39) Bloempotten met bonenstaken (in een kleine tuin)

wigwam schooltuintje 25 juli

staken48

In deze tip:

  • Inleiding
  • A)# Opbouw (van boven naar onder)
  • B)# Neerzetten
  • C)# Bonen zaaien of planten
  • D)# De onderdelen maken en aanpassen

 

Inleiding

Als je een grote tuin hebt kun je bonenstaken gewoon in de tuingrond zetten.

Maar in een kleine tuin is vaak weinig goede tuingrond. Of er liggen veel tegels of stenen op de grond. Als je dan toch klimbonen wil kweken in de tuin dan kunnen grote bloempotten met bonenstaken een oplossing bieden.

Ik kwam op dit idee in maart 2014. En ik dacht, dat moet toch al eerder geprobeerd zijn. Na even zoeken met Google vond ik dat Heidi uit Noord California (V.S.) in maart 2013 een soortgelijk bouwwerk heeft gemaakt. De foto’s en de Engelstalige beschrijving van Heidi staan    hier  .

Op de site van “Diana’s mooie moestuin” staat een bladzijde over groenten in potten. Ook over het kweken van staakbonen. Zie   deze link    .

.

Eerste probeersel in 2014

In 2014 heb ik 2 bonenwigwams gebouwd. Eén opstelling stond in de achtertuin van een buurman in onze straat en de andere op de speelplaats van een basisschool. De buurman en de juffen van de school hebben naar eigen inzicht water gegeven.

In de bloempotten was een mengsel van tuingrond (zand) en compost (1 : 1). Tijdens het groeien van de bonenplanten was dit mengsel in de potten (tamelijk) droog of erg nat. Dit komt doordat “men vergat om water te geven” of “door dagenlang regenbuien”

Maar toch zijn er best veel bonen aan de planten gegroeid.

.

Uitvoering in 2015

Om de bonenplanten nog beter te laten groeien zijn in 2015 de bloempotten gevuld met alleen maar (zelfgemaakte) compost. Dus niet gemengd met tuingrond.

staken51

Want uit een proefje met stoksnijbonen in diverse grondmengsels leerde: hoe meer compost in de pot, hoe groter de wortels van de bonenplanten. Op bovenstaande foto zie je de wortels van 4 stoksnijboonplanten. De linker plant groeide in tuingrond, de rechter in compost. De middelste 2 planten groeiden in een zand/compost mengsel.

Uit datzelfde proefje kwam ook: hoe meer compost in de pot, hoe sneller en hoe groter de plant groeit in dezelfde tijd.

bonenwigwam 1

In 2015 staat de bonenwigwam in mijn achtertuin. Deze foto is van 22 juni.

bonenwigwam 2

Om ervoor te zorgen dat de grond in de pot niet doornat wordt bij langdurige regenval, ligt op elke bloempot plastic golfplaat.

Aan de achterzijde ligt de golfplaat niet helemaal op de rand van de bloempot. Daar is een smalle “D-vormige” opening om de stengels van de bonenplanten door te leiden. Die opening is klein zodat daar maar weinig regenwater doorloopt. Aan die zijde is een stuk plastic slang over de scherpe rand van golfplaat gemaakt. Zodat de stengels niet beschadigd worden.

Aan de voorzijde is een klepje gemaakt. Maak het klepje open om water in de pot  te gieten. Op de golfplaat ligt een steen, zodat het klepje dicht blijft en het golfplaat niet afwaait bij harde wind.

bonenwigwam 3

Eenmaal per dag worden in elke bloempot 2 koffiebekertjes water gegoten.

Deze verbeteringen (compost in bloempotten, golfplaat op en dagelijks water geven) moeten ervoor zorgen dat het potmengsel niet te droog of te nat wordt en dat de planten beter groeien.

bonenwigwam 4

Hier zie je hoe het golfplaat eruit ziet:

  • een rechthoekig stuk golfplaat,
  • een plastic slang is in de lengte doorgeknipt en over de rand van het stuk golfplaat geschoven (om de stengels van de bonenplanten niet te beschadigen).
  • Met 2 bindstripjes (tie-wraps) is de plastic slang vastgemaakt.
  • Aan de ander kant van het stuk golfplaat is een golfplaatdeksel met bindstripjes (tie-wraps) vastgemaakt. Dit deksel kan open en dicht.

.

Bonenopbrengst in 2015

Hieronder foto’s van de wigwam in mijn achtertuin in 2015. Juni tot en met september.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Op 1 juni,

.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Op 1 juli,

.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Op 1 augustus,

.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

En de laatste foto gemaakt op 1 september 2015.

.

Aan de planten van de wigwam zijn in 2015 niet erg veel bonen gegroeid. En er zijn veel bladeren geel geworden. Het is eigenlijk een beetje tegengevallen. De wigwam stond volop in de zon. Elke dag werd 0,5 liter koud water in elke bloempot gegoten.

Onze overbuurman in de straat had ook zo’n bonenwigwam in zijn tuin achter het huis. Hij had een goede oogst; 7 porties in de diepvries en 2 maaltjes.

.

Mogelijke oorzaak van de “mindere opbrengst in 2015” in mijn achtertuin:

  • Te weinig water voor de bonenplanten. Hierdoor gele bladeren en afvallende bladeren. Mogelijk is er te veel water verdampt uit de bladeren en/of is er te weinig water opgenomen door de wortels in de bloempotten. Bij de wigwam waren waren veel meer gele bladeren dan bij de bonenplanten die “gewoon” in de tuin groeiden.
  • Te veel bonenplanten in een kleine bloempot met compost. Of de wortels van de bonenplanten zijn te dicht bij elkaar in de compost in de bloempot. Hierdoor kan elke plant niet voldoende water (en voedingsstoffen) opnemen.
  • Te warm; de wigwam met bonenplanten stond in de volle zon.
  • Aarde in bloempotten droogt eerder op als de bloempotten “boven de grond” staan.

.

Beter (plan voor 2016 en verder):

  • Zet de wigwam met bloempotten en bonenplanten op een meer schaduwrijk plekje in de tuin. Dan verdampen de bladeren minder water.
  • Verdeel de wortels van de bonenplanten in de compost, zodanig dat de wortels niet te dicht bij elkaar zijn. Dan is de opname van water en voedingsstoffen beter.
  • Zet bonenplanten niet allemaal tegelijk in de potten; zet bonen in mei, in juni, in juli in de bloempot.
  • Zet in een pot 1,2,3 of 4 bonenplanten. Minder bonenplanten per pot betekent misschien beter groeien.
  • En zet 4 bonenplanten in een laagje compost in een plastic speciekuip van 65 liter. Zet 4 staken van de wigwam rondom de speciekuip. Maak vast met tie-wraps. Gewoon uitzoeken of dit beter gaat dan in 4 bloempotten.
  • Zet 3 staken bij 9 bloempotten (dus 1 staak tussen 3 bloempotten). Zet 1 plant per bloempot. Dan is er voldoende compost (voeding) voor elke plant.

.

.

Hieronder volgt een beschrijving van mijn bonenwigwam-bouwwerk.

A)# Opbouw (van boven naar onder)

staken14

Het geheel bevat 4 bamboe bonenstaken van ongeveer 270 cm lengte. Twee bindstrips (van 25 cm of langer) houden de 4 bonenstaken bovenaan bij elkaar.

staken13

Elke bonenstaak “staat” schuin tegen een grote bloempot met tuingrond. De staak is met een bindstrip (tie wrap) en plastic plaatjes aan de rand van de bloempot vastgemaakt. Elke bloempot is ongeveer 30 cm hoog en heeft bovenaan een doorsnede van ongeveer 30 cm. Elke bindstrip is 25 cm of langer.

De bloempot is gevuld met een compost/tuingrond mengsel dat niet zo snel uitdroogt en waar bonen goed in groeien.

staken16

De bloempot staat op stoeptegels of stenen. De bonenstaak staat met de onderkant ook op de stoeptegels of stenen.

Deze opbouw zorgt er voor dat het geheel niet zo gemakkelijk omwaait bij storm of sterke wind.

De bonenstaken bevinden zich buiten de bloempot. Dit is beter voor de staak. Zit de staak onderaan in de grond in de pot, dan gaat dat stuk bonenstaak rotten. Zit de staak in de vrije lucht, dan rot die niet zo snel.

De bonenstaak is boven de planten in de pot. De groeiende bonenplanten gaan “op zoek naar steun” en vinden al heel snel de bonenstaak om langs te klimmen.

.

B)# Neerzetten

Hieronder is beschreven hoe je het bouwwerk neerzet.

staken22

De bonenstaken worden gebruikt met de dikke zijde onder en met de dunne zijde boven. Leg 4 staken in dezelfde richting vlak naast elkaar. Neem de staken bij elkaar en doe een (band)elastiek om alle staken, ongeveer 50 cm vanaf de (dunne) bovenkanten. Het is handig om het elastiek vast te maken met een lus met hierin een of twee bindstrips. Dankzij de lus kun je later het elastiek gemakkelijk loshalen.

staken23

Vul elke bloempot (met plaatjes en bindstrip) met zaaigrond.

Zet daarna de 4 bloempotten op de juiste plek op de stoep of op de tegels. Zet elke pot met de “bindstrip en plaatjes” naar een “buitenhoek” gericht.

staken25

staken24

Zet de 4 bonenstaken (die bovenaan met elastiek bij elkaar worden gehouden) op de grond vlakbij de bloempotten.

staken26

Til bij elke pot de onderkant van de staak op en steek de staak door de lus van de bindstrip. De staak zit daarna los in de bindstrip.

staken27

staken28

Ga op een krukje of trapje staan. Maak de staken aan de bovenkant aan elkaar vast met 1 of 2 bindstrips.

staken29Trek bij elke bloempot de bindstrip aan, zodat de staak stevig tegen de bloempot aan zit.

Sproei kraanwater op de zaaigrond in de bloempot.  Als het water is weggezakt kun je in elke bloempot bonenplantjes zetten (of bonen zaaien).

staken17

Op deze foto zie je de opstelling als die opgebouwd is.

.

C)# Bonen zaaien of planten

staken42

staken41

De “bonenwigwam” is in de achtertuin van mijn buurman gezet. Op 2 mei zijn zaden van snijbonen op vochtig keukenpapier gelegd. Vanaf 9 mei waren er bonenplanten die groot genoeg waren om te planten.

Op bovenstaande foto’s zie je de snijbonen-planten in 2 van de 4 bloempotten op 15 mei.

Opmerkingen:

  • Elke bloempot is ongeveer 25 cm breed aan de bovenkant en 28 cm hoog. De inhoud van zo’n bloempot is 10 liter grond/compost mengsel. In elke bloempot heb ik 10, 9, 8 of 7 bonenplantjes gezet. Om na te gaan wanneer er teveel planten instaan en de planten geel worden of minder goed groeien.
  • Ik weet niet hoe vaak en met hoeveel water het grond/compostmengsel in de pot gegoten moet worden. En ook niet of er een bloempotschotel onder moet en of je die vaak moet leegmaken. De ervaring moet het leren.
  • Als de bonenwigwam veel uren van de dag in de volle zon staat zal je meer of vaker water moeten geven dan wanneer die langere tijd in de schaduw staat.

.

staken45

En op 26 juni zijn de bonenplanten al groot.

.

staken48

Op 12 juli 2014 zijn de bonenplanten nog groter en……

staken49 staken50

….  zijn de eerste snijbonen groot genoeg om te oogsten.

.

wigwam schooltuintje 25 juli

Er staat ook een “bonenwigwam” op de speelplaats van een plaatselijke basisschool. Hier een foto van 25 juli 2014.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

En bij deze wigwam zitten er op 25 juli 2014 al enkele pronkbonen aan de planten.

.

D)# De onderdelen maken en aanpassen

Hieronder staat beschreven hoe je de plastic plaatjes maakt. En daarna hoe je de plaatjes met een tie-wrap vastmaakt aan de bloempotrand.

D1) Plaatjes maken

staken19

Elke staak wordt aan een bloempot vastgemaakt met 3 bevestigingsplaatjes en 1 tie wrap (bindstrip). Deze plaatjes zijn niet te koop. Je moet ze dus zelf maken.

De 2 brede plaatjes zijn ongeveer 5 cm lang, 3 cm breed en 5 of 8 mm dik. Het smalle plaatje is ongeveer 5 cm lang, ongeveer 1,2 cm breed en 5 mm dik. In elk plaatje zijn 2 gaatjes van 5 mm geboord. Bij elk plaatje zitten de gaatjes op ongeveer dezelfde plek. De afstand tussen de gaatjes is ca 20 tot 25 mm. Dit komt overeen met de dikte van de onderkant van een bonenstaak.

Hieronder staat beschreven hoe je de bevestigingsplaatjes maakt. En hoe je die plaatjes met een “tie wrap” aan de bloempot vastmaakt.

staken18

Je kunt de plaatjes uit dunne of dikke plastic snijplanken zagen, 5 of 8 mm dik.

staken20

Teken voor het zagen op de snijplank af waar de gaatjes komen (*) en waar de plaatjes worden afgezaagd (-).

staken21

Zaag de snijplank in 3 “stroken”. Boor daarna de gaatjes. En zaag dan de plaatjes uit.

Haal de plastic stukjes bij de zaagsnede weg met ruw schuurpapier.

.

D2) Plaatjes vastmaken aan de bloempotrand

staken30

Duw een dik breed plaatje onder de rand van een bloempot.

staken31

Boor 2 gaatjes van 5 mm in de rand van de bloempot, op dezelfde plaats als de gaatjes in het plaatje.

staken32

Leg een smal plaatje op het brede plaatje. Steek een tie wrap door de gaatjes van de 2 plaatjes en van de bloempot, van buiten naar binnen.

staken33

Steek aan de binnenkant van de bloempot de tie wrap door een gaatje van een (dun of dik) breed plaatje.

staken34

Draai aan de binnenkant van de bloempot het brede plaatje. Steek dan de tie wrap door het gaatje in dit plaatje en door het gaatje in de bloempot.

staken35

Draai aan de buitenkant van de bloempot het smalle plaatje. Steek de tie wrap aan de buitenkant door de gaatjes van een breed en een smal plaatje.

staken36

Maak een “krul”in de tie wrap en steek het uiteinde van de tie wrap in het gat van de tie wrap, net over de 1e of 2e ribbel. De tie wrap kan nu niet meer los gaan, maar kan later nog wel strakker worden getrokken.

.

Opmerkingen:

staken37

  • De bonenstaak kan gemakkelijk door de “losse”krul van de tie wrap worden gestoken.

staken38

  • Na strakker trekken van de tie wrap zit de bonenstaak goed vast.
  • Het smalle plaatje zorgt ervoor dat de staak kan “kantelen” zonder dat de rand van de bloempot in de weg zit.
  • Door de krul in deze tie wrap wordt de bonenstaak een beetje “schuin” naar links ( \ ) geduwd.

staken39

  • Bij deze tie wrap zorgt de krul ervoor dat de bonenstaak een beetje “schuin” naar rechts ( / ) geduwd.
  • Het maakt niet uit hoe de krul in de tie wrap is gemaakt. Elke staak staat op een hoek en wordt bovenaan bij 3 andere staken gebonden. Hierdoor worden alle staken in een bepaalde richting gedwongen, naar het midden toe.

staken40

  • Bij deze bloempot (met een dunne _| rand) zijn geen 3 maar slechts 2 plaatjes gebruikt; 2 brede plaatjes en geen smal plaatje. De rand van deze bloempot wordt na het opbouwen naar binnen gebogen. Dit is een test om na te gaan of de rand van de bloempot eerder kapot gaat.
  • Gaat na een tijdje de rand van een bloempot kapot, knip dan de tie-wrap door. Bevestig daarna de (3) plaatjes opnieuw aan die bloempot, op een andere plaats van de rand. De handelingen zijn: plaatje onder bloempotrand doen, 2 nieuwe gaten in de rand boren, tie-wrap (met plaatjes) aanbrengen, krul in tie-wrap maken. Daarna de staak weer vastmaken.
  • Ben je bang dat de “stakentoren” om zal gaan bij strenge wind, dan kun je (3 stukken) draad of touw aan de bovenkant van de staken vastmaken. Bind het andere uiteinde van elk touw (of draad) vast aan een hoog punt in je tuin, bv schutting of poort of muur. Dan kun je daarna nog steeds onder elk touw of draad doorlopen.

schotel 16

  • Tijdens erg droog warm weer kun je een bloempotschotel onder elke pot zetten (even de pot optillen, schotel eronder, pot weer neerzetten). Giet water in de pot of in de schotel. Als er water in de schotel is, dan zal het grondmengsel in de bloempot niet zo snel uitdrogen.

schotel 13

schotel 14

  • Bij erg nat weer (of als je teveel water hebt ingegoten) kun je beter de bloempot niet in het waterbad laten staan. Haal dan de bloempotschotel onder elke bloempot weg. Als je een bloempotschotel met afsluitbare waterafvoer gebruikt dan kun je overtollig water gewoon uit de schotel laten lopen. Je hoeft dan de pot niet op te tillen om de schotel weg te halen en leeg te maken. Zo’n bloempotschotel staat beschreven bij   2)  Eenvoudige hulpmiddelen en tips   bij nummer 63.

.

.

Foto horend bij de opmerking van Hetty (zie reactie van Hetty onder deze tip).

plantensteun hetty

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in bonen. Bookmark de permalink .

3 reacties op 39) Bloempotten met bonenstaken (in een kleine tuin)

  1. Pingback: Welkom | sjeftuintips

  2. Hetty zegt:

    Hier een tip om de ranken van klimbonen of klimplanten te leiden.
    Als ik wat moet “opknopen” dan vouw ik een touwtje dubbel en leg om de zoveel cm een knoop. Het touwtje wordt aan de bovenzijde van de stok vastgemaakt. Soms moet je in de stok even een inkeping maken zodat het touwtje blijft zitten. De binder komt dus over de knoop en zo weer aan de stok.
    Hetty

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s