondere moestuinsite heb je!

    Zomaar een wilde gedachte, zou men ook zoiets kunnen maken met melkpakken of pakken waar sinaasappelsap in heeft gezeten?

    Vandaag zag ik bij de Action gootsteenmatjes voor 99 cent liggen, wel transparant. Misschien een tipje.

    Nathalie

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Nathalie, dank je.
      Ik denk dat je in elke “rechthoekige goot” potgrondblokken met plantjes kunt schuiven. Zo’n goot zou je ook kunnen maken van melkpakken of zo. Daar had ik nog niet aan gedacht. Ik heb een aangepast melkpak uitgetest als zaaibak. In hoofdstuk O)# is dit beschreven.

      Het matje van merk B… is algemeen verkrijgbaar. Matjes van een ander merk of kleur kunnen ook goed zijn. Ik neem jouw reactie mee naar de 2 tips over zo’n matje.
      Bedankt en groetjes, Sjef

  5. Pingback: Welkom | sjeftuintips

  6. Alex zegt:

    Dag Sjef,
    Een vraagje, de prei staat nu bij mij voor het raam en zijn al goed aan het groeien, alleen merk ik dat de grond steeds uitdroogt. Ik vernevel het met een plantenspuit maar heb het gevoel dat dit toch te weinig is. Ik heb na het opkomen van de plantjes de deksel van het kweekkasje afgehaald. Als ik kijk naar de foto’s lijkt het bij jouw veel vochtiger te zijn, of komt dit door het gebruik van compost/tuinaarde mengsel? Ik gebruik potgrond omdat ik dit toevallig nog heb. Ben bang om het te nat te maken, daarom besproei ik het ieder dag. Misschien nog handige tips? en laat je de plantjes ( wortel sla ) afharden of is dit niet nodig i.v.m de tunnel?
    en waar zijn de doorzichtige potjes te koop? Sorry voor de opeenstapeling van vragen.

    Groetjes Alex

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Alex,
      Prei opkweken gaat in compost, gewone potgrond of een mengsel van compost en potgrond ongeveer even goed. Dat zie je op de foto’s bij tip 18, hoofdstuk I)# Zaaigrond en standplaats.
      Ik sproei elke dag op de zaaigrond in de potjes met preiplantjes. Telkens 3 of 4 keer sproeien (knijpen) per potje. Ik merk dat als de potjes de hele dag in de zon hebben gestaan, de zaaigrond meer is opgedroogd. Dan sproei ik de volgende keer 5 of 6 keer.
      De potgrond wordt niet zo gauw te nat, dus je mag wat meer sproeien. Het overtollige water kan gewoon onder uit de gaatjes van de potjes wegsijpelen.
      Sla en wortel laat ik “weinig” afharden. Hoogstens 24 uur in een ruimte van ongeveer 10 tot 15 gr C. Daarna in de tuin in de kas.
      De doorzichtige potjes heb ik overgehouden van orchidee-planten die zijn doodgegaan.
      Op deze site zijn ze te koop: http://www.orchideeen-shop.nl/resultaat.php?sorteren=2&merkid=52&merknaam=Orchidee%EF%BF%BDn+Accessoires
      Ik heb bij de bijbehorende tips (over prei of kropsla) deze info in de tekst erbij gezet.
      Succes en groetjes,
      Sjef

  7. Pingback: 37) Kleine zaadjes één voor één op vaste afstanden zaaien | sjeftuintips

  8. Pingback: 3) Zaaidoosje of “Zaadschuifbakje” | sjeftuintips

  9. Pingback: 37) Sowing small seeds individually with fixed distances | sjefgardentips

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.