22) Uien zaaien in een voortje

In deze tip:

  • A)# Uienzaad
  • B)# Zaaien
  • C)# Zaden bedekken
  • D)# Beschermen tegen de koude, uitdroging en wegspoelen
  • E)# Uitdunnen
  • F) Mulching (grond afdekken)
  • G)# Uienzaad voorkiemen

.

Nieuws:  Uien kun je heel handig zaaien met een “schuifvalbakje” met 3 buisjes en een nylon koord met knoopjes. Dit staat beschreven in tip  38  .

.

Uien kun je op 2 manieren kweken;

  • Poot-uien planten. Dit zijn kleine uitjes die uitgroeien tot grote. In  tip 5  wordt dit beschreven.
  • Uien zaaien. Hierbij strooi je uienzaadjes in de tuin. Na opkomst groeien de uienplantjes uit tot grote uien. De maand maart is een geschikte tijd voor het zaaien van deze uien. Je kunt in maart om en om rijtjes uien en rijtjes zomerwortelen zaaien.

Op bovenstaande foto zie je aan de linkerkant een net met pootuitjes en daarboven enkele uien die uit pootuitjes zijn gegroeid. Rechts zie je een zakje uienzaad en daarboven enkele uien die uit zaad zijn gegroeid. De uien zijn het jaar ervoor in mijn tuin gegroeid.

Je ziet dat poot-uitjes en uienzaad tot ongeveer even grote uien kunnen uitgroeien.

Grote plantuien zijn plat van vorm. Ik bewaar ze in een ruimte van ca 12 – 18 C. Vanaf maart/april gaan deze uien “schieten”. Er vormt zich een stengel in de ui. En er blijft steeds minder “ui” over.

Grote zaaiuien zijn ongeveer kogelrond van vorm. Deze uien gaan minder snel schieten tijdens het bewaren. Ze zijn dus langer houdbaar dan de grote plantuien.

Het viel mij op dat zaaiuien veel minder last hadden van de uienvlieg dan plantuien. Deze plaag wordt beschreven in tip 4.

.

A)# Uienzaad

Ik gebruik dit ras uienzaad. In een zakje zit 4 gram (honderden zaadjes) en kost ca €1,40. Het uienzaad lijkt op preizaad. Niet zo gek want ui en prei zijn familie van elkaar. Zaaitijd is van begin maart tot eind april.

.

B)# Zaaien

Heel handig gaat uien zaaien met een “schuifvalbakje” met 3 buisjes. Dit staat beschreven in tip  38  .

Heb je niet zo’n bakje dan kun je uienzaadjes oppikken en in het zaaivoortje leggen met een vochtig cocktailprikkertje of pincet. Of je pakt telkens enkele zaadjes tussen duim en wijsvinger uit het bakje en leg ze op de tuingrond.

.

Hieronder staat een beschrijving van zaaien met prikkertje of pincet.

Uien groeien het best in grond die het vorige jaar bemest is. Ze groeien op resten voedingsstoffen die over zijn van een jaar geleden. Heb je een jaar geleden niet gemest, werk dan compost in de grond voor het zaaien.

Ik zaai in een ondiep voortje, ca 8 cm breed, 5 cm diep. Bij tip 6 staan de voordelen van een een voortje (o.a. minder snel uitdrogen, gemakkelijk bij water geven).

  • Zorg voor losse (gespitte) grond.
  • Foto 1: Leg stapplanken neer (om de gespitte grond niet aan te drukken).
  • Foto 1:  Span een lijntje (touw of elastiek).  Maak een voortje met een voortjesplankje, ca 8 cm breed, ca 5 cm diep.
  • Foto 2: Giet de grond in het voortje. Gebruik een gieter met een fijne broes. Houd de broes vlak boven de grond in het voortje.
  • Foto 3: Leg een “lat met afstandsstreepjes” tegen de rand van het voortje.
  • Foto 4:  Strooi zaadjes in een bakje zodat ze goed te zien zijn. Gebruik je vingers, een pincet of een cocktailprikkertje bij het zaaien. Ik vind dat zaaien met het prikkertje (met bevochtigde punt) het beste gaat.
  • Foto 5: Leg om de 10 cm 6 uienzaadjes in het voortje. Op het zakje staat 5 cm tussenafstand tussen de plantjes en na 6 weken iets uitdunnen. Maar de uien kunnen zo groot worden dat 5 cm veel te dicht bij elkaar is.
  • Om de 10 cm zaai ik 6 uienzaadjes in de voor.  In 2012 bemerkte ik dat uienzaden niet zo gemakkelijk ontkiemen.  Er zijn veel uienzaadjes in een zakje zaad.  Elk voorjaar koop ik nieuw uienzaad.  Uienzaad ouder dan 1 jaar kiemt niet meer zo goed.
  • Uit elk groepje zullen 1, 2, 3, 4, 5 of 6 plantjes uitgroeien. Na enkele weken trek ik van elk groepje de kleinste uienplantjes uit de grond tot de 2 grootste planten over zijn. Daarna water geven.
  • Enkele weken later trek ik het kleinste plantje uit zodat de grotste overblijft. En weer water geven.
  • Als je om de 5 cm 1 zaadje neerlegt dan kunnen er “gaten” in de rij komen als enkele plantjes niet uitkomen (z = uienzaadje   p = uienplantje);     “z z z z z z z z z z z z z”    wordt dan   “p p     p        p p    p p        p”.

.

Opmerking 1:

Prik een satestokje of een lucifer in de voor bij de lineaal op de plaats waar gezaaid moet worden.  Zet na het neerleggen van de 6 zaadjes per groepje het stokje bij het volgende streepje. Zo kun je zien tot hoever je gezaaid hebt.

Opmerking 2:

Je kunt ook per groepje 3 gekiemde uienzaadjes in de voor leggen. Of om en om 3 uienzaadjes en 3 winterwortelzaadjes.

Je kunt uien laten kiemen op in een 250 grams margarinekuipje op vochtig toiletpapier. In tip 19 en tip 20 (bij I)#) staat het kiemen van koolzaadjes of wortelzaadjes beschreven. Je kunt op dezelfde wijze uienzaadjes voorkiemen.

.

C)# Zaden bedekken

Haal ergens anders in de tuin de (droge) bovenlaag weg. Pak daar met een schepje of met de hand wat vochtige grond uit je tuin. Verkruimel de tuingrond en strooi de grond in een dun laagje (ca 0,5 cm dik) op de uienzaadjes in het voortje.

Haal de stapplanken weg. Schoffel de grond waar de stapplanken lagen.

.

D)# Beschermen tegen de koude, uitdroging en wegspoelen

Het kan in maart erg koud zijn. Daarom kun je na het zaaien een bescherming  tegen de koude op de voor leggen. Het helpt ook tegen uitdroging in de zon of tegen wegspoelen van de zaadjes bij een stortbui.

Het is handig om stukken golfplaat van ca 16 cm breed (50 tot 100 cm lang) op het voortje te leggen. Leg een baksteen op elk stuk  golfplaat tegen wegwaaien. Tussen de plaatjes is een ruimte over voor goede beluchting. Tussen de golfplaat en het zaaisel is enkele cm ruimte doordat ik in een voortje heb gezaaid.

voortje lat 5

Je kunt ook een strook doek, bv van rolgordijn-stof op het voortje leggen.

.

E)# Uitdunnen

Na enkele weken zie je groepjes van uienplantjes bij elkaar. Als de plantjes 5 tot 10 cm groot zijn kun je gaan uitdunnen. Trek de kleinste plantjes uit de grond tot je 2 of 3 plantjes overhebt die niet te dicht tegen elkaar staan. Daarna water opsproeien.

Enkele weken later kun je weer uitdunnen, totdat je uiteindelijk 1 plant per groepje overhoudt, dus elke 10 cm 1 plantje. Daarna water opsproeien.

.

F) Mulching (grond afdekken)

Als de uienplantjes ongeveer 10 cm hoog zijn, dan kun je rondom de plantjes en tussen de rijtjes plantaardig spul op de grond leggen. Dat heet “mulchen”. Leg een dun laagje afgemaaid gras of hooi op de grond. Hierdoor groeit er minder onkruid tussen de rijen en droogt de grond minder snel uit. En ik bemerkte dat er minder uienplanten dood gaan of aangetast worden. Zie de foto hieronder.

mulching

Op bovenstaande foto zie je 2 rijtjes zaai-uien naast elkaar. Links van de gele lijn is droog gras tussen de uienplanten gelegd. Op die plek groeien veel zaai-uien.

Rechts van de gele lijn is geen droog gras op de grond gelegd. Daar zijn veel zaai-uien doodgegaan. Later zijn daar plantuitjes gepoot.

Dus mulching tussen de rijtjes en de plantjes helpt. Vooral doen.

.

G)# Uienzaad voorkiemen

papiertest

Je kunt droog uienzaad zaaien, zoals hierboven is beschreven.

Of je kiemt uienzaad op vochtig toiletpapier. Na enkele dagen bij 20 gr C hebben veel uienzaadjes al een klein worteltje zoals zichtbaar op bovenstaande foto. Deze uienzaadjes kunnen met een pincet in zaaigrond worden gelegd. Leg er telkens 2 of 3 bij elkaar in een groepje; het kan gebeuren dat het kiemen in de tuingrond stopt. Na een week of zo zullen de uienplantjes boven de grond zijn.

Het is meer werk, maar de uienplantjes zijn eerder boven de grond dan bij droog zaad strooien.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in uien, vroeg. Bookmark de permalink .

13 reacties op 22) Uien zaaien in een voortje

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. Monique zegt:

    Dag Sjef,
    Een compliment voor je site en je tips en trucs. Ze werken.
    Ik was helemaal wanhopig omdat mijn bonen niet wilden kiemen. Honderden potjes volgedaan met aarde en 8 uur, 12 uur, 24 uur en 48 uur geweekte bonen. 8 van de 10 verrot en de twee die overblijven zien er toch echt zielig uit. Op aanraden van Luc Dedeene van Plantaardig.com (wat een prachtig boek heeft hij gemaakt hè?) eens bij jouw site gekeken en inderdaad. Ijsbakjes (als jong gezin hebben wij die natuurlijk plenty) werken prima. Mijn bonen staan in de tuin, zeker niet te laat en ik blijf maar leuke weetjes en tips tegenkomen op jouw site.
    Dank daarvoor,
    Monique.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Monique,
      Ja, bonen zaaien op vochtig keukenpapier werkt uitstekend. Het was mijn eerste succesje bij het kweken van groenten. Terwijl mijn volkstuincollega’s mopperden over verrotte of niet opkomende bonenzaden, had ik altijd volop goed groeiende bonenplanten. Ik heb in de volkstuin dikwijls verteld hoe ik de bonenzaden “behandel”. Maar dan volgde vaak hoofdschuddend: “bonen moet je in de grond leggen, niet op keukenpapier”. Nu is deze werkwijze erg bekend geworden, ook in onze volkstuin.
      En al doende kreeg ik nog meer ideeen en tips.
      Succes met tuinieren en groetjes,
      Sjef

  3. Theo zegt:

    Dag Sjef.
    Inderdaad is jou site waar de beginnende en de doorgewinterde tuinman iets aan heeft.
    Mijn vraag: ik heb plantuien gepoot nu einde mei beginnen veel uien al een zaadkop te krijgen.
    Ik heb dit nog niet meegemaakt.
    Is dit nomaal?

    Groetjes en veel gezonde groeten, Theo

  4. Bregt zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik lees helaas niets over plantuitjes planten in september en oktober. Het is nu eind september en er staat een heel grote kast in het tuincentrum vol met verschillende soorten poot-uitjes en knoflook. Met erbij een beschrijving dat ze nu de grond in kunnen.

  5. Bas zegt:

    Hallo Sjef.
    Ik zaai uien in februari in een zaaikist van piepschuim (visboer), in de koude kas of broeibak.
    Als de zaailingen ongeveer 5 a 10 cm lang zijn plant ik ze uit. 3 Plantjes bij elkaar, om de 10cm in de rij.
    De uien drukken elkaar weg en dan krijg je een mooi formaat uien. Wil je grote uien dan om de 15cm. Hetzelfde kun je ook met wortels doen alleen zaai ik deze in persblokjes. Gaat erg goed.
    Ik doe dit al enige jaren. Voordeel: je hoeft niet uit te dunnen en minder last van uienvlieg/wortelvlieg.
    Groeten, Bas.

  6. sjeftuintips zegt:

    Hoi Bas,
    Dankjewel voor de beschrijving van jouw werkwijze om uien en wortelen te kweken. Andere lezers en tuinders weten het nu ook.
    Het is al wel half maart, maar ik ga morgen jouw werkwijze (voor de uien) ook uitproberen.
    groetjes, Sjef

  7. Richard zegt:

    Hallo Bas/Sjef,

    Ik heb hetzelfde gedaan, twee weken geleden uien gezaaid in de koude kas. Alleen ik zie nog weinig beweging, met andere woorden, het kiemt niet.
    Ik wil nu nog een poging wagen maar waar moet ik opletten? Moeten ze donker staan? Moet de grond nat zijn of juist niet? Bij welke temperatuur kiemen ze het beste? En hoe lang duurt het voor ze gaan kiemen normaal gesproken?

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Richard,
      Als het in die kas gemiddeld te koud is, kouder dan ongeveer 15 gr C, dan duurt het wel enkele weken voordat er uienplantjes te zien zijn. Je kunt beter uienzaadjes binnenshuis in een bakje op vochtig toiletpapier kiemen bij ca 20 gr C. Dan heb je na 4 tot 7 dagen veel uienzaadjes met piepkleine worteltjes eraan. Zaai de gekiemde zaadjes in een kist met zaaigrond en zet die kist binnenshuis tot de eerste uienplantjes boven de grond zijn. Daarna afharden en in de koude kas zetten. In deze tip heb ik die werkwijze in hoofdstuk G)# bijgevoegd.

      De werkwijze op toiletpapier staat ook in tip 19 en 20. Op het vochtig toiletpapier kun je ook zien of het uienzaad een goede kiemkracht heeft.
      Succes,
      Sjef

  8. Jo zegt:

    Hey Sjef,

    Zoals ik zei bij de aardbeien wil ik ook groentjes het volgende jaar doen in potten. Ik zag dat uien en wortels dit ook goed kunnen, beetje verrast over. Nu zag ik in een filmpje dat je van een bestaande ui zaadjes kan krijgen door deze in de grond te stoppen en bloemen te laten krijgen.

    Zelf weet ik dat je zaadjes gewoon kan kopen, maar beetje zelf uitzoeken en dingen proberen lijkt me wel zeer fijn en nu dacht ik om zelf nog te proberen zaadjes te krijgen voor het volgende jaar door nu nog een ui in de grond te zetten. Ik lees dat deze wel snel groeien maar voor goede oogst moet je deze in het voorjaar planten. Heb jij toevallig een idee of dit ook geld als je gewoon zaadjes wilt oogsten? Anders probeer ik het gewoon wel eens uit ( dat is er ook wel leuk aan, bij het planten en zaaien :) )

    Mvg,
    Jo

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s