32) Bonen zaaien in potjes en later uitplanten

boonbeker 22

In deze tip:

  • Voorwoord
  • Wanneer zaaien en waar uitplanten?
  • A)# Bonen zaaien in koffiebekers met potgrond
  • B)# Vullen met potgrond, zaaien en water opgieten
  • C)# De bekers afdekken
  • D)# Plantjes zichtbaar
  • E)# Koel en voor een raam
  • F)# Uit het koffiebekertje, in de grond
  • G)# Uit het bloempotje/inzet/stripje, in de grond
  • H)# Uit een laag, afgesneden koffiebekertje
  • I)# Uit een gewoon koffiebekertje, maar met weinig potgrond
  • J)# Te warm of te donker
  • K)# Bonen zaaien in bloempot/inzet met tuingrond/compost mengsel
  • L)# Samenvatting

.

Voorwoord

Je kunt bonen in de grond zaaien (leggen), afdekken met een laagje tuingrond en dan afwachten tot de planten opkomen.

Bij staakbonen zaaien kun je de werkwijze van Willem gebruiken. Willem schrijft in een reactie op deze tip hoe dat in zijn werk gaat. Na het bonen zaaien legt Willem een lap zwarte (rubber) vijverfolie op het zaaisel en giet een beetje water langs de staak op het zaaisel. De lap houdt regen tegen en houdt het zaaisel warm zodat de bonenzaden snel ontkiemen. Zie de reactie van Willem onder deze tip. Willem, bedankt.

.

Jantina schreef bij “tip 12) (Snij)bonen zaaien op keukenpapier” dat zij bonen in koffiebekers met potgrond zaait. Wanneer de bonenplantjes ca 5 cm groot zijn dan drukt zij de plantjes met potkluit uit het bekertje en zet ze de plantjes in de tuingrond.

Ik heb Jantina beloofd dat ik die werkwijze ook ga uitproberen. Dat heb ik gedaan en hier zijn de resultaten. Met nog wat aanvullingen van mijzelf.

.

Wanneer zaaien en waar uitplanten?

Verderop in deze tip info worden handige werkwijzen beschreven om bonenplantjes in potjes op te kweken.

Als je vroeg boontjes in je tuin wil kweken, zaai of kiem dan lage bonen (struikbonen, stambonen). Deze bonenplanten zijn na enkele weken “groot” en even later verschijnen de eerste bloemen en even later de boontjes.  Klimbonen (staakbonen) doen er vele weken over om tot bovenaan de staak te groeien. Pas daarna worden de eerste bloemknoppen gevormd. Duurt dus veeeeel langer dan stambonen.

Zaai of kiem de bonenzaden begin april binnenshuis bij ongeveer 20 gr C. Na ongeveer 1 week zijn de gezaaide bonenplantjes boven de zaaigrond. Of na ongeveer 1 week zijn de gekiemde bonenplantjes zo groot dat je ze in een potje met tuingrond of potgrond kunt uitplanten. Zorg ervoor dat je (3 of) 4 bonenplantjes per potje krijgt; dus 4 zaden in een potje zaaien of 4 bonenplantjes in het potje planten.

Zet de potjes met bonenplantjes daarna volop in het licht, bv vlak voor een raam. Zet ze op plaatsen waar het kouder dan 20 gr C is. Dat is om de plantjes af te harden; 3 tot 5 dagen binnenshuis bij ca 15 gr C (bv koude slaapkamer).

boonpot 13

Daarna 5 dagen of nog langer overdag buiten bij 5 tot 15 gr C en ‘s-nachts binnenshuis bij ca 15 gr C. Als het kouder is dan 5 gr C, dan de plantjes binnenshuis houden. Je kunt de potjes met boontjes in een wasmand zetten en die mand telkens overdag buiten en ‘s-nachts binnen zetten. Het gaas erboven is om de merels uit de mand te houden; de boontjes groeien in zelfgemaakte compost en in die compost zit hier en daar een aardworm.

Vanaf half april kun je de potjes met bonenplantjes (vlak bij elkaar) in de tuingrond zetten, maar wel onder of in een koude kas of koude bak. Handig is een golfplaattunnelkasje (zie tip 13). Zet bij warm weer het kasje overdag een stuk open, en ‘s-nachts dicht. Leg tijdens koud weer of strenge nachtvorst een stuk plastic folie dubbelgevouwen over het kasje.

Vanaf begin mei kun je de potkluiten met (3 of) 4 plantjes uit de potjes halen en in de grond zetten. Tussen elke groep van (3 of) 4 plantjes is ongeveer 30 cm. Plant ze onder een tunnel of in een koude bak in tuingrond waar je compost doorheen hebt gemengd. Het kan in mei nog wel eens vriezen en daar kunnen de bonenplantjes niet tegen. Daarom eerst in een tunnel of kas uitplanten en later in mei de tunnel weghalen of de kas helemaal open zetten. De golfplaattunnel van tip 13 is geschikt voor 1 rij bonenplantjes. Of de folietunnel van tip 11 voor 3 rijen bonen. Vanaf half tot eind mei kun je de tunnel of kas overdag open laten, als het weer het toelaat. Enkele weken later kan de tunnel weggehaald worden.

.

A)# Bonen zaaien in koffiebekers met potgrond

boonbeker 1

Nodig: lege koffiebekers, potgrond, leeg bloempotje, bonenzaad.

.

B)# Vullen met potgrond, zaaien en water opgieten

boonbeker 2

Doe potgrond in elk bekertje. Druk de potgrond een beetje aan. Doe dit met de bodem van een bloempotje.

boonbeker 4

Leg in elke beker 4 bonenzaden op de aangedrukte potgrond.

boonbeker 5

Strooi vervolgens bij elke beker ca 1 cm potgrond op de zaden.

boonbeker 2

Druk de potgrond weer aan met de bodem van een bloempotje.

boonbeker 6Sproei water op de potgrond.

Uit mijn proefjes is gebleken dat potgrond aandrukken en water opsproeien de beste kiemresultaten geeft.

.

C)# De bekers afdekken

boonbeker 8

Dek de bovenzijde van de bekers af met plastic huishoudfolie. De folie ligt ruim over de bekers. Er kan nog lucht onder het folie door naar de bekers toe.

boonbeker 10

Of zet alle bekers in een kweekkasje. Zet de doorzichtige kap op de bak.

boonbeker 11

De luchtgaatjes in het doorzichtige bovendeel zijn een klein beetje open. Zo is er wel luchtverversing, maar droogt de potgrond minder snel uit.

Zet het geheel bij ca 19 tot 22 C.

.

D)# Plantjes zichtbaar

boonbeker 12

boonbeker 13

Het kweekkasje met bekers heeft 7 dagen bij 19 C gestaan. Er is in die 7 dagen geen water op gesproeid.  In alle bekers zijn bonen ontkiemd en komen stengels boven de grond.

.

E)# Koel en voor een raam

Zodra de eerste “stengeltjes” zichtbaar zijn, zoals op de foto hierboven, zet dan de bekers voor een raam in een koele ruimte. Temperatuur ca 15 C.  De bonenplantjes groeien dan “stevig” op. Sproei regelmatig een beetje water op de potgrond in de bekers, maar niet te veel. Laat de bonenplantjes voor het raam of eigenlijk tegen het raam groeien tot ze ongeveer 10 cm groot zijn.

Bij de eerste zaaisels zijn de bonen te vroeg uit de bekers gehaald (zie verderop). Daarom heb ik opnieuw in potgrond gezaaid en hierbij de potgrond aangedrukt en voldoende water gegeven.

boonbeker 18

Deze bonen zijn gezaaid in koffiebekers of in bloempotjes met aangedrukte potgrond. Ze kregen voldoende water en ze groeiden enkele dagen tegen een zolderraam.

boonbeker 20

boonbeker 19

Als de plantjes wat groter zijn en de buitentemp is goed, dan kun je de plantjes in de tuingrond zetten, bij koud weer onder een doorzichtige tunnel van golfplaat.

.

F)# Uit het koffiebekertje, in de grond

Als de plantjes ca 10 cm groot zijn, kun je ze uit de koffiebekers halen en in de tuingrond zetten. Het is handig als je een bollenplanter gebruikt om het plantgat in de grond te maken.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

boonbeker 22

Maak met de bollenplanter een gat in de grond. Laat de tuingrond in de bollenplanter zitten.

boonbeker 23

Volgens Jantina gaat het uithalen als volgt erg goed. Leg het koffiebekertje met potkluit en plantjes op de zijkant op je hand. Druk tegen de bodem van de beker. Beweeg de koffiebeker en trek de koffiebeker voorzichtig van de potkluit af. De plantjes hebben een vrij grote potkluit, zoals je op de foto ziet.

boonbeker 24

Als de plantjes groot genoeg zijn dan zijn er veel wortels in de potgrond gegroeid. Je kunt dan de plantjes vastpakken zonder dat de potkluit uit elkaar valt.

boonbeker 25

Zet de plantjes in het plantgat in de tuingrond. Schuif daarna wat tuingrond tegen de plantjes en in de ruimte tussen gat en potkluit. Als nodig kun je nog wat tuingrond uit de bollenplanter laten vallen en aanschuiven.

.

G)# Uit het bloempotje/inzet/stripje, in de grond

In plaats van koffiebekertjes kun je ook bloempotjes met inzet en stripje gebruiken. Dit soort bloempotje staat beschreven in tip 30. Vul het potje met potgrond en zaai daar de bonen in.

boonpot 1

Op de foto is het bloempotje gevuld met potgrond en er staan grote bonenplantjes in. Het potje is ca 9 cm in doorsnede.

boonpot 2

Haal de inzet uit het bloempotje.

boonpot 3

Trek aan het stripje om de potkluit los te maken. Haal de potkluit met plantjes van de inzet af.

boonpot 4

Als de plantjes groot genoeg zijn dan zijn er veel wortels in de potgrond gegroeid. Je kunt dan de plantjes vastpakken zonder dat de potkluit uit elkaar valt. Daarna kun je de potkluit met plantjes in het plantgat in de tuingrond zetten.

.

H)# Uit een laag, afgesneden koffiebekertje

Je kunt van een koffiebekertje een stukje van de rand afknippen. Het bekertje is lager en er gaat minder potgrond in. De plantjes hoeven niet zo diep te wortelen om een potkluit te vormen. Misschien kun je de plantjes met potkluit eerder uit de lage bekers halen dan bij normale, hoge koffiebekers. Dat heb ik niet uitgeprobeerd; ik heb de plantjes in alle bekers en bloempotjes even lang laten doorgroeien.

boonpot 10

Haal de plantjes uit de lage bekertjes zoals bij de gewone, hoge koffiebekertjes.  De plantjes hebben een goed doorwortelde potkluit.

boonpot 11

Ook bij lage bekertjes kun je de plantjes vastpakken zonder dat de potkluit uit elkaar valt. Daarna kun je de potkluit met plantjes in een plantgat in de tuingrond zetten.

.

I)# Uit een gewoon koffiebekertje, maar met weinig potgrond

Je kunt een gewoon koffiebekertje voor ongeveer de helft vullen met potgrond. De plantjes hoeven niet zo diep te wortelen om een potkluit te vormen. Misschien kun je de plantjes met potkluit eerder uit de half gevulde bekers halen dan bij normaal gevulde koffiebekers.

boonpot 9

Bij mijn proefje viel het op dat de bonenplantjes in deze bekertjes veel minder gegroeid waren. De potkluit is erg vochtig. De plantjes zijn klein en daardoor is de potkluit niet stevig en bevat de potkluit weinig wortels. Misschien kregen de plantjes te veel water of verdampte er minder water door de hoge rand.

boonpot 12

De potkluit met plantjes is weer in het bekertje gezet. De plantjes mogen eerst groter groeien.

.

J)# Te warm of te donker

Groeien de bonenplantjes op een te warme plek, en/of niet vlak voor een raam dan groeien de plantjes “spichtig” op. Je krijgt dan blaadjes of zaadlobben die aan lange, dunne stengeltjes groeien. Zoals op onderstaande foto’s te zien is;

boonbeker 14

8 Dagen na het zaaien.

boonbeker 15

9 Dagen na het zaaien.

Bij deze plantjes zijn de stengeltjes tot 5 cm groot. Maar de worteltjes groeien niet diep in de potgrond, zeker niet tot de bodem van het bekertje.

Als je de plantjes met potkluit en al uit het bekertje haalt dan gebeurt er dit;

boonbeker 16

boonbeker 17

De plantjes hebben een kleine potkluit. Onder in het bekertje is losse potgrond. De potkluit valt uit elkaar.

.

K)# Bonen zaaien in bloempot/inzet met tuingrond/compost mengsel

Je kunt ook een mengsel van tuingrond en compost (1 op 1) gebruiken om bonen te zaaien. De potkluit zal wat gemakkelijker uit elkaar vallen dan bij potgrond. Want tuingrond en compost heeft minder vezels dan potgrond.

Het is handig om dan in een grote bloempot met inzet te zaaien. Daarbij kun je de potkluit gemakkelijker uit de pot halen. Maar de potkluit valt gemakkelijk uit elkaar, dus voorzichtig te werk gaan.

boonpot 5

Bloempot met inzet en compost/tuingrond mengsel, net voor het uithalen.

boonpot 6

Haal de inzet met potkluit en plantjes uit de bloempot.

boonpot 7

Leg de inzet met potkluit en plantjes op je hand. Rol en draai de inzet op je hand voorzichtig totdat je de inzet weg kunt halen. Laat de potkluit met plantjes op je hand liggen. Voorzichtig, de potkluit kan gemakkelijk uit elkaar vallen.

boonpot 8

Houd je hand met potkluit en plantjes bij het gat in de grond en laat het geheel voorzichtig van je hand in het gat in de grond glijden.

.

L)# Samenvatting

Bonen zaaien in bekertjes met potgrond gaat goed. Er zijn wel enkele dingen waar je op moet letten.

  • Bij het zaaien in koffiebekertjes is het belangrijk om niet te veel (en niet te weinig) water te geven. Bij teveel water kunnen de plantjes gaan rotten en dood gaan, bij te weinig water verdrogen de plantjes of ze groeien maar heel langzaam.
  • De plantjes moeten in de bekers groot opgroeien totdat de wortelkluit goed doorworteld is. Anders valt de wortelkluit uit elkaar bij het uithalen uit de bekers.
  • De plantjes moeten ook stevig opgroeien in de bekers, dus op een lichte koele plaats.
  • Bij gebruik van bloempotjes met bodemgaatjes is het water geven gemakkelijker. Er is dan weinig kans op “verdrinken” van de plantjes.
  • Potgrond bevat veel vezeltjes. Je kunt de plantjes vasthouden, zonder dat de potkluit van potgrond uit elkaar valt. Dat is handig bij het inzetten in een plantgat in de grond.
  • Als je zaait in een tuingrond/compost mengsel, dan valt de potkluit gemakkelijk uit elkaar. Gebruik dan een pot met inzet en laat de potkluit in het plantgat schuiven.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in bonen. Bookmark de permalink .

27 reacties op 32) Bonen zaaien in potjes en later uitplanten

  1. yvonne zegt:

    Hoi Sjef, Ik heb een moestuintje in Frankrijk en ben daar heerlijk mee bezig. Nu heb ik een klein truckje. Als je de bonen niet voor wil kiemen, leg dan de bonen net voor het zaaien in olie (of zeepsop maar dat vind ik geen smakelijk idee). Dat beschermt de boon tegen uitdrogen bij erg droog weer, of, bij erg nat weer, het rotten van de bonen. Oke, je krijgt er wel vettige handen van maar het werkt goed.

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Yvonne,
      Een moestuintje in Frankrijk. Dat lijkt me erg leuk. Met vaker zonneschijn, hogere temperaturen en minder (nacht)vorst ellende.
      Over dat trucje met onderdompelen in (zonnebloem)olie had ik al ergens gelezen. Ik heb het nooit gebruikt. Maar ik ga het meenemen in een test met oude, schimmelende bonenzaden. Bedankt.
      Andere tuinders kunnen dit trucje natuurlijk ook zelf uitproberen.
      Groetjes, Sjef

  2. Marcel zegt:

    Hoi sjef,
    Even een vraag over de potjes methode, als je ze in de tuin gaat zetten, doe je dan 1 bekertje per bonenstaak (stoksnijbonen) ?

    Groeten Marcel.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Marcel,
      Voor mij is de potjes methode ook nieuw. Op internet gezocht hoeveel staakbonen in een potje. Hier staat wat info: http://www.plantaardig.com/groenteninfo/bonen_teelt.htm

      Volgens mij kun je het beste 3 tot 5 zaden in een bekertje zaaien. Laat 2 of 3 bonenplanten per bekertje opgroeien. Er kunnen enkele zaden niet ontkiemen of verwijder de kleinste bonenplantjes. Zet later de inhoud van 2 bekertjes per bonenstaak in de grond. Zo heb je 5 of 6 bonenplantjes per staak. Zet de plantjes aan de “binnenkant” van de staken.
      Groetjes, Sjef

  3. Sybren zegt:

    Mijn complimenten voor je verslag over het testen van opkweken van bonenplantjes.
    Het is zeer informatief.
    Bedankt.

    Sybren.

  4. Sophie33 zegt:

    Dit is een fantastische post! Héél informatief ook! :)

  5. Marc zegt:

    Klaar en duidelijke uitgelegd! Was de moeite om te lezen, heel leerrijk.

  6. Teresa zegt:

    Hallo Sjef,
    dikke proficiat met je zeer duidelijke uitleg betreffende bonen planten!
    Heb er heel veel van geleerd en het lukte wonderwel dan zij de tips en de foto’s!
    Danke danke vanwege Teresa, een beginnende tuinierster uit Vlaanderen.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Teresa,
      Dankjewel en graag gedaan.
      Bonen kweken door zaden in de grond te stoppen en dan afwachten gaat niet altijd goed. Bij koud weer, of veel regen, of droog weer kiemen (veel) zaden niet.

      Met enkele handigheidjes (zoals zaaien in potjes of kiemen op vochtig papier) kiemen alle zaden en krijg je veel plantjes die je in de grond kunt planten.
      Groetjes en veel tuinplezier,
      Sjef

  7. Samira zegt:

    Beste Sjef,

    Mijn zoon moet een taak doen i.v.m. bonen in een bokaal laten groeien. Maar het lukt hem niet. Daarom wou ik vragen of je ons uitleg kan geven hoe het wel juist moet.
    Ik dank u alvast.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Samira,
      Ik neem aan dat je een glazen bokaal bedoelt die een beetje lijkt op degene die op deze site staat afgebeeld: http://woonmooi.be/interieur/zelfgemaakt-terrarium/
      En dat een hand door de opening past.
      In tip 12 van Sjeftuintips staat hoe je bonenzaden op keukenpapier laat kiemen. Laat er bonenplantjes uitgroeien tot ze ongeveer 5 cm hoog zijn. Plant dan de bonenplantjes in de bokaal in de laag (pot)grond. De bonenplantjes groeien dan gewoon verder.

      Succes en groetjes, Sjef

  8. cornelis zegt:

    Ik ga het ook proberen met 18 potjes maal 4 zaadjes.
    Bedankt voor de tip en als het lukt of niet, ik bericht het.
    vr. groet Cornelis

  9. Willem zegt:

    Wel Sjef, door de meestal grilligere voorjaren van de laatste decennia, té nat, té droog is onze leemgrond meestal genadiger voor de voorgezaaide bonen tegenover de ter plaatse gezaaide bonen. Ik doe het ook meestal op jouw manier (uit noodzaak dus) en het leuke is dat de opbrengst zeer hoog blijft… Half juni zaai ik bij gunstig weer per staak nog een drietal boontjes bij die in de bescherming van de oudere ranken soms nog erg laat (begin november mits geen nachtvorst) een aantal superverse boontjes oplevert. Mijn tuin bevindt zich in een begenadigd heuvelachtig gebied gericht naar het zuiden in het vruchtbare Pajottenland in België.

    Vr groeten,

    Willem

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Willem,
      Leuk dat je dit met de lezers van Sjeftuintips wilt delen.
      Over later bij-zaaien rondom staken met ranken, daar had ik nog nooit aan gedacht. Ga ik dit jaar ook eens doen.
      Dankjewel voor deze info.
      groeten, Sjef

  10. Cees tuin zegt:

    Voor het eerst sperciebonen voorgetrokken goed gelukt. Bedankt voor de tip in de beker.

  11. Antoinet zegt:

    Ik heb dit ook gedaan en het werkt goed. Moet je daarna als je ze in de volle grond gezet hebt nog uitplanten? Misschien een domme vraag maar ik begin net met mijn eerste moestuintje.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Antoinet,
      Je kunt de wortelkluit met bonenplantjes uit een potje halen en elk plantje apart in de grond zetten. In een rij. Tussen 2 plantjes in de rij is ongeveer 8 centimeter.

      Maar je kunt ook de wortelkluit met (4) bonenplantjes bij elkaar in een kuil in de tuingrond zetten. De (4) plantjes groeien vlak bij elkaar groter. Zet elk volgend groepje van (4) bonenplantjes ongeveer 30 centimeter verder in de rij.
      Groetjes en succes,
      Sjef

  12. Bertus zegt:

    Ik kiem de bonen vóór in wit zand. Ik heb een grote bak met wit/geel zand. Ik strooi daar de bonen in, strooi er weer wit/geel zand over en dek de bak af met een krant [donker]. Ik zet de bak in de kas. In wit/geel zand krijgen de bonen namelijk hele mooie blanke lange wortels. Dan kunnen de bonen later uitgeplant worden.
    Dit is een tip van een oude tuinder uit het Westland.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Bertus,
      Dankjewel voor de duidelijke beschrijving van deze werkwijze. Ook handig voor de lezers van Sjeftuintips.
      Inderdaad, in een laag zand gaan de wortels van de bonenplanten naar onder groeien.
      Op keukenpapier gebeurt dat niet. Daar moet je bij het planten de wortels van de bonenplantje de grond in “helpen”.
      Sjef

  13. Bert zegt:

    Ik ben het aan het uittesten. 72 potjes met snijbonen (pronkbonen), en 24 potjes met prinsessenboontjes (rentegevers). Ik ben benieuwd.

  14. Willem zegt:

    Wat ik nu al het tweede jaar op rij deed en met succes; Ik had nog overschotten liggen van rubberfolie (vijverfolie). Ik sneed hier vierkante stukken uit van 50 op 50 cm, insnijden tot het midden en een cirkelvormig stukje uitsnijden voor rond de stok. Zaaien wanneer de grond droog is, de lappen opleggen en met een broesje wat water laten insijpelen via de stok (niet teveel). Bij een hevige bui blijft de grond onder de lap luchtig en eerder droog. Bonen houden van warmte…. en als het zonnetje schijnt warmt deze het zwarte rubber op zodat de zaaisels lekker warm blijven. Vandaag de rubbermatjes verwijderd na amper 5 dagen gezaaid, alle bonen waren er. Eenmaal boven de grond rotten ze uiteraard niet meer. Dit jaar was wél een makkie, warm en droog zonder noemenswaardige regen. In 2016 kregen ze een hevig onweer te verwerken…en nog succes met de matten.
    Uiteraard leg ik lange stokken op de lappen op de grond, langs beide kanten van de staken, om opvliegen (omhoog klappen) door de wind te vermijden.
    Met vriendelijke groet,
    Willem

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s