8) Tomaten kweken

toms 2013

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

20161024

In deze tip:

  • A)# Zaaien en ontkiemen
  • B)# Verspenen
  • C)# Tomaten-plantjes uit de potjes halen en in een laag compost zetten
  • D)# Vroeg of laat zaaien
  • E)# Tomatenplanten in de tuingrond
  • F)# Onder een afdak of in de open lucht

.

Hieronder staat een beschrijving over het kweken van tomaten.

A)# Zaaien en ontkiemen

A1) Zaaitijd en ras

Tomaten worden binnenshuis gezaaid in maart of april. Maar je kunt ook een paar tomatenplanten nog eerder (in februari) zaaien. Om enkele vroege planten op te kweken.

Ik heb erg goede ervaring met het ras “Moneymaker”. De opkweek gaat erg goed. Er komen veel grote vruchten aan de plant, zoals te zien op bovenstaande foto’s.                       In een besloten (achter)tuin groeien volop goede tomaten aan planten in de open lucht, zeker in een goede (droge warme) zomer. Bij langdurige regen gaan enkele tomaten barsten. Als je “bladeren met bruine vlekjes afbreekt” tijdens de groei, dan heb je veel minder last van de plantenziekte Phytophthora.

In 2016 had ik veel goede tomaten in mijn achtertuin met zelf gekweekte Moneymaker planten, gewoon in de open lucht. Twee buren in onze straat hadden tomatenplanten gekocht en in de achtertuin geplant, zonder afdak. Hun planten kregen bruine bladeren en veel rotte tomaten. Je kunt dus beter zelf tomatenplanten opkweken van een bekend ras dan planten kopen waarvan je niet weet welk ras het is en of ze gemakkelijk Phytophthora krijgen.

.

A2) Zaaien en ontkiemen

Nieuw in 2017: Je kunt in een margarinekuipje zaaien en er dan een ander kuipje (ondersteboven) op zetten. Maar een passend dekseltje opleggen is veel gemakkelijker en net zo goed. Zie verder in deze tip.

.

Je kunt tomaten zaaien in een klein (250 grams) margarinekuipje met vochtige potgrond.

  • Vul een klein (250 grams) margarine kuipje met potgrond.
  • Sproei kraanwater op de potgrond.
  • Leg zaden op de potgrond.
  • Bedek de zaden met een dunne laag potgrond.

== Na het zaaien en bedekken kun je van het kuipje een “margarinekuipjeskasje” maken, zoals te zien op de foto hierboven;

  • Doe elastiekjes om het margarinekuipje.
  • Zet een groot (500 grams) margarinekuipje ondersteboven over het kleine margarinekuipje.
  • Zo maak je smalle luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.
  • De elastiekjes zorgen ervoor dat het grote kuipje niet gaat verschuiven.
  • Bij tip 2 nummer 1 vind je meer info over dit margarinekuipjeskasje.

.

== Maar na het zaaien en bedekken kun je net zo goed een dekseltje op het kuipje leggen;

  • Leg het bijpassend deksel los op het kuipje. Of klik het aan 1 zijde vast op het kuipje.
  • Zo maak je smalle luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.

Onder een dekseltje of onder een “kuipje ondersteboven” gaat het kiemen even goed en even snel.

  • Zet het kuipje met dekseltje of het margarinekuipjeskasje op een plaats in huis waar het ongeveer 18 tot 20 gr C is. Tomatenzaad ontkiemt goed bij die temperatuur. Ongeveer 7 tot 10 dagen na het zaaien zijn de eerste tomatenplantjes boven de grond.
  • Haal regelmatig het dekseltje of het kuipje even af om te zien hoe het kiemen gaat;
    • Zijn er al plantjes boven de grond ? Zie bij A6).
    • Als nodig een beetje water op de grond sproeien.
  • Daarna het dekseltje of het kuipje weer opleggen of opzetten.

.

A3) Zaaitip 1: matje

tom zaai 1 tom zaai 2

Leg je een stukje gootsteenmat op de zaaigrond, dan kun je op gelijke afstand de zaadjes neerleggen. Haal na het zaaien het matje weg.  Meer info over dit matje bij   tip 29   .

Bedek de zaadjes met een dun laagje vochtige potgrond enzovoort….

.

A4) Zaai-tip 2: groot kuipje

Je kunt in een groot (500 grams) margarinekuipje met vochtige potgrond meer plantjes opkweken: 24 in plaats van 15.

Om een kuipjeskasje te kunnen maken moet je het zaaikuipje eerst lager maken voordat je het vult met zaaigrond;

paprika 43

paprika 44

(Op bovenstaande foto liggen paprikazaadjes op de potgrond. Maar deze werkwijze gaat ook goed met tomatenzaadjes).

  paprika 45 paprika 46

  • Knip van een 500 grams kuipje het bovenste deel (de brede rand) af. Na het knippen is de zijkant nog ongeveer 5 cm hoog.
  • Vul het kuipje met potgrond.
  • Druk de potgrond bij de lange zijden extra aan. Hierdoor gaat het kuipje een beetje “bol” staan, (  ).
  • Sproei water, leg de zaadjes op, bedek ze met potgrond.

==Hierna kun je van het kuipje een “margarinekuipjeskasje” maken, zoals te zien op de foto hierboven;

  • Zet een groot (gewoon 500 grams) margarinekuipje ondersteboven over het onderste verlaagde margarinekuipje.
  • De binnenrand van het bovenste kuipje rust op de afgeknipte rand van het onderste kuipje.
  • Zo maak je smalle luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.
  • Bij    tip 2    nummer 1 vind je meer info over dit margarinekuipjeskasje.

.

==Maar je kunt ook een gewoon, (niet verlaagd) 500 grams kuipje gebruiken en er een dekseltje opleggen;

  • Vul een 500 grams kuipje met potgrond.
  • Sproei water, leg de zaadjes op, bedek ze met potgrond.
  • Leg het bijpassend deksel los op het kuipje. Of klik het aan 1 zijde vast op het kuipje.
  • Zo maak je smalle luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.

Onder een dekseltje of onder een “kuipje ondersteboven” gaat het kiemen even goed en even snel.

.

A5) Zaadjes niet bedekken met grond (nieuw in 2017)

Als je de zaadjes niet bedekt met potgrond dan kun je het ontkiemen zien en volgen. Misschien ontkiemen de zaadjes zonder bedekken beter dan onder een laagje potgrond.  De zaadjes worden in zaaikuiltjes gezaaid. In de meeste kuiltjes wordt 1 zaadje gezaaid. In enkele kuiltjes worden 2 zaadjes gezaaid om reserve kiemende zaadjes te kweken.

In elk zaaikuiltje waar geen zaadje ontkiemd is kun je later een reserve kiemend zaadje leggen.

Hieronder de beschrijving met foto’s van een klein (250 grams) kuipje. De werkwijze is ook goed voor een groot (500 grams) kuipje.

  • Vul een margarinekuipje met zaaigrond (gezeefde potgrond).

  • Druk de zaaigrond in het kuipje licht aan; zet een leeg kuipje op de zaaigrond en druk met je hand op de bodem van het bovenste kuipje.
  • Haal daarna het lege kuipje eraf.

  • Sproei koud (kraan)water op de zaaigrond.

  • Leg een uitgeknipt stuk gootsteenmat op de zaaigrond.
  • En zorg voor een zaaistokje. Het elastiekje is ongeveer 1 centimeter van het eind om het zaaistokje gedaan.

  • Maak met het zaaistokje zaaikuiltjes van ongeveer 1 centimeter diep.

  • Leg in elk zaaikuiltje 1 tomatenzaadje. Dat gaat handig met een schuifvalbakje.
  • Je kunt bij het zaaien ook een bakje en een pincet gebruiken.
  • Leg in 3 of 4 zaaikuiltjes 1 extra paprikazaadje.
  • Haal daarna het stuk gootsteenmat van de zaaigrond af.

  • Hier zie je een klein kuipje (bovenste foto) of een groot kuipje (onderste foto). In elk zaaikuiltje ligt 1 (of 2) paprikazaadjes.

  • Leg het bijpassend deksel los op het kuipje. Of klik het aan 1 zijde vast op het kuipje.
  • Zo maak je smalle luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.

.

  • Zet het kuipje met dekseltje op een plaats in huis waar het ongeveer 20 gr C is. Bijvoorbeeld op een lauwe plek op een CV-ketel.Tomatenzaad ontkiemt goed bij die temperatuur.

  • Na 6 dagen kiemen met het kuipje op een lauwe plek op een CV-ketel hebben bijna alle tomatenzaadjes een klein worteltje.
  • Enkele zaadjes (geel pijltje) hebben (nog) geen worteltje.
  • In enkele zaaikuiltjes met 2 zaadjes zijn 2 zaadjes met een worteltje. Gebruik een pincet om uit zo’n kuiltje 1 zaadje met worteltje te pakken. Leg dat zaadje in een kuiltje bij een zaadje zonder worteltje.
  • Doe het bovenstaande tot in elk kuiltje minstens 1 zaadje met worteltje ligt.
  • Of tot de reservezaadjes met worteltjes “op” zijn.

  • Strooi gezeefde potgrond op de zaadjes. Laagdikte ongeveer 0,5 tot 1 cm.

  • Zet het kuipje met dekseltje weer op een plaats in huis waar het ongeveer 20 gr C is. Bijvoorbeeld op een lauwe plek op een CV-ketel. Tomatenzaad ontkiemt goed bij die temperatuur.
  • Kijk elke dag of er al tomatenplantjes boven de potgrond uitsteken. Haal het bovenste kuipje of het dekseltje eraf zodra de eerste plantjes net zichtbaar zijn.
  • Zie bij A6) Bovenste kuipje of dekseltje afhalen

.

Opmerkingen

Zaadjes aan elkaar:

  • Droge tomatenzaadjes hebben kleine uitsteeksels en daardoor zitten er vaak 2 of 3 zaadjes aan elkaar vast. Houd daar rekening mee bij het zaaien. Leg de zaadjes op een karton op een stevige ondergrond. Druk op de droge zaadjes die aan elkaar vast zitten om ze los te maken.

.

Deksel:

  • Heb je geen passend dekseltje ?
  • Dan kun je een “te groot” of een “te klein” dekseltje opleggen. Dat gaat ook goed. Er zijn dan voldoende kleine luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.
  • Bij een klein dekseltje eerst het lipje afknippen. Dan past het beter in een groot kuipje.

.

A6) Bovenste kuipje of dekseltje afhalen

  • Zijn de eerste tomatenplantjes net opgekomen, haal dan het bovenste kuipje eraf.
  • Als je te lang wacht met afhalen dan krijg je dunne lange tomatenplantjes.
  • Zet het onderste kuipje met plantjes op een lichte plaats bij ca 15 – 20 gr C.

tomaat 4

  • Je kunt de kleine opkomende tomatenplantjes enkele dagen voor het raam onder zo’n minikasje zetten. De doorzichtige bovenkant is een bakje van (biologisch gekweekte) champignons.
  • Het champignonbakje klemt aan de korte zijden op het margarinekuipje. Aan de lange zijden is een luchtopening. Druk het champignonbakje niet helemaal over het kuipje, maar houd ongeveer 1 cm ruimte over tussen rand en ”tafel”.

Als de tomatenplantjes ongeveer 2 tot 3 cm groot zijn, haal dan het champignonbakje weg. Laat de tomatenplantjes daarna vlak tegen het raam bij ongeveer 15 gr C opgroeien. Zo krijg je stevige tomatenplantjes.

Groeien de tomatenplantjes te warm en te donker dan worden ze dun en sprietig.

tom verspeen

Laat de tomatenplantjes in het kuipje groeien tot ze 4 of meer blaadjes hebben. Dan zijn ze groot genoeg om te verspenen. Zoals de tomatenplantjes op de foto hierboven.

.

B)# Verspenen

Verspeen de tomatenplantjes als ze 4 of meer blaadjes hebben. Vul bloempotjes met een laagje compost of potgrond.  Zet elk tomatenplantje diep (= tot aan de onderste blaadjes) in de grond. De plantjes gaan dan ruim wortelen en vallen niet zo gemakkelijk om.

Let op: de onderste blaadjes gaan later toch enkele cm “naar boven groeien”.

Zet de potjes met tomatenplanten op een lichte maar koele plaats (15-20 gr C) en geef voldoende water. Tomaten groeien veel sneller dan paprika’s. Groeit de plant erg spichtig op (met een dunne lange stengel) dan staat die te donker of te warm. Zet dan de plant op een lichter en  koeler plekje.

.

C)# Tomaten-plantjes uit de potjes halen en in een laag compost zetten

Als de tomatenplantjes ca 15 tot 20 cm groot zijn dan zijn de bloempotjes waar de plantjes in groeien meestal te klein geworden.

Vul een ondiepe bak of een balkon bloembak (elke bak met gaatjes in de bodem) of een boodschappenkrat met een laag compost of potgrond. Laagdikte ongeveer 10 cm. Haal de tomatenplantjes uit de potjes en zet elk plantje in de laag compost (of potgrond).

Plant de tomatenplantjes ruim uit elkaar, dus niet te dicht opeen. Zo kan elke plant verder groeien en een grote potkluit met wortels vormen.

.

C1) In een boodschappenkrat of een wasmand of een ondiepe bak met gaatjes

tomaat 1

Op de foto hierboven zijn tomatenplantjes uit bloempotjes gehaald en in een boodschappenkrat in een laag compost geplant. De planten zijn intussen al groter gegroeid.

20150523

20160509

Je kunt ze in een wasmand met een laag compost planten. Of in een lage bak (met gaatjes in de bodem) met een laag compost erin.

Zet de bak of krat of wasmand met tomatenplantjes binnenshuis op een warme lichte plaats. Of zet de krat of bak met tomatenplanten overdag op een warm plekje in de tuin. En ‘s-nachts binnen.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

20150417

Of zet de planten overdag in een kas als je die hebt. Zoals mijn diepe kas. Zet de krat of bak met planten ‘s-nachts of bij erg koud weer binnen.

Geef de plantjes veel water. Overtollig water stroomt uit de kieren of de gaatjes.

Zet de tomatenplanten niet in de volle zon. Zet de bak (tijdelijk) in de halfschaduw. Of leg een wit laken op of over de kas.

Door buitenzetten laat je de planten in de krat of de bak wennen aan de lagere buitentemperatuur (afharden).

.

C2) In een balkonbak met compost onder een tunnelkas van golfplaat

Heb je een tunnelkas van doorzichtig golfplaat, dan kun je daaronder de tomaten-planten zetten.

Hieronder staat info over planten in een balkonbak. Er zijn foto’s en beschrijvingen uit 2016 en 2017.

1 april tom plantjes

Haal de tomaten-plantjes uit de bloempotjes. Zet ze in een balkonbak met gaatjes in de bodem, gevuld met compost. Dat kan al begin of half april, als de plantjes groot genoeg zijn. Zet 8 tomatenplantjes in een balkonbak van 80 cm met compost. Dan heeft elk plantje genoeg ruimte.

Graaf een sleuf in de tuingrond en zet de balkonbak in de sleuf. De bovenrand van de bak is ongeveer even hoog als de tuingrond. Duw wat vochtige tuingrond tegen de zijkant van de balkonbak aan. De plantjes kunnen 15 tot 20 cm hoog worden voordat ze tegen de golfplaat aan komen.

balkonbak paprika en tomaat 15 april

Zet een tunnel van doorzichtig golfplaat over de balkon bloembakken. Sluit aan elk uiteinde de tunnel af met een plaat (plexiglas). Zo staan de planten niet in de tocht. Dus geen kans op bladluizen. Info over deze tunnelkas in tip 13.

Info over de 2 foto’s van hierboven;

  • op de bovenste foto (2016) is een balkonbak met 8 paprika-plantjes, een balkonbak met 16 tomatenplantjes en bloempotjes met bonenplantjes onder de tunnel.
  • op de onderste foto (2017) zijn 2 balkonbakken met elk 7 tomatenplantjes onder de tunnel.

balkonbak doek

balkonbak doek einde

Hang bij zonnig (en warm) weer een stuk wit laken voor de zijkant van de tunnel. Dat kan met bamboestokken en wasknijpers. Zonder laken ervoor wordt het veel te warm in de tunnel. Geef voldoende water.

Zet de bakken met planten ‘s-nachts en/of bij koud weer binnenshuis.

balkonbak paprika en tomaat 23 april

balkonbak tomaat en paprika 23 april

balkonbak tomaat 23 april

Na ongeveer drie weken zijn de tomaten-planten zo groot dat ze bijna tegen de golfplaat aan komen.

kuil tomaat dieper 23 april

Haal de tomatenbak uit de grond en maak de kuil onder de bak dieper.

balkonbak tomaat dieper en paprika 23 april

Zet de bak met tomatenplanten weer in de dieper gemaakte kuil. Je kunt een beetje vochtige grond tegen de zijkant van de bak aan duwen.

balkonbak paprika en tomaat dieper 23 april

Zet de golfplaattunnel over de bakken.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Rond 1 mei zijn de tomatenplanten onder de tunnel ruim 30 cm hoog. Ze komen bijna tegen de golfplaat aan. Haal de balkonbak met tomatenplanten uit de kuil. De bak met tomatenplanten staat daarna voortaan gewoon buiten in de open lucht. Zet de bak tijdens koude dagen of koude nachten onder een afdak of in een schuur.

.

C3) Wat gaat beter?

De tomatenplanten die in de diepe kas stonden zijn hoger gegroeid dan de 16 planten die in de balkonbak onder de tunnel stonden.

De diepe kas is dus beter, maar tomaten opgroeien in een balkonbak onder een golfplaattunnel gaat ook erg goed. Nog beter als je minder tomatenplanten in de bak zet. Bijvoorbeeld 8 planten in een balkonbak van 80 cm lang. Ga ik in 2017 doen.

.

D)# Vroeg of laat zaaien

Je kunt half februari de eerste tomaten binnenshuis zaaien.

20150417

Dan zijn de plantjes op 1 april al groot genoeg om ze in de kas te zetten.

.

Je kunt in maart weer tomaten zaaien. Die tomatenplanten zijn later groot en ook veel later in de kas.

tomaten vroeg laat 1

tomaten vroeg laat 2

Op 8 mei zijn dit de tomatenplanten. Zie de 2 foto’s hierboven. In de groene bak zijn de vroegst gezaaide tomaten, in de bak met zwarte plastic zak staan later gezaaide planten. Er is een duidelijk verschil tussen de 2 groepen tomaten;

  • De vroege planten hebben dunne stengels, gele bladeren met bruine stipjes en er zijn al bloempjes te zien.
  • De late planten hebben dikkere stengels, groene stengels en bladeren en nog geen bloempjes.
  • De late planten zijn ongeveer even groot als de vroege planten.

De gele verkleuring en de dunne stengels komt waarschijnlijk door de koude in de kas. Die eerst gezaaide planten hebben meer koude (vorstvrije) nachten meegemaakt dan de later gezaaide.

.

Geleerd:

  • Als je te vroeg tomaten zaait (in februari of begin maart) kan het gebeuren dat de planten later minder doorgroeien en/of dat de bladeren geel kleuren. Zeker als de planten later vele dagen en nachten in een koude kas verblijven.
  • Tomaten zaaien vanaf half maart is vroeg genoeg.

Mijn ervaring: de gele tomatenplanten krijgen, enkele weken na het planten in de tuingrond, weer een gezonde groene kleur.

.

E)# Tomatenplanten in de tuingrond

Tomatenplanten groeien uit zichzelf niet recht omhoog; ze “kruipen” over de grond. Vaak wordt een tomatenplant omhoog geleid; zet een bamboestok in de grond en maak de stengel van de plant vast met (plastic) strips of touwtjes. Of laat de plant langs touw omhoog groeien.

Je kunt de onderste bladeren verwijderen en de tomatenplant extra diep in de tuingrond zetten. Daar kan de plant goed tegen. Er groeien dan extra wortels aan het stengeldeel dat onder de grond is. Er zijn 2 mogelijkheden van diep planten;

  • Maak een diepe, smalle verticale kuil in de tuingrond, strooi wat compost in de kuil, zet de plant in en vul de kuil op met compost en tuingrond.
  • Of maak een minder diepe lange sleuf in de grond. Strooi daar compost in. Leg de tomatenplant in de sleuf. Buig de stengel (voorzichtig) schuin omhoog en strooi compost en tuingrond op de wortels en op de stengel. Het bovenste deel van de stengel komt boven de grond uit. Zie ook deze   Engelse site  .

.

Haal de top uit de plant vlak boven de 3e of 4e bloemtros. Alle zonne-energie gaat dan naar het groot groeien en rijpen van de tomaten in de 3 of 4 trossen.

Geef voldoende water bij de voet van de plant, dus niet op de bladeren.

Breek tijdens de tomatenkweek bladeren van de plant af. Begin onderaan met bladeren weghalen. Breek ook bladeren met bruine vlekjes af, of scheur of knip de bruine stukken eraf. Als de tomaten groot zijn dan heeft de plant nog maar heel weinig blad nodig.

Tomatenplanten kunnen last krijgen van de plantenziekte “Phytophtora”. De bladeren, stengels en vruchten krijgen dan bruine vlekken. De tomaten gaan rotten. Meer hierover op deze 2 sites:  moestuintips      en   mooie moestuin   . Door bladeren met bruine vlekjes weg te halen kun je de ziekte vertragen of stoppen.

In tip    7) Afdak voor paprika’s of tomaten   staat hoe je tomatenplanten in de tuingrond zet. Ook hoe je de plant langs een touw laat groeien en hoe je een giet-rand gebruikt.

Haal ongeveer half tot eind september alle tomaten van de planten en haal de planten uit de grond. Laat de groene, gele en oranje tomaten narijpen. Zie tip 15.

.

F)# Onder een afdak of in de open lucht

In een volkstuin kan de plantenziekte Phytophtora de tomatenplanten aantasten. Op de bladeren van de tomatenplanten komen bruine vlekken, de stengels worden donkerbruin en de tomaten krijgen bruine vlekken en gaan rotten.

Tomatenplanten krijgen Phytophthora als de bladeren vaak en lange tijd nat zijn, dus als er waterdruppels op liggen of aanhangen. Dat kan gietwater, regenwater of condenswater zijn.

Je kunt de tomatenplanten onder een afdak zetten om de planten droog te houden. En zo aantasting door Phytophthora verminderen.

F1) Onder een afdak

F1a) Een afdak met dichte zijkanten

Als de tomatenplanten in een volkstuin niet nat worden geregend, dan heb je minder last van de ziekte Phytophtora.

platdak bruine tomaten 1

afdak nieuwer 20

In mijn volkstuin staan de tomatenplanten onder een afdak met (3 of 4) dichte zijkanten. Zie de foto’s hierboven uit 2015. Door de zijkanten wordt ook slagregen (///) tegengehouden.

Onder dit dak valt er geen of heel weinig regen op de planten. Maar onder dit afdak valt er wel condenswater op de planten, weet ik intussen. En dat is niet goed. Hierdoor had ik in 2016 erg veel last van Phytophthora bij de tomatenplanten. Zie ook tip 7.

Dit afdak wordt verbeterd, zodat er geen condenswater op de planten valt.

.

F1b) Een afdak met open zijkanten

In een besloten (achter)tuin heb je veel minder last van Phytophthora. Een afdak boven de planten is voldoende. De zijkanten mogen open zijn.

Alle foto’s en beschrijvingen hieronder gaan over tomatenplanten in mijn achtertuin.

toms 2013

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Tomatenplanten onder een gebogen of een vlak afdak in mijn achtertuin. Met open zijkant.

modderspettersBij schuine regenval valt er regenwater op de onderste bladeren en op de onderste vruchten. En er spettert modder van de grond op de onderste vruchten. In een besloten tuin geeft dat zelden of nooit bruine vlekken of rotte tomaten.

geen modderspetters 1

Als je wil kun je een laagje stro op de grond leggen. Tegen modder spetteren.

waterdruppels-1

Onder een gebogen of vlak afdak vallen er druppels condenswater van de onderkant van het dak op de (bovenste) bladeren.

bruine-vlekken-1

Door de waterdruppels komen er bruine punten en vlekken op enkele bladeren. Breek bladeren met bruine vlekken af. Of verwijder (door afsnijden of afscheuren) de stukken blad met bruine vlekken. De ziekte Phytophthora gaat dan niet verder. De stengels en de tomaten krijgen dan geen bruine vlekken.

Info over tomatenplanten en afdaken in tip    7) Afdak voor paprika’s of tomaten    .

.

F2) In de open lucht

In een besloten (achter)tuin kun je tomatenplanten in de open lucht laten groeien, dus zonder afdak erboven. Het ras “Moneymaker” is daar een geschikt ras voor.

waterdruppels-2

bruine-vlekken-2

Sommige bladeren krijgen bruine vlekken door condenswater en regenwater. Breek die bladeren af. Of scheur of knip de bruine stukken van de bladeren af.

Breek de top van de plant als die 2 of 3 bloemtrossen heeft. Dan heb je de meeste kans dat alle tomaten van die trossen groot groeien en dat er veel rood worden.

Breek tijdens de groei veel bladeren af. Begin onderaan met bladeren afbreken. Reden: hoe minder bladeren aan de plant hoe minder bladeren nat worden. Dus minder kans op bruine vlekken op de bladeren (Phytophthora). Een plant met veel grote vruchten heeft nog maar weinig bladeren nodig om te groeien en om in leven te blijven.

Eind september hebben de tomatenplanten veel grote vruchten en zijn alle bladeren eraf.

tomaat-buitenlucht

Bij veel regen kunnen enkele tomaten kleine barsten krijgen, vooral de bovenste.

.

F2a) Goede tomatenteelt in de open lucht (weinig bladeren)

Hieronder info over een goede buitenteelt. Dankzij goed weer en veel bladeren afgehaald.

20161024

20161022

Hier mijn tomatenplanten in de achtertuin, op 29 september 2016. Er zijn veel tomaten geoogst en alle bladeren zijn eraf gehaald. Als het weer meewerkt en als je de planten goed behandelt  dan kan je in de open lucht veel tomaten kweken. Een goede behandeling is: boven de 3e bloemtros de top afhalen, water geven onderaan op de grond en veel bladeren afbreken.

.

F2b) Slechte tomatenteelt in de open lucht (veel bladeren)

Hieronder info over een slechte buitenteelt in mijn achtertuin. Dat kwam doordat de bladeren te laat zijn verwijderd en door het koude weer.

20151017

Datum 1 oktober 2015. Tomatenplanten met veel grijze bladeren. De tomaten zien er goed uit.

.

stengel-zwart-1

tomaat zwart 2

Datum 3 oktober 2015. Dat is 2 dagen en 2 koude nachten later. De tomatenplanten hebben bruine (zwarte) stengels en veel tomaten hebben bruine vlekken door de ziekte Phytophtora. Er zijn die dag enkele takjes met tomaten afgeplukt…..

tomaat-zwart-3……en in een afwasteil op vochtig keukenpapier gelegd onder plastic folie. De takjes zijn in een bekertje water gestoken.

tomaat-zwart-4

Drie dagen later zijn de tomaten verder gerot en beschimmeld.

.

Geleerd: in een besloten (achter)tuin kun je tomaten kweken in de open lucht. Oogst alle tomaten, ook de groene en gele, uiterlijk eind september. Breek veel bladeren van de planten af tijdens de kweek. Eind september kunnen alle bladeren afgebroken zijn.

.

F3) Doorgesneden tomatenstengel, wit of bruin

tomaten stengel

Als je een tomatenstengel doorsnijdt kan de binnenkant wit zijn of een bruine ring hebben. Misschien dat een witte binnenkant bij een gezonde tomatenplant hoort. En dat een bruine ring betekent dat de plant Phytophtora heeft.

Op het internet nog niet gevonden of dit zo is.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in tomaat. Bookmark de permalink .

42 reacties op 8) Tomaten kweken

  1. P. Aussems zegt:

    Moet het perse A.H. potgrond zijn ?

  2. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  3. Roland zegt:

    Hallo Sjef, Ik heb al een paar van je raadgevingen opgevolgd in verband met zaaien, het word een jaar van veel uittesten(en tegenslagen) maar al doende leer je zegt men toch. Dank en proficiat met je leuke verzorgde en vooral leerzame site.
    groet Roland

  4. TheAnimalLover zegt:

    Hele mooie en leerzame site! Ik zou graag nog extra info willen over tomatenplanten zou dat kunnen? alvast bedankt.
    met vriendelijke groet,
    Bioloog Amy

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Amy,
      Dank voor je reactie. Op mijn weblog staan truukjes en handigheidjes voor het kweken van groenten.
      Voor algemene info over planten, bemesting enzovoort kun je andere sites raadplegen.
      Bij “Lees dit eerst ….” staan 2 links met veel nuttige info: “plantaardig.com/groenteninfo” en “marechal”.
      Als je daar opklikt vind je mogelijk de info die je zoekt. Of google op enkele trefwoorden.
      Sorry dat ik je “doorstuur”.
      Succes en groetjes van Sjef

  5. Heiremans zegt:

    Mijn tomatenplanten en bladeren worden bruin en vallen af, wat kan ik daar aan doen aub.
    Dank bij voorbaat sjef

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo tuinliefhebber.
      Op “Sjeftuintips” staan vooral handige tips en truukjes voor bij het tuinieren.
      Voor uw probleem kunt u het beste via een zoekmachine (bijvoorbeeld Google) nagaan wat de ziekte is en wat er aan te doen is.
      Het kan de ziekte Phytophthora zijn. Ik zet daarom de tomatenplanten in mijn achtertuin onder een afdak. In onze volkstuin is het moeilijk om tomaten te kweken. Alleen als ze onder een soort “tent” staan dan lukt het daar. Enkele tomatenplanten staan in een bloempot in mijn achtertuin. Bij regen zet ik ze onder een afdak.
      Regen op de tomatenbladeren bevordert phytophthora.
      Groet, Sjef

  6. gaby zegt:

    Goed artikel over tomaten kweken.
    Bij http://www.zadenier.nl zijn onder andere tomaten zaden te koop in mooi vorm gegeven en handige hersluitbare zakjes. De prijs is ook nog zeer aantrekkelijk.

    succes

  7. Samya zegt:

    Hallo Sjef,

    Mijn tomatenplanten zijn nu net zo groot als de grootste op de foto met de drie plantjes.
    Vanaf wanneer moet je ze gaan dieven? want in die V vormpjes (tussen de grote stengel en zijtakjes tegen de stengel aan) begint wat te groeien. Moet je deze nu al weghalen of gewoon laten zitten?

  8. Samya zegt:

    ik heb de Cherry Tomaat soort, waarvan 6 planten mooi aan het groeien zijn.
    Kun je deze uiteindelijk in 1 grote pot bij elkaar zetten, of moeten ze echt per plant apart?

  9. sjeftuintips zegt:

    Hoi Samya,
    Ik denk dat je 2 of 3 planten bij elkaar in een grote bloempot (ca 50 cm doorsnede) kunt zetten.
    Maar het lijkt mij handiger om elke plant in een aparte kleinere bloempot te zetten. Een bloempot van ca 25 of 30 cm doorsnede is groot genoeg voor 1 tomatenplant. Je kunt de potten op verschillende plekken in je tuin of op het balkon zetten. Om te zien waar de tomaten het beste groeien of het eerste rijp zijn.
    Groeten van Sjef

  10. Samya zegt:

    Kan het ook in een pot van 25cm, of moet het echt 50cm zijn??

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Samya,
      Voor 1 tomatenplant in een bloempot is een pot van 25 of 30 cm groot genoeg.
      Sorry, mijn vorige antwoord was niet duidelijk. Ik heb dat antwoord verbeterd.
      Groetjes en succes,
      Sjef

  11. Samya zegt:

    De Cherry Tomatenplanten zijn nu zo’n circa 40 cm hoog.
    Tot nu toe zie ik nog geen enkele bloem in aankomst.
    Hoe lang zal dit ongeveer gaan duren?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Samya,
      Sorry, voor Cherry tomaten weet ik dat niet. Misschien zijn er lezers van Sjeftuintips die wel weten wanneer de eerste bloemknoppen zichtbaar zijn en die een reactie willen plaatsen.
      Groetjes, Sjef

  12. Tomaten kweken tips kan je ook via deze website verkrijgen http://www.kweken.nu/tomaten-kweken/ neem eens een kijkje!

  13. zegt:

    Hey sjef
    Dank je wel voor deze leerrijke site!
    Heb al veel goede tips gelezen.
    Grtjs

  14. Pascale zegt:

    Wat een fijne site en wat een leuke tips! Ik volg je graag.

  15. Abdullah zegt:

    Hoi, ik ben begonnen met tomaten zaaien begin mei. Is dat te laat?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Abdullah,
      Nee, niet echt te laat. Tomatenplanten die in mei zijn gezaaid, zijn later groot en krijgen ook later de eerste bloempjes. In mei, juni en juli groeien tomatenplanten snel, ook jouw tomatenplanten.
      Zet de planten over enkele weken in de tuingrond of in de kas.
      Laat aan enkele (of alle) planten 2 bloemtrosjes groeien, knijp daarna de top uit de plant. Dan gaat alle energie naar het groeien en rood kleuren van de tomaten aan die planten. Gewoon uitproberen.
      Je krijgt dan aan die planten minder tomaten, maar grote kans dat ze wel rood en rijp worden.
      Succes en groetjes,
      Sjef.
      p.s. Bij vroeg gezaaide tomaten kun je 3 of 4 bloemtrossen laten groeien aan elke plant.

  16. Gert zegt:

    Beste Sjef,

    Ik heb gisteren F1-hybride trostomaten geplant, elk in een ruime pot van 20 liter en ze staan binnen achter glas. De plantjes zijn momenteel 40 cm hoog. De grondmix bestaat uit 1/3 Pokon moestuingrond, 1/3 Pokon compost en 1/3 onbemeste cocopeat voor een luchtige structuur.

    Nu zullen de planten ongetwijfeld veel voeding kunnen halen uit de moestuingrond en de compost, maar ik vraag me af of ze op deze manier wel voldoende kalium krijgen. Ik gebruik voor mijn aardbeien Kristalon Oranje oplosmeststof (NPK 6-12-36 +3MgO) en ik vroeg me af of ik dit ook met het gietwater aan de tomaten kan geven, gelet op het vrij hoge kaliumgehalte hierin.

    Mocht dit het geval zijn, wanneer kan ik daarmee beginnen denk je?

    Ik hoor graag van je. Alvast bedankt en groetjes,

    Gert

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Gert,
      Ik weet het niet.
      Mijn tomatenplanten groeien in “zelfgemaakte” compost gemengd met Dolokal (tuinkalk). Ik mest niet bij.
      Voor info over (kunst)meststoffen kun je het beste maar op het internet gaan zoeken.
      Misschien weet een andere bezoeker van Sjeftuintips het antwoord.

      groeten, Sjef

  17. Jos zegt:

    Hallo Sjef,

    Ik zie dat je bij de volwassen planten bladeren weg hebt gehaald.
    Wanneer begin je daarmee en hoeveel haal je er weg. En waarom doe je dat eigenlijk?

    Leuke site trouwens.
    Die van de paprika’s is ook super.

    Groet, Jos

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Jos,
      Dankjewel voor het compliment.
      Als de tomatenplant 3 of 4 trossen (bloemen en/of vruchten) heeft knijp ik de top uit de plant. De tomaat hoeft dan geen nieuwe bloemtrossen meer te maken. Maar kan alle zonne-energie gebruiken om de tomaten te laten groeien en rood te laten worden.
      Als de meeste tomaten groot en dik zijn haal ik enkele bladeren weg. Redenen:
      – De plant en de meest vruchten zijn volgroeid (groot), dus de plant heeft niet alle bladeren meer nodig om te groeien. Kan wel wat blad missen.
      – Ik breek de bladeren weg die voor de tomaten hangen. Na het weghalen van de bladeren hangen de tomaten in de zon en gaan eerder, sneller rijpen.
      – En ik haal slechte bladeren (gekrulde, gele, met bruine vlekjes) weg. Ziet er beter uit, die bladeren gaven toch al niet zoveel zonne-energie aan de plant, en beginnende plantenziekten op die bladeren worden ook verwijderd. Ik gooi al jaren al die bladeren gewoon op de composthoop. En de compost daarvan doet het nog steeds goed. Maar je kunt natuurlijk die slechte bladeren via gft afval afvoeren.

      Zie ook deze internetsites: http://www.tuinadvies.nl/artikels/bladpluk_tomaten.htm en http://www.moestuinforum.nl/tomaten-toppen-dieven-en-bladsnoei-t45.html

      groeten, Sjef

      • Jos zegt:

        Hallo Sjef,

        Duidelijk antwoord, hier kan ik wat mee.
        Ik zal je adviezen opvolgen en het afval op de composthoop gooien.
        Inmiddels groeien de tomaten en de paprika’s in de kas prima met dit warme weer.

        Bedankt voor je antwoord. Ik blijf je volgen.

        Groet, Jos

  18. Puur Natuurlijk zegt:

    Hallo Sjef,

    Zelden een website gezien van iemand met zoveel passie voor het telen van groenten, chapeau om al je tips met ons te delen.
    Ik heb een vraagje ivm het opkweken van tomaten en paprika’s (en pepers/aubergines), kortom de planten die warmte nodig hebben om te kiemen.
    Je haalt het bovenste kuipje eraf als de eerste tomatenplantjes net opgekomen zijn en plaatst er dan een doorzichtig kuipje over.
    Houd je de aarde dan goed vochtig door af en toe het doorzichtig kuipje te verwijderen en de grond te besproeien met een plantenspuit, waarbij dan ook de kiemblaadjes nat worden als je dit doet. Of is het niet nodig omdat de grond niet kan uitdrogen door je doorzichtig kuipje dat erover staat?

    Ik gebruik persblokjes (5 x 5 cm) die in een gesloten propagator staan met krantenpapier los op de blokjes liggend (om donker te houden) en dat blijft goed vochtig. Na kieming doe ik de krant en het deksel eraf maar als ik jouw methode lees zou ik misschien beter gewoon enkel de krant verwijderen en het deksel erop laten en de verluchtingsleuven van het deksel openzetten om alles goed vochtig te houden?
    Kan het kwaad als de persblokjes neigen droog te worden aan de bovenkant met de plantspuit wat te bevochtigen waarbij je dan uiteraard ook de plantjes inclusief kiemblaadjes mee bevochtigt?

    Vriendelijke groeten,
    Tom

    • sjeftuintips zegt:

      Hi Tom,
      Dank je wel.
      Ja, ik haal af en toe (om de 3 dagen) even het doorzichtig kuipje af en sproei of giet water op de grond. En dan het doorzichtige bakje weer opzetten. Ik zorg ervoor dat de blaadjes niet (te) nat worden tijdens het water geven. Vaak gieten of sproeien is niet nodig omdat de grond niet snel uitdroogt.
      Het is niet erg als de blaadjes van een paprikaplantje of aubergine nat worden. Worden ze later ook als de grote planten in de tuin staan.
      Maar bij tomaten kun je er beter voor zorgen dat de blaadjes niet (te vaak) nat worden gesproeid. Grote tomatenplanten, natte bladeren, phytophthora, bruine vlekken, ellende. Dus beter water op de grond of op het perspotje gieten bij plantjes. Gieten gaat goed met een koffiemaatschepje.
      Groetjes Sjef

  19. Hester zegt:

    Beste Sjef,
    Wat super om dit allemaal te lezen als beginnende moestuinier. Ik heb een vraagje. 3 Weken geleden heb ik Moneymakerzaadjes gezaaid en ze zijn prima opgekomen. Er zitten nu heel kleine eerste echte blaadjes aan, maar het plantje groeit niet echt hard ;) De echte 2 eerste blaadjes zijn ongeveer 1 cm. Ook is het plantje nog heel laag. Is dat een beetje conform de gemiddelde groei? Of gaat er iets mis denk je? Misschien ben ik ongeduldig omdat de rest, broccoli andijvie ui wel snel groeit. Hoop een positief antwoord te krijgen, alvast bedankt.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hester,
      De grootte van je tomatenplantjes is zoals verwacht. Na 1 week kiemen en 2 weken groeien hebben je plantjes al 4 blaadjes (2 kiemblaadjes en 2 piepkleine echte). De planten gaan steeds harder groeien omdat er steeds meer bladeren zijn die (met licht, CO2, water en andere voedingsstoffen) voor het groeien zorgen.
      De andere plantjes (ui, andijvie, kool) groeien wat sneller dan tomaat. Paprika groeit veel langzamer dan tomaat.

      Het is ook een goed teken dat je tomatenplantjes laag zijn. Dan staan ze volop in het licht, en dat is goed. Bij weinig licht groeien de stengels van de plantjes erg dun en hoog. Met maar weinig blaadjes eraan. Sprieterig heet dat.
      Groeten en succes,
      Sjef

  20. Claudia zegt:

    Beste Sjef, heb verschillende tomaten rassen 8 maart gezaaid en ze zijn nu 10-18 cm hoog. Is dit een normale groei?

    • sjeftuintips zegt:

      Dag Claudia,
      Ja hoor, mijn tomaten groeien ongeveer even snel. Gezaaid op 11 maart, 23 maart in potjes gezet. De planten zijn nu ongeveer 15 cm hoog. Ze staan op een lichte, koele plek bij het raam.
      Ik heb vorige week 7 planten in een balkonbak met compost gezet. Die bak staat bij “goed weer” in de achtertuin onder een golfplaattunnel. Tijdens koude nachten staat de bak in de schuur. Zo kunnen de planten wennen aan de buitentemperatuur en “langzaam” groter groeien.
      Sjef

  21. Yves zegt:

    Sjef, zondag heb ik enkele trostomatenplantjes gekocht. Deze stonden vandaag in de serre. Hoewel de serre open stond, waren de temperaturen te hoog, was ik verrast door de plotselinge warmte. Toen ik thuiskwam hingen de bladeren slap en waren de bladeren van twee plantjes wit. Verbrand door de warmte dus. Ik heb de planten water gegeven en nu staan ze onder een afdak. Zouden ze nog te redden zijn?

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Yves,
      Tomatenplanten zijn erg sterk. Je hebt er goed aan gedaan om de planten koeler (onder een afdak) te zetten. Ik denk dat de meeste plantjes binnen een week weer gaan groeien. Of er komen “dieven” in de bladoksels.
      Als nodig kun je een dief van de plant laten doorgroeien en later een deel van de stengel weghalen. Die dief wordt dan de nieuwe stengel van de plant. Hier meer info over EHBO bij tomatenplanten; http://www.moestuinforum.nl/tomatenplant-gebroken-t2178.html
      Laat me a.u.b. weten hoe het afloopt met je plantjes.
      Groeten, Sjef

      • Yves zegt:

        Dag Sjef.
        Het ene plantje lag volledig plat, is dus kapot. Het andere ziet er ook niet goed uit, maar laat ik nog even staan. Goede tip van die ‘dief’, dat wist ik niet. Greets Yves

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s