15) Bewaartips voor de oogst

Hier vind je tips om de oogst (voor langere of kortere tijd) te bewaren. En hoe je paprika’s en tomaten kunt laten bijkleuren.

In deze tip:

  • A)# Bonen en snijbonen
  • B)# Bloemkool
  • C)# Broccoli
  • D)# Aardappelen
  • E)# Uien
  • F)# Winterwortelen
  • G)# Paprika’s
  • H)# Rode bietjes
  • I)# Prei (winterprei)
  • J)# Witte kool
  • K)# Boerenkool
  • L)# Andijvie
  • M)# Witlof
  • N)# Tomaten
  • O)# Courgette
  • P)# Komkommer

.

A)# Bonen en snijbonen

Leg sperziebonen of snijbonen in een (plastic) bak en bedek de bonen met 2 lagen vochtig keukenpapier. Leg een deksel op het keukenpapier en zet het geheel in de koelkast. Zo drogen de bonen niet uit en blijven ze stevig. Het deksel zorgt ervoor dat het keukenpapier vochtig blijft. En bij de lage koelkast-temperatuur gaan de bonen minder snel rotten.

Heb je veel (snij) bonen bewaar ze dan in de groentela van de koelkast. Leg 2 lagen vochtig keukenpapier op de bonen. De (glazen) plaat boven de groentela houdt het keukenpapier enkele dagen vochtig. Dus bij lang bewaren vaak water op het keukenpapier sproeien.

Om te zorgen dat het keukenpapier op de bonen niet snel uitdroogt, kun je plastic deksels (overlappend) op het papier leggen. (op dit plaatje zie je dat er ook een gele courgette tussen de boontjes ligt; proefje courgette bewaren).

Zijn de bonen droog en schoon geoogst, dan kun je zo ongeveer 7 dagen bewaren. Waren de bonen natgeregend of is er modder afgespoeld, dan is de bewaartijd ongeveer 4 dagen.

Controleer de bonen en het keukenpapier. Sproei water op het papier als het te droog is geworden. Verwijder rotte bonen en bonen met vlekjes. Of breek de slechte bruine delen van de boontjes af.

In plaats van vochtig keukenpapier kun je een vochtige katoenen doek, theedoek of iets dergelijks op de bonen leggen.

.

.

B)# Bloemkool

Verwijder de buitenste bladeren of maak ze korter. Snij de stengel onder de bloemkool recht af. Giet een laagje water (1 cm hoog) in de lege groentela en “zet” de bloemkool er in. Zet de groentela in de koelkast.

Je kunt een grote bloemkool doorsnijden, dan past die in de groentela (onderste foto).

.

Je kunt een bloemkool met de stengel naar onder in een grote pan met een laagje (1 cm) water zetten. Deksel op de pan doen en in de koelkast zetten. Sluit de deksel luchtdicht af, doe dan een klein voorwerp tussen deksel en pan, bv een wasknijper.

De bloemkool blijft stevig doordat die water kan opnemen via de stengel en niet uitdroogt. Bij de lage koelkast-temperatuur gaat de bloemkool minder snel rotten.

Bewaartijd is ca 7 dagen. Donkere vlekjes op de bloemkool gewoon afsnijden.

.

.

C)# Broccoli

Verwijder de buitenste bladeren of maak ze korter. Snij de stengel onder de broccoli recht af. Giet een laagje water (1 cm hoog) in de lege groentela en “zet” de broccoli er in. Zet de groentela in de koelkast.

De broccoli blijft stevig doordat die water kan opnemen via de stengel en niet uitdroogt. (Je hoeft er dus geen plastic zak om te doen zoals de broccoli in de winkel wordt aangeboden). Bij de lage koelkast-temperatuur gaat de broccoli minder snel rotten.

Bewaartijd is ca 5 dagen. Als de stengel onderaan wat bruin of zacht is geworden dan kun je een stukje van de stengel afsnijden. En de broccoli weer terugzetten.

.

.

D)# Aardappelen

D1) Boodschappenkrat en kartonnen dozen

Je kunt zulke lage kartonnen dozen kopen bij Intratuin voor €0,19 per stuk.

.

Behandel aardappelen tijdens en na de oogst “als eieren”,  wel oppakken en neerleggen, niet mee gooien. Dit voorkomt beschadigingen en plekken op de aardappels.

Laat aardappelen na de oogst drogen op droge tuingrond, op kranten of op karton, als nodig onder een afdak. Haal daarna met een zachte borstel de aarde van de aardappelen.

Opmerkingen:

  • Je kunt de aardappelen in water dompelen om de tuingrond er af te halen. Daar kunnen de aardappelen goed tegen. Maar hierbij worden de aardappelen doornat en ze moeten daarna weer lange tijd drogen voor je ze kunt gaan bewaren in een krat.
  • Je kunt de tuingrond aan de aardappelen laten zitten (en niet afborstelen of afspoelen). Dat is okay als je de aardappelen in een zogenaamde kuil bewaart; dat is een hoop aardappelen afgedekt met stro en tuingrond. Maar in kratten valt er opgedroogde grond van de aardappelen af en vormt een laagje onder in de krat. En je moet vóór het schillen de grond van de aardappelen afhalen. Niet handig.

Je kunt dus veel beter vlak na de oogst de aardappelen schoonborstelen.

Men neme twee lage (Intratuin) dozen. Haal bij elke doos 3 hoeken los (trek de gelijmde flappen los). Knip daarna de losgemaakte korte zij-flap van elke doos af (zie 2e foto hierboven, rechterkant).

Leg een lage doos in een boodschappenkrat. Maak een nieuwe vouw in de losse lange zij-flap (zodat de doos strak in de krat past). Leg daarna nog een lage doos in de krat,  maar dan “andersom”. Maak bij deze doos ook een nieuwe vouw in de lange losse zijflap. De aardappelen worden op “zacht” karton gelegd, dus minder beschadiging. Door de opstaande rand van de doos en de kranten rondom liggen de aardappelen in het donker.

Leg aardappelen in de krat. Dit mag tot enkele cm onder de bovenrand van de krat. Laat de aardappelen in de krat nog 2 dagen op een luchtige plek (bv onder een afdak) drogen. Hoe droger de aardappelen in de krat, hoe minder kans op rotten. En een rotte aardappel steekt droge aardappelen rondom niet zo gemakkelijk aan. Zet daarna de krat met aardapelen in een koele ruimte (kelder, schuur, afdak).

Bewaar de aardappelen in het donker anders worden ze groen. Groene delen van de aardappel zijn giftig. Je kunt losse kranten tegen en op de kratten aanbrengen om het licht af te schermen. Maar veel handiger is het om een “krantenrok” om de kratten te doen.

Bij tip 2 (Eenvoudige hulpmiddelen en tips) wordt de krantenrok beschreven. Schuif de krantenrok over de krat(ten) tot enkele centimeters van onder. Vouw het stuk dat boven de krat uitsteekt naar binnen.

Leg er een andere krant midden op. (In plaats van een krant kun je ook een stuk karton opleggen).

Zo liggen de aardappels in het donker, maar toch “luchtig”. De kartonnen dozen in de (onderste) krat en de krantenrok houden het licht tegen. Maar er zijn ook veel openingen om lucht door te laten.

.

D2) Mandje

Zo kun je aardappelen lichtdicht in een mandje bewaren. Doe aan elke korte zijkant een opgevouwen stuk krant in het mandje. Leg de aardappelen in het mandje. Leg een krant met “2 omgevouwen zijkanten” op het mandje.

.

D3) Aangetast of donkerder

Controleer af en toe de aardappelen. Tijdens de bewaar kunnen aardappelen donker worden (links op de foto). Rechts op de foto zijn aardappelen met een goede kleur.

Hier zie je 2 doorgesneden donkere aardappelen. Ze zijn aangetast door de plantenziekte Phytophthora. Gooi de aardappelen weg; niet op je eigen composthoop, maar in een bak voor groente fruit en tuinafval (g.f.t.-bak).

.

Op deze foto’s zie je dat er één aangetaste aardappel tussen allemaal gezonde aardappelen in de krat ligt. Deze “rotte” aardappel heeft de omliggende aardappelen niet aangetast. Volgens deze     wikipedia-pagina    heet de aantasting “droogrot”.

.

Aardappelen met “bruine uiteinden”, aantasting door de plantziekte Phytophthora.

Ik heb gemerkt dat tijdens de bewaartijd van vele maanden de Phytophthora-aantasting niet verder de aardappel ingaat, of maar een klein beetje.

Of tijdens de bewaar droogt de aardappel uit bij de aantasting. En daardoor houd je minder aardappel over.

Je kunt de Phytophthora-aantasting afsnijden zoals te zien op deze foto. Na het afsnijden zijn de aardappelen weer in de krat met aardappelen gelegd, bovenop.

Dit zijn dezelfde afgesneden aardappelen na 2 weken bewaren. Er is een laagje op het snijvlak gekomen.

Als je dit laagje (bij het bereiden in de keuken) eraf snijdt, houd je een goede aardappel over.

.

D4) Scheuten

Haal bij vroege aardappelen scheuten weg vanaf september. Bij late aardappelen vanaf oktober. Haal tijdens het controleren (scheuten verwijderen) de aardappelen uit de volle krat en leg ze in een andere (eerst lege) krat met 2 lage kartonnen dozen. Op het eind hou je weer 1 lege krat over voor de volgende controlebeurt.

Bewaar de aardappelen zo koud mogelijk, want dan duurt het langer voordat er nieuwe scheuten zijn. Maar wel vorstvrij bewaren.
Na de oogst en drogen zet ik de krat(ten) met aardappelen in mijn kelder. Van 1 oktober tot 1 april staan de kratten met piepers buiten onder een afdak, daar is het lekker koel. Als er (strenge) vorst wordt verwacht dan zet ik de kratten in de schuur. Na de vorst weer buiten onder het afdak.
Van 1 april tot 1 oktober staan ze in mijn (koele) kelder.

.

D5) Krantenrok voor 2 kratten gebruiken bij 1 krat

De krantenrok die bij D1) is beschreven is zo hoog dat die om 2 kratten op elkaar past. Als 1 krat leeg is, dan kun je de 2 kratten op elkaar laten staan en de hoge krantenrok blijven gebruiken.

Als je maar 1 krat gebruikt voor opslag dan kun je dezelfde hoge krantenrok gebruiken als je die anders vouwt;

  • Doe de hoge krantenrok om 1 krat. Laat de vouw(en) in de krantenrok zitten.
  • Trek de krantenrok enkele cm omhoog om onderop een luchtopening te maken.
  • Vouw de gevouwen krantenrok bovenaan plat en naar elkaar toe.
  • Leg een krant boven op de gevouwen krantenrok. (In plaats van een krant kun je een stuk karton boven op de gevouwen krantenrok leggen).
  • Zo past de hoge krantenrok om 1 krat en worden de aardappelen luchtig en donker bewaard.

.

.

E)# Uien

E1) Juli en augustus waren droge maanden

Tijdens droge maanden kunnen de uien op het land drogen en het loof geel worden (afsterven). Haal de uien uit de grond als het loof geel-bruin en droog is. Leg ze in platte (Intratuin) dozen en laat ze verder drogen in de zon of onder een afdak. Zie verder bij E3) Opslag.

.

E2) In juli en/of augustus veel regen

Bij een natte zomer zullen de uien op het land niet drogen en “afsterven”. Oogst de uien enkele weken nadat het loof omgevallen is. Het loof is dan nog groen, maar langer op het land laten liggen geeft meer kans op rotte uien.

Leg de uien in platte (Intratuin) dozen.  Zet elke doos met uien op een “plankbrug”. Laat het loof buiten de doos hangen. Laat de uien zo in de zon of onder een afdak drogen tot het loof verdord is.

In tip 2) Eenvoudige hulpmiddelen en tips    is bij nr 15 deze plankbrug beschreven.

Je kunt zulke lage kartonnen dozen kopen bij Intratuin voor €0,19 per stuk.

.

E3) Opslag

Zet een plankbrug op de grond en leg er een platte doos op. Doe een touwtje om de doos om er voor te zorgen dat de zijkanten niet te ver naar buiten buigen. Leg de uien in de doos. Zet een nieuwe plankbrug er op als de doos vol is.  De bovenste doos kan voller gemaakt worden. Je kunt de bruggen ook anders opstapelen, zie de foto’s.

Als je de uien in de doos legt zoals op bovenstaande foto, dan passen er veel uien in. En de doos is niet te hoog gevuld.

Laat de uien enkele dagen in de dozen drogen op een droge winderige plaats.  Zet ze daarna in een droge koele plaats, bv een kelder.

Handig: Je kunt van “bijna droge” uien het grootste deel van het loof afknippen. De uien hebben dan nog een stukje loof van 1 tot 2 cm. Er passen dan meer uien in de doos. De uien drogen gemakkelijker op omdat de stengel ontbreekt.

Controleer de uien regelmatig. Houd je neus boven de uien. Rotte uien stinken. Je kunt ook in de uien knijpen.  Rottende uien zijn zacht. Leg tijdens de controle de uien over in een andere doos. Verwijder de slechte uien of snijd het slechte deel weg.

.

E4) Slechte ui

Bij een ui kun je het slechte, rotte deel met een scherp mesje ruim eraf snijden. Spoel daarna de ui onder stromend water af.

Dit deel van een ui is over na het wegsnijden van het slechte deel. Leg de ui bovenop in de doos met uien, zodat de ui kan drogen. Gebruik deze ui als eerste.

.

E5) Een andere slechte ui

Hier een ui die zacht is bij het stukje loof. Snijd de ui doormidden en haal van elke helft het slechte deel weg. Hierboven een helft voor en na het verwijderen van het slechte deel.

Na doormidden snijden, de slechte delen wegsnijden en wassen onder een waterkraan had ik nog zoveel ui over.

.

E6) Uienvlieg

Tijdens de controle kun je ook een “zachte” ui aantreffen met hierin de bruine poppen van de uienvlieg, zoals op bovenstaande foto te zien is. Van de ui is dan (meestal) weinig goeds meer over. Werp de ui en de poppen niet op een composthoop, maar voer het geheel af via het restvuilnis.

.

E7) Groene uienrokken na wegsnijden en drogen

Van deze ui is een (zacht geworden) deel afgesneden. Daarna is de ui buiten bewaard. Drie weken na het afsnijden ziet de ui er zo uit. Het snijvlak is opgedroogd en de voorste delen van de rokken zijn groen geworden”.

Haal de droge rokken weg en snijd een stukje van de groene delen af. Daarna ziet de ui er weer goed uit. Snijd de ui in stukjes en gebruik die in een gerecht.

.

E8) Uien “lopen uit”

Vanaf half maart controleren of de uien gaan “uitlopen”. Er groeien dan nieuwe groene “stengels” uit de ui. Knijp voorzichtig net boven de ui in de oude bladeren. Bij een “uitloper-ui” voel je daar het begin van een stengel of stevige bladeren. De uitloper-uien als eerste opeten.

Je kunt het “uitlopen” van uien (in de late winter, vroege lente) vertragen door de dozen met uien buiten onder een afdak of onder een tuintafel te zetten. Zet de dozen bij vriesweer in een vorstvrije schuur of kelder. Leg elke ui in de doos met de stengel naar boven of schuin naar boven, dan kun je het uitlopen goed zien.

Tijdens de opslag buiten kan de buitenste rok groene vlekken krijgen (veroorzaakt door daglicht). Met de verkleurde uien is niets mis mee, je kunt ze gewoon gebruiken. Als je niet wil dat de uien verkleuren kun je een stuk karton of krant op elke doos met uien leggen.

.

E9) Uien met losse rokken

Na een tijd bewaren kunnen uien losse, gerimpelde buitenste rokken hebben. Dat is meestal een teken dat er een stengel uit de ui gaat groeien. Gebruik zulke uien binnen enkele dagen voor voedselbereiding.

Van de linker ui (van de foto hierboven) zijn de buitenste bruine rokken weggehaald.

De ui is doorgesneden. In de rechter helft is een stengel en bruin gekleurd ui-materiaal.

Van de rechter ui (van de foto hierboven) zijn de buitenste bruine rokken weggehaald. Er groeit een stukje stengel uit de ui.

.

.

F)# Winterwortelen

Oogst de winterwortelen in oktober en/of november.

Er zijn 2 manieren van opslag:

F1) Stapelopslag

Strooi een laagje droog tuinzand (of zandbakzand of metselzand) in een (curver)box. Leg alle winterwortelen in de box. Maak de wortels niet schoon; hoe “vuiler” de wortels, hoe beter te bewaren”. Strooi droog tuinzand (of zandbakzand of metselzand) tussen en op de wortels.

.

F2) Laag voor laag opslag

Strooi een laagje droog tuinzand (of zandbakzand of metselzand) in een curver box. Leg 1 laag  winterwortelen in de box. Maak de wortels niet schoon; hoe “vuiler” de wortels, hoe beter te bewaren”. Strooi droog tuinzand (of zandbakzand of metselzand) tussen en op de laag wortels.

Leg een nieuwe laag wortelen in de box. Strooi droog zand tussen en op de laag wortels. Ga zo door tot alle wortelen op zijn of tot de box vol is.

.

Opmerking:

Gebruik droog zand voor de opslag. Het zand hoeft niet kurkdroog te zijn. Het zand mag een beetje plakkerig zijn. Tijdens de opslag droogt het zand verder uit.

Is het zand te vochtig dan kunnen er rotte plekjes op winterwortels komen. Zie foto’s verderop bij F4).

Als nodig kun je de “handvaten” (openingen in de zijkanten) muisdicht maken met stukken fijn gaas. Meer info in tip 2,  nr 75.

.

F3) Deksel opleggen

Leg een deksel op de box, maar zorg ervoor dat deze de box niet luchtdicht afsluit. De deksel houdt katten tegen die in het zachte droge zand willen gaan poepen. Fijn gaas in de handvaten houdt muizen weg.

Zet de box met wortelen in een vorstvrije, droge ruimte, garage of schuur.

Bij vorstvrij weer kun je de box buiten onder een afdak of onder een tuintafel zetten. Of leg een grote (plexiglas) plaat op het deksel (op de box) en leg een steen op de plaat tegen wegwaaien. Onder het afdak, de tuintafel of de plexiglasplaat blijft de box en de wortelen droog.

.

F4) Controle

Controleer de wortelen regelmatig. Controleer op scheuten en rotte plekken. Leg de gecontroleerde wortelen in een andere box met een laagje zand en maak weer een wortelopslag in die box. Gebruik het zand uit de eerste box weer opnieuw in de andere box. Als het zand erg droog is, kurkdroog, dan kun je wat “vers”, vochtig zand erbij doen.

Verwijder de scheuten (korte bladeren) van de winterwortelen.

.

Haal rotte delen weg. Op deze foto een winterwortel met donkere (rottende) stukken.

Snijd met een scherp mes het donkerkleurig materiaal met wat extra goed wortelmateriaal van de wortel af.

Deze stukken wortel kunnen weer in droog zand bewaard worden. Gebruik deze stukken wortel als eerste in een gerecht.

.

F5) Borstelen

Vóór het gebruik (schillen, snijden) kun je met een afwasborstel aanhangende grond van de wortels afvegen.

.

F6) Diepe scheuren en barsten

In winterwortelen kunnen diepe scheuren en barsten zijn.

Je hoeft die winterwortels niet “weg” te gooien (op de composthoop).

Gebruik een schilmesje om de winterwortel met barsten in bruikbare stukken te snijden. Hierna kun je de stukken winterwortel verder bewerken voor voedselbereiding.

.

.

G)# Paprika’s

G1) Opslag

Paprika’s kun je heel goed bewaren of laten narijpen op vochtig keukenpapier in een bak met een kleine luchtopening. Dus in een vochtige, bijna geheel afgesloten ruimte. Deze werkwijze gaat supergoed.

De opslag en het narijpen van paprika’s gaat erg goed in een afwasteil met plastic folie erover.

Mijn eerste proeven (paprika’s bewaren en narijpen) waren in een kweekkasje met doorzichtige kap. Hieronder een korte beschrijving.

Paprika’s die net beginnen te verkleuren.

Leg de paprika’s op 3 laagjes vochtig keukenpapier. Zet de doorzichtige kap op met beide luchtgaatjes maximaal open. Zet het geheel in een ruimte bij ongeveer 15 tot 25 graden C.

Bij lage temperatuur gaat het rijpen natuurlijk langzamer dan bij hogere temp. Maar bij hogere temperatuur is er meer kans op rotten of zacht worden van de paprika’s.

Tijdens de bewaartijd is de doorzichtige kap op de bak.

Dezelfde paprika’s na 14 dagen in het kweekkasje.

.

G2) Opmerkingen

  • Leg de paprika’s op het keukenpapier met het steeltje naar opzij of naar boven. Dan rotten de paprika’s niet (zo snel). Ligt het steeltje van een paprika op het keukenpapier dan kan het steeltje en daarna de paprika gaan rotten. Zie ook onderstaande foto’s

Deze paprika lag 7 dagen met het steeltje naar onder. Het steeltje begint te rotten. Hierna is de paprika andersom gelegd, met het steeltje naar boven.

Dezelfde paprika, 7 dagen later (dus na 14 dagen rijpen). Het steeltje is opgedroogd, iets bruiner geworden maar niet verder gerot. De paprika is nog gaaf.

.

Je kunt de paprika’s laten rijpen en bewaren in een bak (een plastic afwasbak). Leg de paprika’s op 3 of 4 lagen vochtig keukenpapier. Doe plastic folie over de bak, met 1 luchtopening. Je kunt plastic folie uit een diepvrieszak knippen.

Je maakt die smalle luchtopening door het plastic niet helemaal tot de rand van de bak aan te brengen. Eén luchtopening is voldoende; lucht kan in en uit de bak en het vochtige papier droogt niet te snel op.

Je kunt het plastic met 3 wasknijpers vastzetten; 2 (rode) knijpers bij de kleine luchtopening en 1 blauwe knijper aan de andere kant.

Dat is handig bij het “openen”. Maak je de blauwe knijper los dan kun je het plastic folie “naar de overkant openklappen”.

.

  • Wil je véél paprika’s bewaren of laten narijpen dan kun je houten latjes gebruiken om meer afwasbakken op elkaar te zetten.

Vier afwasbakken met rijpende paprika’s op vochtig keukenpapier boven elkaar. Op elke bak zijn 2 houten latjes als steun voor de volgende bak.

.

Je kunt ook veel paprika’s bewaren en laten narijpen in een grote kartonnen doos met plastic folie erin.

Doe een kartonnen doos in een grote plastic zak. Leg 3 of 4 lagen keukenpapier in de doos. Sproei het keukenpapier nat en leg de paprika’s er op. Leg een (opgevouwen) plastic zak boven op de doos en zet die vast met wasknijpers.

In deze kartonnen doos passen wel meer dan 30 paprika’s.

Een andere kartonnen doos met weggevouwen plastic folie. In 4 weken zijn veel paprika’s bijgekleurd van groen naar rood of oranje of geel.

.

Mijn ervaring:

  • Leg 3 of 4 lagen keukenpapier op elkaar.
  • Je mag vrij veel water op het keukenpapier sproeien of gieten. De lagen keukenpapier nemen veel water op. De paprika’s liggen op “erg vochtig” papier. Als je met een vinger op het papier drukt zie je een plasje water. Dat is goed.
  • Het papier droogt niet zo snel op; het blijft wel 1 a 2 weken vochtig.
  • Bewaar de paprika’s in huis bij ongeveer 15 tot 25 gr C.
  • Dankzij het vochtige keukenpapier blijven de paprika’s stevig. De paprika’s gaan niet snel rotten doordat het keukenpapier het water “vasthoudt” en doordat de bewaartemperatuur niet te hoog is.

De paprika’s rijpen, terwijl ze stevig blijven. Na 1 of 2 weken heb je stevige rode (of gele of oranje of…)  paprika’s.

  • Ga regelmatig (2 keer per week) na of er paprika’s gaan rotten of zacht worden.
  • In G3) staat wat je met een paprika met een rot plekje kunt doen.
  • Kun je het steeltje “los van de paprika bewegen” dan is er vaak een begin van rotten.
  • Zacht geworden paprika’s kun je weer stevig maken, zie G4).
  • Mijn ervaring: paprika’s op vochtig papier blijven 2 weken erg stevig blijven en weinig vruchten gaan rotten.
  • Tijdens het narijpen kun je een banaan of andere rijpe vrucht tussen de paprika’s in de bak leggen. Misschien worden de paprika’s dan sneller rijp. Maar zonder een banaan erbij gaat het narijpen ook goed.

.

Heel lang bewaren:

  • Deze paprika’s zijn 7 weken bewaard in mijn koele kelder (15 tot 20 C).
  • Eén paprika is aan het verkleuren naar oranje. Het bruin geworden steeltje is afgesneden, de paprika zelf is nog gaaf.
  • De andere paprika’s zijn “groen met donkere vlekken”, of “zwart”. Tijdens koud weer of koude nachten in de herfst kunnen paprika’s aan de plant zwarte vlekken krijgen of “helemaal zwart worden”.
  • Zulke “zwarte” paprika’s verkleuren niet zo snel (naar geel. rood of oranje).
  • Alle paprika’s zijn na deze bewaartijd in stukjes gesneden en ingevroren.

Andere paprika’s;

  • De “zwarte” paprika’s op bovenstaande foto’s zijn na het afplukken 62 dagen bewaard. De vruchten zijn nog stevig en zien er goed uit. Drie paprika’s beginnen nu pas te verkleuren. Ik ga alle paprika’s nog wat langer bewaren.

  • Dit zijn paprika’s die ik 3 maanden lang (13 weken) in de kelder heb bewaard; van 1 november 2020 tot 1 februari 2021, bij een temperatuur tussen 10 en 18 C.
  • Het zijn “zwarte” paprika’s die maar heel langzaam verkleuren naar rood of geel.

  • Op 1 februari 2021 zijn de 7 “meest rijpe” paprika’s in de keuken verwerkt.

  • Ik ga de overgebleven onrijpe paprika’s nog langer in de kelder bewaren.

.

G3) Rot

Bij een paprika die je oogst of bewaart kan een deel beginnen te rotten. Bijvoorbeeld bij het steeltje.

Bij de paprika op de linker foto is het steeltje bruin. Snij het steeltje van de paprika af. Kijk dan goed of er nog bruine vlekjes op de paprika zijn, zoals op de rechter foto.

Zijn bruine vlekjes zichtbaar, snijd dan het slechte deel en een stukje gaaf paprikamateriaal van de vrucht af.

Leg het goede stuk paprika in een (champignon)bakje met 2 laagjes vochtig keukenpapier. Leg de vrucht met de kant waar gesneden is, naar omhoog.

Doe een stukje plastic (folie) op de bak, met een stukje open als luchtgaatje. Of leg een deksel met gaatjes op de bak. Zet het geheel in een koelkast. Controleer af en toe of het keukenpapier vochtig is. Als nodig koud kraanwater op het papier gieten of sproeien.

De vrucht zal niet veel verder rijpen, maar de paprika is zo enkele dagen houdbaar.

.

G4) Zacht geworden paprika’s

Paprika’s kunnen na lang bewaren zacht worden. Of je hebt een zachte paprika die te lang aan een afgebroken of verdorde tak van een paprika-plant hing.

Deze paprika’s zijn niet rot maar hebben een “gerimpelde” schil of je kunt de paprika gemakkelijk indrukken.

Snijd bij een zacht geworden paprika het steeltje met wat paprikamateriaal weg. Snijd ook een deel van de zaadlijsten weg. Zo’n paprika heet een “opengesneden paprika”.

Zet zacht geworden “opengesneden paprika’s” in een plastic bak met de opening naar boven. Zet de paprika’s tegen de rand van de bak en tegen elkaar aan zodat ze niet omvallen.

Giet koud kraanwater in elke paprika tot helemaal vol. Ingieten gaat handig met een plantengieter. Op de foto zie je bij enkele paprika’s zaadjes op het water drijven. De plastic bak dient nu ook als “lekbak”.

Zet het geheel in een koelkast.

Na 1 tot 3 dagen in de koelkast zijn veel paprika’s weer stevig geworden. Giet bij elke paprika het water eruit. Snijd, als nodig, een klein randje paprikamateriaal langs de opening weg. Vries de paprika’s in of gebruik ze in een gerecht.

Of bewaar ze nog enkele dagen in de koelkast in een bakje met deksel en vochtig keukenpapier, zoals beschreven bij G3) Rot.

.

Opmerkingen over deze werkwijze

  • Je hoeft het water in de paprika’s niet te verversen gedurende de “koelkasttijd”.
  • Ga regelmatig na, (b.v. om de 12 uur) of de paprika’s steviger zijn geworden.
  • Laat de paprika’s niet langer dan 3 dagen met water gevuld in de koelkast verblijven. Is een paprika na 3 dagen nog niet steviger geworden, gebruik dan het goede, stevige deel in een recept of vries de paprika in stukjes in.

  • Heb je weinig zachte paprika’s dan kun je een klein plastic bakje gebruiken om ze in te zetten, zoals op bovenstaande foto te zien is.
  • Is een paprika “lek”, dan is die na een tijdje niet meer helemaal vol met water. Haal die paprika uit de bak en dompel die onder water, zoals hieronder beschreven is.

  • Als je maar 1 of enkele zachte paprika’s hebt, of een lekke paprika, dan kun je het volgende doen:
    • Vul een beker of iets dergelijks met koud kraanwater.
    • Dompel de “open gesneden paprika” helemaal onder in water en laat water in de paprika stromen.
    • Als je de paprika loslaat steekt er een klein stukje boven water uit.
    • Zet het geheel in de koelkast.
  • De zacht geworden paprika neemt water op via de binnenkant. In water onderdompelen gaat net zo goed als kraanwater in elke paprika gieten. Kies maar welke werkwijze je het gemakkelijkst vindt..

.

G5) Invriezen

  • Je kunt paprika invriezen in plastic “druk en sluit” zakjes.. Vul het zakje met paprikastukjes, rol het op en druk veel lucht uit het zakje. Sluit het stripje en rol het zakje weer uit. Verdeel de stukjes in een dunne laag. Leg het plastic zakje met paprikastukjes in de diepvries. De paprikastukjes bevriezen snel. En je kunt goed zien wat er in een plastic zakje zit.
  • Wil je weinig water mee invriezen:
    • wrijf de buitenkant van de droge paprika schoon met keukenpapier of theedoek,
    • snijd de (droge) paprika open en haal de stengel en de zaadlijsten weg,
    • snijd de (droge) paprika in reepjes of stukjes,
    • leg de paprikastukjes op een schone droge doek of keukenpapier en dep de stukjes droog,
    • doe de paprikastukjes in een plastic zak om in te vriezen.

.

G6) Schimmel op paprikasteeltje

  •  Als bij een paprika schimmel op het steeltje is, snijd dan met een scherp mes het steeltje en het randje eromheen van de paprika af.

  • Leg de paprika in een bakje met vochtig keukenpapier. Leg de paprika met de kant van het afgesneden steeltje naar boven. Zet het geheel in de koelkast, zoals beschreven bij   G3) Rot   . In de koelkast gaat het rotten niet verder. Let wel: de paprika rijpt niet verder in de koelkast.

.

Als een paprika met schimmel op het steeltje nog langer na-rijpt, dan kan de paprika gaan rotten;

Bij deze gele rijpe paprika is rondom het steeltje het paprikamateriaal gaan rotten.

  • Snijd bij zo’n paprika veel materiaal af. Het paprikadeel links op de foto is goed. Dat deel kun je invriezen of verwerken in een gerecht. Het “kapje” met de steel en de zaadlijsten (midden en rechts op de foto) zijn aan het rotten en kunnen op de composthoop

.

G7) Bak met rechte rand

  • Bij een bak zonder “omgevouwen rand” kan de bak te laag zijn. Het plastic drukt dan op de paprika’s als je de wasknijpers op de rand zet.

  • Je kunt het plastic folie zo over de bak leggen. De wasknijpers hangen over de rand en houden het plastic folie strak.

.

G8) “Zwarte paprika’s”

Tijdens koud weer of koude nachten in de herfst kunnen paprika’s aan de plant zwarte vlekken krijgen of “helemaal zwart worden”.

Mijn ervaring is dat deze “zwarte” paprika’s goed en lang te bewaren zijn. Maar het duurt erg lang voordat ze gaan kleuren (naar rood, geel ….).

.

.

 H)# Rode bietjes

De wijze van rode bietjes bewaren is als volgt:

Laat gezaaide rode bietjes (krootjes) worden van september tot november geoogst.  De wijze van bewaren lijkt op die van winterwortelen:

  • Draai het loof van de bietjes af.

  • Vul een emmer of bak met een laagje droog tuinzand of zandbakzand of metselzand.

  • Leg een laagje rode bietjes op het zand.

  • Strooi daarna een laagje zand tussen en op de laag bietjes.

.

Volgende laag:

  • Leg weer een laag met bietjes op het zand in de emmer en strooi er daarna zand tussen en bovenop.
  • Ga door met deze werkwijze tot de emmer bijna vol is of tot de bietjes “op” zijn.  Eindig altijd met een laagje zand tussen en op de bietjes-laag. Zet de bak of emmer met bietjes op een koele, vorstvrije plaats.

.

Controle:

Controleer regelmatig de bietjes en/of draai gegroeide blaadjes eraf. Leg de bietjes na  controle in een andere emmer met zand en maak een nieuwe “bietjesopslag” in die emmer. Gebruik het zand uit de eerste emmer weer opnieuw in de andere emmer. Als het zand erg droog is, kurkdroog, dan kun je wat “vers”, vochtig zand erbij doen.

Op deze wijze kun je bietjes bewaren tot de lente van het volgende jaar.

.

Opmerking:

Gebruik droog zand voor de opslag. Het zand hoeft niet kurkdroog te zijn bij de begin van de opslag. Het zand mag dan wel een beetje plakkerig zijn. Tijdens de opslag droogt het zand verder uit.

Is het zand te vochtig dan kan er een rot plekje op een bietje komen. Ik heb dat nog nooit meegemaakt. Ik denk dat bietjes niet zo gemakkelijk rotten als winterwortelen.

.

.

I)# Prei (winterprei)

Als het niet te hard vriest kun je de hele winter verse prei uit de tuin oogsten. Maar bij strenge vorst gaat het oogsten wel erg moeilijk. En door strenge vorst kan de prei slechter worden (bruine zachte bladeren en zo).

.

I1) Bewaren in de tuingrond

Als je doorzichtige tunnels over de rij met preiplanten zet dan kun je de preien gemakkelijker oogsten bij vriesweer. Zie hieronder.

  • Knip de (buitenste) bladeren van de preien kort(er) zodat ze onder de tunnel passen.

  • Zet een golfplaattunnel over de rij met kortgeknipte preien (ik heb hier 3 rijen prei en maar 2 tunnels).
  • Bij elke tunnel zijn de einden open. De tunnel is luchtig en preien kunnen snel opdrogen (dauwdruppels).
    • Onder de tunnel is er minder kans op rotte preien.
    • Er komt geen sneeuw op de preien (sneeuw en vorst maken de preibladeren zacht).
  • Bij vriesweer is de grond rondom de prei onder de tunnel minder diep bevroren. Uit de grond halen gaat gemakkelijker.
  • De tunnel kan aan de tuingrond vastvriezen. Dan moet je de tunnel voorzichtig losmaken voordat je de preien kunt oogsten. Leg een laagje stro onder de tunnelrand op de grond voordat je de tunnel neerzet.

.

Winterprei, geoogst op 16 maart. Van deze preien zijn eind december de bladeren kort geknipt. Daarna stonden ze in de tuingrond onder een tunnel. Op 16 maart zijn ze uit de grond gehaald. Zoals je ziet zijn de bladeren onder de tunnel weer wat langer gegroeid; de bladeren “duwden” tegen de tunnel aan.

Bij schoonmaken van de 2 preien zijn enkele poppen van de mineervlieg in het spoelwater gevonden. Meer info over de mineervlieg in   tip 4) Plantenziekten en plagen    .

.

Preien uitgraven en bewaren

Je kunt in de vroege winter of voor een lange vorsttijd preien uit de tuingrond halen. Bewaar de preien (in groepen bij elkaar) in de tuingrond en dek de preien af met stro of een grote bak of emmer.

Of neem de preien mee naar huis en bewaar ze in grote bloempotten of kuipen of emmers gevuld met een laagje tuingrond. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven.

.

I2) Bewaren in een grote bloempot, speciekuip of emmer

  • Nodig:
    • Een grote bloempot of speciekuip met gaten in de bodem.
    • Vochtige tuingrond.
    • Preien met korter gemaakte bladeren.

  • Leg de pot of kuip op de zijkant.
  • Leg een steen of iets dergelijk onder de rand van de pot.
  • Strooi wat tuingrond in de pot of de kuip. Doordat de pot (kuip) achterover helt blijft de tuingrond beter in de pot tijdens de volgende handelingen.

  • Leg een laag preien op de laag grond in de bloempot of kuip. Van de preien zijn de bladeren korter gemaakt. Dat is ook handiger bij het inleggen. En er is minder kans op rottende of natte preibladeren tijdens de opslag.

  • Strooi weer een laag vochtige tuingrond op de preien in de pot.

  • Leg weer een laag preien op de laag grond in de bloempot of kuip

.

  • Ga door met grond strooien en preien opleggen tot de pot “vol” is of tot de preien “op” zijn.

  • Zet de pot of kuip met preien en tuingrond rechtop.
  • Schud de pot of kuip zodat de grond beter verdeeld wordt.

Op deze foto zie je 1 speciekuip en 2 grote bloempotten met tuingrond en preien. In de bloempotten en in de kuip zijn gaten in de bodem. Alle preien zijn begin november in de potten en kuipen gedaan.

  • Zet de potten met preien bij regenweer onder een afdak of onder een tuintafel.
  • Zet de potten bij vorst in een vorstvrije schuur of garage. Na de vorst de potten weer “buiten” zetten.
  • Giet af en toe kraanwater op de tuingrond in de potten. Zorg ervoor dat tijdens het gieten de preien niet nat worden; anders heb je kans op rottende preien of bladeren.

.

Op 1 januari zien de preien er zó uit.

.

En op 1 februari zijn dit de preien.

.

Eind februari zien de laatste bewaarde preien er uit zoals op deze foto. Dat is 16 weken na het inzetten.

De tuingrond in de kuip is nog een beetje vochtig. De buitenste bladeren van de preien zijn opgedroogd en bruin geworden.

Zo zien de preien er uit. Bruine droge buitenste bladeren. De planten hebben tijdens de bewaar geen nieuwe (witte) wortels bijgemaakt.

Na het weghalen van de buitenste bladeren zien de preien er redelijk tot goed uit. De preien zijn “erg droog”. De witte bladeren zitten nogal “los over elkaar heen”.

De 3 preien zijn gewassen en in ringen gesneden.

Dit zijn de preiringen afkomstig van die 3 preien. Zien er goed uit en smaakten heerlijk.

.

I3) Dikke prei (uit de winkel) in tuingrond bewaren

Heb je zelf nog geen prei-oogst dan kun je prei in de winkel kopen. Is er prei uit de winkel “over”, dan kun je die in de tuingrond bewaren.

Hier zie je 2 “winkel-preien”. En een plastic buis van 40 mm uitwendig. Rondom de buis is een elastiekje.

Steek de buis tot het elastiekje in de grond, dat is ongeveer 15 cm diep. Haal de buis uit de grond (en klop de grond uit de buis). Zet de “winkelprei” in het gat in de grond.

Giet koud water in elk gat met een “winkelprei”. “Winkelprei” heeft geen of weinig wortels. Na enkele dagen hebben de preien nieuwe worteltjes.

Zo kun je de “winkelprei” 1 of 2 weken bewaren.

.

I4) Prei “met mineervliegpoppen” verwerken

In prei kunnen maden en poppen van de mineervlieg zitten. Meer info over deze plaaggeest in tip       4) Ziekten en plagen  bij B)# Prei. 

Om zulke prei te verwerken in de keuken moet je eerst op zoek gaan naar de witte maden en bruine poppen van de mineervlieg en daarna deze verwijderen. Hieronder staan 2 werkwijzen om dat te doen.

.

I4a) Prei in stukken snijden.

Haal de droge of verdorde buitenste bladeren weg. Snijd de prei in stukken.

Hier zie je de uiteinden van 2 stukken prei. Deze stukken zaten (voor het doorsnijden) aan elkaar. In elk uiteinde zie je de rood/bruine verkleuring van de vreetgangen van de mineermade.

Snijd bij dit stuk prei met een scherp mes een deel van de buitenste bladeren af. Zo kun je de mineerpop en de rood bruine verkleuring verwijderen.

Doe hetzelfde bij dit stuk prei.

In het andere stuk prei (het 3e van onderaf gerekend) zitten geen vraatsporen. Dat stuk hoeft niet extra schoon gemaakt te worden om de mineerpoppen weg te halen. Die zitten er niet in.

Spoel hierna de stukken prei in water.

Daarna kun je de prei in ringen snijden. En de preiringen in een bak met water spoelen. Misschien dat er nog een mineerpop in het spoelwater terecht komt.

.

I4b) Van de prei de buitenste bladeren weghalen

Mineervliegpoppen zitten voornamelijk (alleen maar) in de buitenste bladeren van een prei. In de binnenste bladeren zijn (meestal) geen bruine mineerpoppen te vinden, is mijn ervaring.

Op zoek naar de mineerpoppen in de prei kun je de buitenste bladeren van de prei weghalen en daarvan de mineerpoppen verwijderen. Hieronder een beschrijving.

  • Snijd met een scherp mes een prei overlangs in. Snijd enkele millimeters diep om de buitenste (4) preibladeren door te snijden.
  • Haal de (4) buitenste bladeren van de prei af en leg ze opengevouwen naast elkaar op een aanrecht of grote snijplank.
  • Snijd of pak bij elk opengevouwen prei-blad de mineerpoppen en mineermaden weg.
  • Draai elk prei-blad een keer om, om ook aan de andere kant de mineerbeesten weg te halen.

Op de bovenstaande foto zie je bovenaan 4  opengevouwen bladeren. Onderaan op de foto zie je het middendeel van de prei. Dat is het stuk prei dat onder de 4 buitenste bladeren is.

Ga ook op zoek naar de maden van de preimineervlieg. En haal die weg. De maden zijn de witte “beesten” op de 2 foto’s hierboven. De maden in de prei zijn nog volop aan het eten. Ze hadden nog geen zin om bruingekleurde poppen te worden. Zie ook verderop bij Opmerking (veel maden in de prei).

Na het weghalen van de mineerbeesten kun je de prei weer “in elkaar zetten”. Vouw de (4) buitenste bladeren weer om het middendeel van de prei. Op de bovenstaande foto zie je hoe de prei eruit ziet na het weer in elkaar zetten.

Je kunt de “in elkaar gezette” prei bewaren in een emmer met water.

Daarna kun je de prei in ringen snijden. En de preiringen in een bak met water spoelen. Misschien dat er nog een mineerpop in het spoelwater terecht komt.

Bij het spoelen in water zakken de poppen en maden van de mineervlieg (meestal) naar de bodem, maar soms blijven ze drijven. De preiringen blijven drijven en kunnen “voorzichtig” uit het water geschept worden.

.

Opmerking (veel maden in de prei):

Als je in de herfst prei oogst dan kunnen er veel maden (en weinig bruine poppen) in de prei zitten. Je moet dan vooral de maden ontdekken en weghalen. Hieronder enkele foto’s en tips;

  • Dit zijn 2 herfstpreien uit mijn volkstuin, geoogst op 15 november.
  • Snijd of draai van de preien het bovenste deel van de bladeren af,
  • Haal de buitenste vieze bladeren eraf,
  • Snijd de wortels van de preien,
  • Spoel het zand uit de bladeren.

  • Haal van elke prei veel buitenste bladeren af.
  • Op deze foto zie je 7 buitenste bladeren die van de dikste prei zijn losgehaald. Helemaal onderaan ligt de (overgebleven) dunne prei.

  • Controleer elk preiblad op maden en poppen. Verwijder elke made en elke pop. Dat gaat gemakkelijk met een (aardappelschil)mesje.

  • Dit zat in de bladeren van de dikste prei; 5 poppen en 18 maden van de preimineervlieg..
  • Je kunt de maden en poppen platdrukken om er voor te zorgen dat er in het volgend voorjaar minder preimineervliegen eitjes op de preiplantjes leggen.

  • Was alle preibladeren en de overgebleven dunne prei in koud water.
  • Vouw hierna de preibladeren weer in elkaar (of om de dunne prei).
  • Snijd de prei in ringetjes. Op de foto zie je de preiringen gesneden uit de 2 geoogste preien.

.

I5) Laatste (langst bewaarde) prei verwerken voor een maal

Hieronder foto’s van het “schoonmaken en snijden” van de langst bewaarde prei (bewaard tot 1 februari).

De preien die in een grote bloempot zijn bewaard leveren na schoonmaken, snijden en wassen zoveel preiringen op.

.

.

J)# Witte kool

Haal de wittekoolplant voor de (strenge) vorst met een spa (schop) uit de grond.  Laat zoveel mogelijk grond aan de wortels zitten.  Zet de plant in een grote plastic bloempot. Vul aan met tuingrond.  Druk de grond in de bloempot goed aan.  Zet de bloempot met koolplant weer in de grond in de tuin. Geef water.

Waarom in een bloempot? In een bloempot kun je de koolplant gemakkelijk vervoeren zonder dat de plant dood gaat of de bladeren gaan hangen. Water geven gaat gemakkelijk in een bloempot met rand.

Bij strenge vorst zet je de pot + plant onder een afdak of in een schuur.  Zo blijft de plant goed en kun je “altijd” gemakkelijk oogsten.

Haal voor (strenge) vorst of sneeuw de pot met plant uit de grond.  Is de toplaag van de grond al bevroren, dan voorzichtig met een schop de pot uit de grond “tillen” zoals op de foto hierboven.  Zet de pot met plant onder een afdak of in een schuur.

Bij vorstvrij weer de pot + koolplant weer in het de tuin in de “ronde kuil” zetten. Daarna water geven.

.

J1) Halve wittekool oogsten

Heb je maar een halve witte kool nodig dan kun je het volgende doen. Snijd in de herfst of in de winter de helft van de kool af.  Laat de “halve koolplant” met steel en wortels in de grond (of in de pot) staan.

Op 20 januari heb ik de helft van een witte kool afgesneden (zie foto).  Tijdens de strenge vorst stond de pot met de “halve koolplant” in de schuur bij 1 tot 5 gr C.  Op 10 februari (3 weken na het afsnijden) heb ik de rest van de witte kool geoogst. Goede kwaliteit.

Waarschijnlijk gaat dit ook goed bij rode kool en savooiekool.

.

J2) Einde bewaartijd

Je kunt in het voorjaar een halve of een 1/4 witte kool bewaren totdat die “op” is. Oogst de laatste delen van de kool ruim voor april.

In april gaan er scheuten en stengels tussen de lagen van de wittekool groeien. Dan kun je de kool maar beter niet meer gebruiken om te eten.

Haal de kool dan “uit elkaar” en werp de losse koolbladen op je composthoop. Werp de koolstronk met wortels in de GFT bak.

.

J3) Opmerking:

Dit “bewaarkunstje” werkt niet in de zomer of in de vroege herfst.

Van deze witte kool is in september de helft afgesneden. In de weken en maanden daarna zijn er “minikooltjes” op het snijvlak gegroeid. De grote halve kool kan niet meer gegeten worden want de bladeren zijn gaan rotten. De minikooltjes kunnen nog wel gebruikt worden voor een maaltje.

.

.

K)# Boerenkool

Haal de boerenkoolplant voor de (strenge) vorst met een spa (schop) uit de grond.  Laat zoveel mogelijk grond aan de wortels zitten.  Zet de plant in een grote plastic bloempot. Vul aan met tuingrond.  Druk de grond in de bloempot goed aan.  Zet de bloempot met koolplant weer in de grond in de tuin. Geef water.

Waarom in een bloempot? In een bloempot kun je de koolplant gemakkelijk vervoeren zonder dat de plant dood gaat of de bladeren gaan hangen. Water geven gaat gemakkelijk in een bloempot met rand.

Bij strenge vorst zet je de pot + plant onder een afdak of in een schuur.  Zo blijft de plant goed en kun je “altijd” gemakkelijk oogsten.

Voor (strenge) vorst of sneeuw de pot met plant uit de grond halen.  Is de toplaag van de grond al bevroren, dan voorzichtig met een schop de pot uit de grond “tillen” zoals bij  “10) witte kool” is vermeld. Zet de pot met plant onder een afdak of in een schuur.

Bij vorstvrij weer de pot + koolplant weer in het de tuin in de “ronde kuil” zetten. Daarna water geven.

.

K1) Weggeven

Je kunt een bloempot met boerenkoolplant weggeven aan een buur (kennis, vriend, familielid). Laat de plant bij die buur buiten op een balkon of op een stoep of op de tuingrond neerzetten. Vraag of de buur af en toe water op de pot kluit giet. En laat bij strenge vorst de pot met plant onder een afdak of in een schuur zetten.

Zo kan de buur zelf verse boerenkool oogsten.

.

K2) Enkele planten in een speciekuip of grote bloempot met grond

Je kunt vóór de strenge vorst de boerenkoolplanten uit de tuingrond scheppen. Zet enkele planten met aanhangende wortelkluit in een grote plastic bloempot of speciekuip met gaten in de bodem. Schep nog wat tuingrond in de pot op de wortelkluiten.

Zo kun je de boerenkool enkele weken in je achtertuin bewaren. En oogsten als gewenst. Zet bij (strenge) vorst de kuip met planten in een koele ruimte. Bij vorstvrij weer kan de kuip gewoon buiten blijven staan. Ook in de regen.

.

.

L)# Andijvie

In oktober of november kan het wel eens enkele graden vriezen. De binnenste bladeren van andijvie kunnen dan bruin en zacht en vies worden.

Het is handig om voor de vorst de andijvieplanten uit de tuin te halen. Plant elke andijvieplant in een plastic bloempot. Vul de ruimte in de pot rondom de wortel met tuingrond. Zet de potten met andijvieplanten buiten op je balkon of op de grond of op een stoep in je (achter)tuin. Geef de planten af en toe water of zet ze in de regen. Zet de potten met planten bij (strenge) vorst onder een afdak of in een schuur.

Zo kun je enkele weken langer je eigen goed bewaarde verse andijvie oogsten.

.

Je kunt de andijvieplanten in de tuingrond zetten (of laten staan). Is er (nacht)vorst voorspeld, zet dan een golfplaattunnel over de planten. Haal de tunnel weg als er geen vorst is voorspeld.

Deze foto is uit november 2016. De middelste andijvieplant op de onderste foto ziet er gaaf uit na het bewaren. De 2 buitenste planten hebben enkele bruine blaadjes.

.

.

M)# Witlof

In tip  24) Witlof kweken   staat hoe je de witlofoogst kunt spreiden.

Heb je (te) veel witlofkroppen geoogst dan kun je ze gemakkelijk bewaren.

Leg de kroppen in de groentelade van de koelkast. Leg 1 of 2 lagen keukenpapier op de kroppen. Maak het keukenpapier vochtig door koud leidingwater op te sproeien. Zet de groentelade daarna weer in de koelkast.

Sproei het keukenpapier met koud water als het papier te droog is geworden.

Op deze wijze kun je de witlofkroppen 1 week bewaren.

.

M1) Witlof nog langer bewaren

Dit zijn 2 witlofkropjes die twee weken in de groentelade zijn bewaard. Deze kropjes lagen eerst 1 week onder vochtig keukenpapier en daarna nog 1 week gewikkeld in vochtig keukenpapier. De kropjes hadden enkele bruine blaadjes. Na 2 weken bewaren waren de kropjes nog goed en ze smaakten uitstekend.

Dus witlof kan 1 tot 2 weken bewaard worden onder vochtig keukenpapier.

.

.

N)# Tomaten

Je kunt tomaten bewaren in een bak (bijvoorbeeld afwasbak of koelkastbak) met 2 lagen vochtig keukenpapier erin en een plastic zak bovenop. Doe 2 elastiekjes over de bak om het plastic op z’n plaats te houden.

Zorg ervoor dat er een luchtopening is door de plastic zak niet helemaal tot de rand van de bak aan te brengen. Zet het geheel in de koelkast.

Volgens allerlei sites is het in de koelkast te koud voor tomaten. De smaak en de structuur van de tomaten verandert bij de lage temperatuur.

Maar eigenwijs als ik ben, heb ik tomaten op vochtig keukenpapier in de koelkast bewaard. Gewoon ongeveer midden in de koelkast op een schap.

Ik heb ook (andere) tomaten op vochtig keukenpapier in de kelder bewaard, bij ca 15 tot 18 C. Na 1 week bewaren in de kelder waren enkele tomaten aan het rotten geslagen.

De tomaten die 1 week in de koelkast waren bewaard waren alle gaaf, dat wil zeggen, geen rot. Daarna heb ik het geheel weer 5 dagen in de koelkast gezet.

.

N1) Opmerkingen:

  • Haal vooraf het kroontje van elke tomaat.
  • Leg de tomaten niet met de “navel” op vochtig papier. Hierdoor kan de tomaat gaan barsten. De tomaat rechtsboven en linksmidden in de bak lag met de navel onder (linker foto). Na het omdraaien zag ik dat er een barst in de tomaat was (rechter foto). Dat was na 1 week bewaren in de koelkast. Deze 2 tomaten zijn weggehaald en er zijn nieuwe tomaten in de bak gelegd.

  • Daarna weer plastic op en in de koelkast zetten.

Na 12 dagen bewaren (in een bak, op 2 lagen vochtig keukenpapier) in de koelkast zien de tomaten er zo uit. De tomaten voelen nog steeds stevig aan. Er zijn geen rotte tomaten in de bak.

  • Veel tomaten hebben kleine bruine vlekjes. Enkele tomaten hebben een barst(je).
  • Zet vóór het bereiden in de keuken de bak met tomaten 2 dagen bij ongeveer 20 gr C.
  • Na deze bewaar is de smaak van de tomaten wat minder dan van verse tomaten. Ze smaken ongeveer zoals “winkeltomaten”.
  • Op het internet zijn veel sites over tomaten bewaren, zoals     deze    .

.

N2) De laatste tomaten laten kleuren

In de late herfst kun je de laatste tomaten uit je tuin oogsten. De tomaten zijn dan groen, geel en/of oranje. Op het internet zijn vele tips te vinden hoe je deze tomaten binnenshuis rood laat worden:

Je kunt de onrijpe tomaten in een kartonnen doos of houten kistje leggen. Leg er een rijpe appel of tomaat bij. En dek alles af met een krant. Een filmpje en de beschrijving hierover is van Angelo en staat op deze    site   .

Deze laatste werkwijze is de gemakkelijkste. En gaat erg goed. Hieronder mijn foto’s en beschrijving.

Leg in een kartonnen doos halfrijpe en groene tomaten. Je mag tomaten aan de steeltjes laten zitten. Leg er een rijpe appel bij.

Leg een krant op de doos met onrijpe tomaten. Zet het geheel in een ruimte van ongeveer 18 gr C. Laat tijdens het rijpen de krant op de doos liggen.

Na 1 week rijpen is de krant van de doos afgehaald. Er zijn veel tomaten rood gekleurd in de afgelopen week.

Dit zijn de rode tomaten die in de doos lagen. Gewicht ruim 1100 gram.

Bijna alle rode tomaten zijn gaaf. Snijd van tomaten met een “vlekje” het slechte deel af. Je houdt dan meestal nog veel tomaat over.

Deze onrijpe tomaten mogen verder rijpen en rood kleuren.

Leg weer een krant op. Zet de doos met onrijpe tomaten en de appel weer in de ruimte van 18 gr C.

Na weer een week rijpen in de kartonnen doos (met appel en onder een krant) zijn bijna alle tomaten rood geworden. Slechts 2 tomaatjes zijn nog groen. En die 2 gaan naar de composthoop.

.

N3) Soep

De laatste tomaten smaken niet zo lekker als de zongerijpte tomaten in de zomer.

Je kunt er wel tomatensoep van maken. En die is weer lekker met stukjes prei en knolselderij.

Hieronder de soep-beschrijving.

  • Gebruik rode of donker-oranje tomaten,
  • Verwijder bij elke tomaat het groene steeltje en het groene kroontje,
  • Snijd elke tomaat middendoor,

  • Snijd bij elke tomatenhelft het “kleine wit-groene stukje ” weg (zie de foto hierboven),
  • Snijd bij grote tomaten elke tomatenhelft in kleine partjes,
  • Doe de tomatenhelften en tomatenstukken in een grote pan, maar houdt van 1 of 2 tomaten de stukken achter,
  • Geen water toevoegen,
  • Zet de grote pan op een kooktoestel en laat de tomatenstukken ongeveer 5 tot 10 minuten koken,
  • Pureer de tomatenprut in de grote pan met een staafmixer tot een gladde vloeistof, een gladde soep,
  • Doe de achtergehouden stukjes tomaat in de soep in de pan,
  • Roer de stukjes tomaat door de soep.

Bij deze soep is geen extra water toegevoegd en alle velletjes en pitjes van de tomaat zitten in de soep. Je kunt (als gewenst) deze soep in diepvriesdozen gieten en na afkoelen invriezen.

.

Vervolg:

  • Snijd enkele preien in rondjes van ongeveer 0,5 cm dik,
  • Was deze preistukjes in een bak met koud kraanwater,
  • “Schep” met je hand de preistukjes uit het water en doe ze in een kleine pan,
  • Geen water toevoegen in de pan,
  • Zet de kleine pan op een kooktoestel en laat de stukjes prei met het aanhangende water enkele minuten koken,
  • Giet de gekookte preistukjes met het kookwater in de grote pan met tomatensoep,
  • Roer de stukjes prei door de soep.

.

En :

  • Snijd knolselderij in blokjes van ongeveer 1 cm,
  • Zet een kleine pan met een bodempje water op een kooktoestel, en breng het water aan de kook,
  • Doe stukjes knolselderij in de pan met kokend water, en wacht tot het water weer kookt,
  • Kook de knolselderij 5 tot 10 minuten,
  • Giet de gekookte stukjes knolselderij met het kookwater in de grote pan met tomatensoep,
  • Roer de stukjes knolselderij door de soep.

Deze tomatenpreisoep is dik, goed gevuld, heeft volop smaak. Je hoeft geen maggi of zout toe te voegen (mag wel natuurlijk). De soep heeft veel vezels.

Eet smakelijk.

.

.

O)# Courgette

Je kunt courgettes redelijk goed bewaren tussen de vochtige boontjes-bewaar in een groenten-la in een koelkast. De courgette blijft enkele dagen stevig. Zie hieronder;

  • Leg de (gele) courgette(s) in een groente-la boven op een laagje bewaarbonen. (hier liggen ook 2 komkommers bij, maar komkommers bewaren gaat zo niet goed).

  • Strooi een dikke laag bewaarboontjes op de courgette(s).

  • Leg 2 of 3 laagjes keukenpapier op de boontjes.
  • Sproei het keukenpapier goed nat met koud (kraan)water.

  • Leg plastic deksels op het keukenpapier; dan droogt het papier niet zo snel uit.
  • Schuif de groente-la in de koelkast in het “groentevak”.

.

.

P)# Komkommer

Mijn eerste probeersel om een komkommer te bewaren:

  • Leg de komkommer in een grote langwerpige bak waar de komkommer in z’n geheel inpast. Dat kan ook de groente-la van de koelkast zijn.
  • Giet koud water in de bak tot ongeveer 0,5 tot 1 cm hoog.
  • Zet de bak in de koelkast.

In de koude waterlaag droogt de komkommer niet uit en door de lage temperatuur gaat die ook niet (zo snel) rotten.

Dit bericht werd geplaatst in bewaren. Bookmark de permalink .

13 reacties op 15) Bewaartips voor de oogst

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. marianne zegt:

    leuke tips…….alleen begrijp ik de meerwaarde niet van kolen in potten zetten…

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Marianne.
      Bedankt voor je reactie. Het antwoord op jouw vraag is het volgende:
      In de herfst zet ik elke koolplant met zoveel mogelijk aanhangende tuingrond in een grote plastic bloempot. Daarna zet ik de pot met plant in de tuingrond en ik geef veel water. Hierna kan ik de pot met koolplant vervoeren zonder dat de plant doodgaat of de bladeren gaan hangen. Ik zet de pot met plant in mijn achtertuingrond, onder een afdak, in een schuur of terug in de achtertuingrond. Dit is afhankelijk van hoe hard het vriest. Zo blijft de plant goed en kan ik bij elk weertype gemakkelijk oogsten.

      Ik heb de tekst van de tip aangepast.
      Groetjes, Sjef

  3. Pingback: Welkom | sjeftuintips

  4. Pingback: 4) Ziekten en plagen | sjeftuintips

  5. Marja zegt:

    Hallo Sjef, ik vind jouw site echt super. De uitleg is heel duidelijk en compleet.

    vr groetjes MArja

  6. Pingback: 9) Paprika’s kweken | sjeftuintips

  7. Christine zegt:

    Hoi Sjef, wat betreft het bewaren van peekes en kroten neem ik aan dat de tuingrond droog moet zijn?
    Grz Christine

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Christine,
      Ja, dat klopt. Droge tuingrond of droog zand is het beste. Want in vochtige grond of vochtig zand kan een winterwortel of een rode biet (kroot) gaan rotten.
      Dankjewel voor je reactie. Ik heb de tekst aangepast.
      groeten, Sjef

  8. Pingback: 4) Insects and diseases of plants | sjefgardentips

  9. Floor zegt:

    Hoi sjef.
    Je site is super ,maar ik heb toch een vraag en wel deze;
    Hoe bewaar ik mijn aardappelen de winter door zonder te poederen (is niet meer te krijgen ).
    bvb dank

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Floor,
      Ik controleer om de zoveel weken mijn aardappelvoorraad op scheuten (ik heb nog nooit poeder gebruikt tegen scheuten). En gebruik een schilmesje om de scheuten te verwijderen.
      Ik bewaar de aardappelen zo koud mogelijk, want dan duurt het langer voordat er nieuwe scheuten zijn. Maar wel vorstvrij bewaren.
      De kratten met piepers staan van 1 oktober tot 1 april buiten onder een afdak. Als er (strenge) vorst wordt verwacht dan zet ik ze in de schuur.
      Van 1 april tot 1 oktober staan ze in mijn (koele) kelder.
      groetjes, Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.