21) Tips over grondbewerking

In deze tip:

  • A)# Zandgrond losmaken. Wel of niet spitten. Mest of compost in de grond brengen
  • B)# Staptegels
  • C)# Spitten met of zonder omkeer
  • D)# Schoffelen
  • E)# Mest, compost of niets
  • F)# Met een kruiwagen plantenmateriaal weghalen van de tuin

.

A)# Zandgrond losmaken. Wel of niet spitten. Mest of compost in de grond brengen

In het voorjaar wordt de grond voorbereid voor het nieuwe tuinseizoen. Dit houdt vaak in: omspitten en mest of compost in de grond brengen. Veel tuinders kunnen goed spitten en mest onderwerken.

Maar sommige tuincollega’s vinden dat gespit maar moeilijk. Voor hen heb ik het een en ander in dit bericht gezet.

.

A1) Grond losmaken, niet spitten

Planten groeien beter in een wat lossere grond dan in vaste, aangetrapte grond. Als je niet wilt spitten, dan kun je de grond losmaken met een riek of een spade (schop):

  • riek of spade in de grond steken,
  • steel van de riek of schop heen en weer bewegen,
  • riek of spade uit de grond halen,
  • riek of schop een stukje verder in de grond steken.
  • steel van de riek of spade heen en weer bewegen,
  • enzovoort.

Voordelen:

  1. Minder vermoeiend dan spitten,
  2. Redelijk snelle werkwijze.

.

Nadelen:

  1. Harde, aangetrapte grond is moeilijk los te maken,
  2. Het is onmogelijk om tegelijkertijd meststoffen of compost in de grond te brengen,
  3. Bij grond waar planten opstaan (“onkruid”, overgebleven lage gewassen, groenbemester) moeten de planten eerst verwijderd worden.

.

A2) Grond losmaken, wel spitten

Veel tuinders spitten de grond.  Op plaatsen in de tuin waar “grote eters” worden gekweekt wordt tijdens het spitten mest of compost in de grond gebracht. Grote eters zijn bv aardappelen, koolplanten, andijvie, sla en prei.

Met een voor spitten gaat het handigst. Een voor is een sleuf in de grond die ongeveer even breed en even diep is als de schop (spade) die je gebruikt.  Tijdens het spitten leg je “groen” (onkruid, overgebleven lage gewassen, groenbemester) en meststoffen in de voor. Door grondverplaatsing tijdens het spitten vul je telkens de oude voor en maak je een nieuwe voor.

.

A3) Voorbereiding

A3a) Overal in de tuin is veel groen:

De foto’s hierboven zijn van tuinen op ons volkstuincomplex. Tuincollega’s, hartelijk dank.

Is er overal in de tuin veel groen (onkruid, overgebleven lage gewassen, groenbemester) dan moet je eerst een “groenvrije baan” maken. Dit doe je aan de rand van het stuk tuin dat je gaat omspitten.

Op de foto’s zie je hoe je een groenvrije baan maakt aan het begin van het stuk dat je wilt omspitten. Maak met een scherpe spade een snede in het groen (foto 2). Steek daarna het groen los met een schop (foto 3). Schud met een riek de grond van het groen af en gooi het groen op een hoop of in een emmer (foto 4). Op foto 5 zie je de groenvrije baan die gemaakt is.

De volgende stap bij “overal in de tuin is veel groen” is het maken van een voor. De voor maak je natuurlijk op de plaats waar je de groenvrije baan hebt gemaakt.  Het maken van een voor in de grond wordt verderop beschreven.

.

A3b) Aan één rand van de tuin is weinig groen:

Is er weinig groen aan één rand van het stuk tuin, zoals op bovenstaande foto onderaan, maak dan bij die rand een groenvrije baan.  Schep het groen van de grond en werp (of leg) het een stukje verder op de te spitten grond. Bij het spitten zul je weinig last hebben van die delen groen.

De volgende stap is het maken van een voor op de plaats waar de groenvrije baan is gemaakt.

.

A3c) Aan eén rand van de tuin is geen groen:

Is de rand groenvrij zoals (vooraan) op bovenstaande foto dan kun je daar meteen beginnen met het maken van de voor.

.

A4) Spitten

A4a) De (eerste) voor maken

  • Leg een “grondkleed” (stukken plastic folie, lege plastic zakken, stukken stevige stof (bv rolgordijn) of zoiets) vlak naast het te spitten deel. Op foto 1 wordt het deel links van het tegelpad gespit. Op de tegels en op de grond rechts ervan ligt het grondkleed.
  • Maak een voor aan het begin van het stuk tuin dat je gaat spitten. Op foto 2 en 3 zie je dat de voor vlak onder het ijzerdraad gemaakt is.
  • Leg de grond uit de voor op het grondkleed (foto 4). Het is handig om de grond met een emmer of een kruiwagen naar het grondkleed te vervoeren. Dan hoef je niet zo vaak heen en weer te lopen.

.

A4b) De bovenlaag in de voor leggen:

Schep vlak naast de voor de bovenlaag van de grond af. Leg deze bovenlaag “op de kop” in de voor. Doe dit “bovenlaag afscheppen” altijd, ook als er geen of weinig groen op de bovenlaag groeit.

De plantenresten uit de bovenlaag worden op de kop in de voor gelegd. Ze zullen daarna niet meer gaan groeien maar ze verteren in de grond tot voedingsstof, mest.

.

A4c) Mest of compost in de grond werken

Als je voedingsstoffen (mest, compost) in de grond wil brengen, leg die dan tegen de schuine zijkant van de voor. Op foto 1 en 2 is dit tegen de linkerkant.

Waarom tegen de zijkant:

  • Via de mest of compost wordt lucht toegelaten in de grond.
  • De compost of de mest verteert daardoor beter en sneller.
  • Diep wortelende planten en ondiep wortelende planten kunnen bij de voedingsstoffen.
  • Pieren (aardwormen) zullen de messtoffen in de grond verder verdelen.
  • Ligt de meststof onder in de voor begraven, dan duurt het langer voordat die verteerd is. Grote kans dat je de meststof bij de volgende keer spitten weer tegenkomt.

Na het inleggen van meststof ga je een voor spitten. Steek telkens met de schop de grond naast de voor los en leg de grond in de voor (foto 3). Het handigste gaat dit door de spade met grond naar opzij om te keren. Dus niet hoog optillen. Als je de schop met grond “hoog door de lucht” beweegt en de grond daarna neerlegt word je wel erg moe.

Na het neerleggen van een spade grond kun je de schop even in de neergelegde grond steken. Hierdoor maak je deze grond wat losser en maak je grondkluiten kleiner.

Vaak lijkt het alsof er te veel grond is tijdens het spitten. Zak even door en kijk naar het gespitte deel. Zijn er lage plekken zichtbaar, strooi daar dan een schep grond overheen. Of leg de schep grond aan het eind op het grondkleed. Vaak heb je aan het eind wat grond tekort.

.

A4d) Aan het eind van het stuk tuin

  • Aan het eind van het spitwerk eindig je met een voor (foto 1).
  • Heb je nog groen over (van een groenvrije baan maken) dan kun je het onder in deze  voor leggen.
  • Schep met de spade de meeste grond van het grondkleed in de voor (foto 2).
  • Schuif daarna elk stuk grondkleed net over de rand.
  • Til het stuk grondkleed aan de andere kant op en laat de grond in de voor glijden.

.

.

B)# Staptegels

Op enkele grote delen van mijn tuin maak ik geen bedden en paden, bv het stuk waar ik aardappelen ga poten. Om zo’n stuk te kunnen schoffelen leg ik tijdens het spitten stapstenen op de grond. Doe dit als volgt:

  • Leg extra grond op het gespitte deel zodat er plaatselijk een verhoging ontstaat. Haal of schuif midden op die verhoging wat grond weg. Hierdoor ontstaat er een kuiltje (foto 1).
  • Leg met een riek een stoeptegel op de verhoging (foto 2 en 3).
  • Ga voorzichtig op de stoeptegel staan. Hierdoor zakt de tegel en komt die stevig op (in) de grond te liggen (foto 4).

.

C)# Spitten met of zonder omkeer

C1) Spitten met omkeer of kwartslag draai

Je kunt zó spitten dat de tuinaarde op de kop of gedraaid in de tuin valt.

Als je “normaal” spit, dan keer je telkens de spade met grond naar opzij om. Hierdoor wordt de grond ongeveer een kwart slag tot een halve slag gedraaid.  Op de foto hierboven zie je dat de 3 (ingestoken) hulsttakjes na het spitten zowat verdwenen zijn. Een klein stukje is nog zichtbaar, midden links op de onderste foto.

Bij hoog optillen en omdraaien tijdens het spitten kun je de grond zelfs op de kop in de voor terecht laten komen.

Voor het bodemleven (bacterien, schimmels enz) is spitten dan ook schrikken!  Organismen die vlak onder de grond leven kunnen na het spitten ineens diep in de grond zitten. Het duurt een (lange) tijd voordat de toestand van voor het spitten weer hersteld is.

.

C2) Spitten zonder omkeer of kwartsslag draai

Het is mogelijk om te spitten zonder een kwartsslag draai of “op de kop”.

Als je tijdens het spitten het onderstaande doet wordt de grond niet gekeerd;

  • Steek de spade in de grond en maak een deel van de grond los.
  • Til de schop met grond voorzichig op terwijl de steel van de spade schuin naar boven blijft wijzen.
  • Draai de spade met grond zodat de steel naar boven blijft wijzen, maar nu in een andere windrichting,
  • Leg de schop met grond in de voor tegen de schuine kant.
  • Trek voorzichtig de spade onder (naast) de grond vandaan.
  • Het blok grond is nu gedraaid, maar de bovenzijde is (ongeveer) nog steeds naar boven gericht.
  • Steek met de spade in de neergelegde grond om die los te maken.

Op deze foto’s zie je dat het mij lukte om 3 keer na elkaar te spitten zonder kwartslag of op de kop. Van deze manier van spitten word je wel eerder moe en je kunt er wat pijn in de rug van krijgen.

.

D)# Schoffelen

Na het spitten kan het enkele dagen tot weken duren voordat er groenten (of bloemen) opstaan.

Intussen staat de natuur niet stil. Als je “niets doet” zie je na enkele weken kleine onkruidplantjes op de gespitte grond verschijnen. Bij een van mijn volkstuincollega’s maakte ik bovenstaande foto. Hierop zie je de grond enkele weken na het spitten.

Tip: schoffel telkens om de 7 dagen de gespitte grond. Je zult zien dat er dan geen of maar heel weinig klein onkruid op de grond groeit. De grond wordt zo ook fijnkruimelig want de kluiten worden kapotgeschoffeld.  Geschoffelde grond warmt eerder op in de zon en droogt minder snel uit.

Kortom: schoffel, schoffel, schoffel, schoffel……

.

E)# Mest, compost of niets

Om te kunnen groeien hebben de planten in je tuin allerlei voedingsstoffen nodig. Met koolzuurgas uit de lucht, water uit de bodem en zonlicht maken ze suikers aan. Deze stoffen zijn volop aanwezig en kosten niks of bijna niks.

Maar planten hebben ook nog andere stoffen (elementen) nodig om te groeien, o.a. stikstof,  fosfor, kalium, calcium, zwavel, magnesium. De plant neemt deze stoffen uit de tuingrond via zijn wortels. Als je oogst haal je deze stoffen weg uit de tuin. Door mest of compost op of in de grond te werken breng je deze stoffen weer in de grond. Zo voed je de tuingrond en verbeter je de structuur van de grond.

Er bestaan tuinders die volop groenten oogsten zonder compost of (stal)mest in de grond te brengen. Dat kan alleen maar op grond die (nog) voedingsstoffen bevat van de vorige huurder of gebruiker. Door deze wijze van tuinieren wordt de grond uitgeput. Na een of enkele jaren zal de oogst steeds minder worden of zullen de planten steeds kleiner zijn.

Grond is net als een spaarpot: stop je er geen geld in, dan kun je er later niets uithalen voor een grote aankoop. Stop je geen voedingsstoffen in de grond, dan krijg je geen of geen grote oogst.

Sorry zo zit de natuur in elkaar. Ik kan er ook niets aan doen…..

Meer info over voedingsstoffen vind je op:    groennet

.

F)# Met een kruiwagen plantenmateriaal weghalen van de tuin

Sommige tuinders halen plantaardig materiaal (“gras, onkruid, takken, rommel”) van de tuin en brengen dat naar de “algemene composthoop”.  Dit is eigenlijk zonde. Want zo haal je voedingsstoffen weg bij je tuin. Je kunt het materiaal beter onderspitten. Of leg het op een hoop of op de composthoop in je eigen tuin. Na enkele maanden is het omgezet in goede compost, voeding voor je tuin.

Dit geldt niet voor stronken en wortels van koolplanten, zieke planten, onkruid dat in bloei staat en/of zaad gaat strooien, aardappelloof.  Deze plantenresten kun je het beste uit je tuin verwijderen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in grond. Bookmark de permalink .

5 reacties op 21) Tips over grondbewerking

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. Fernand zegt:

    Wanneer wordt nu feitelijk, in mijn geval de kunstmeststof gesmeten. De grond is omgespit en binnen 3 dagen voorzie ik om aan de slag te gaan, aardappelen planten, prei zaaien, ajuin planten enz.. Nu bemesten en niet onderwerken of JUIST VOOR ik aan de slag ga en dan de mest onder freezen ?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s