8) Tomaten kweken

In deze tip:

  • A)# Zaaien en ontkiemen.
  • B)# Verspenen
  • C)# Tomaten-plantjes uit de potjes halen en in een laag compost zetten
  • D)# Vroeg of laat zaaien
  • E)# Tomatenplanten in de tuingrond
  • F)# Onder een afdak of in de open lucht

.

Hieronder staat een beschrijving over het kweken van tomaten.

A)# Zaaien en ontkiemen

A1) Zaaitijd en ras

Tomaten worden binnenshuis gezaaid in maart of april. Maar je kunt ook een paar tomatenplanten nog eerder (in februari) zaaien. Om enkele vroege planten op te kweken.

Ik heb erg goede ervaring met het ras “Moneymaker”. De opkweek gaat erg goed. Er komen veel grote vruchten aan de plant, zoals te zien op bovenstaande foto’s.                       In een besloten (achter)tuin groeien volop goede tomaten aan planten in de open lucht, zeker in een goede (droge warme) zomer. Bij langdurige regen gaan enkele tomaten barsten. Als je “bladeren met bruine vlekjes afbreekt” tijdens de groei, dan heb je veel minder last van de plantenziekte Phytophthora.

In 2016 had ik veel goede tomaten in mijn achtertuin met zelf gekweekte Moneymaker planten, gewoon in de open lucht. Twee buren in onze straat hadden tomatenplanten gekocht en in de achtertuin geplant, zonder afdak. Hun planten kregen bruine bladeren en veel rotte tomaten. Je kunt dus beter zelf tomatenplanten opkweken van een bekend ras dan planten kopen waarvan je niet weet welk ras het is en of ze gemakkelijk Phytophthora krijgen.

.

A2) Zaaien en ontkiemen

Je kunt tomaten zaaien in een margarinekuipje met gezeefde vochtige potgrond. Potgrond zeven gaat goed via de bodemgaatjes van een plastic bloempot. In een klein kuipje kun je ongeveer 15 plantjes laten groeien.

  • Vul een (250 grams) margarinekuipje met gezeefde potgrond.
  • Maak de bovenkant van de potgrond vlak.
  • Druk de potgrond licht aan (met de bodem van een ander kuipje).
  • Sproei kraanwater op de potgrond.

  • Leg tomatenzaden verdeeld op de potgrond.

  • Bedek de zaden met een dunne laag gezeefde potgrond.

  • Leg een passend dekseltje los op het kuipje. Of klik het aan 1 zijde vast op het kuipje.
  • Zo zijn er smalle luchtopeningen tussen kuipje en deksel.
  • De zaden krijgen wel frisse lucht maar de potgrond droogt toch niet snel uit.

.

  • Zet het kuipje met dekseltje op een plaats in huis waar het ongeveer 18 tot 20 gr C is. Tomatenzaad ontkiemt goed bij die temperatuur. Ongeveer 7 tot 10 dagen na het zaaien zijn de eerste tomatenplantjes boven de grond.
  • Haal regelmatig het dekseltje even af om te zien hoe het kiemen gaat;
    • Als nodig water op de zaaigrond sproeien.
    • Zijn er geen plantjes boven de grond, leg (of klik) het dekseltje dan weer op het kuipje.

  • Zijn de eerste tomatenplantjes net opgekomen, leg dan geen deksel op.
  • Als het deksel te lang op het kuipje blijft dan krijg je dunne lange tomatenplantjes.
  • Zet het kuipje met plantjes op een lichte plaats bij ca 15 – 20 gr C.

  • Je kunt de kleine opkomende tomatenplantjes enkele dagen voor het raam onder zo’n minikasje zetten. Dit minikasje is een bakje van (biologische) champignons.
  • Druk het minikasje niet te ver naar onder; houd ongeveer 0,5 cm ruimte over tussen “onderrand minikasje” en ”tafel”.

.

A3) Zaai-tip 1: matje opleggen

Leg een passend stukje gootsteenmat op de zaaigrond. Laat elk tomatenzaadje in een matgaatje vallen. Haal na het zaaien het matje weg. Zo kun je de zaadjes op gelijke afstand neerleggen. Meer info over dit matje bij   tip 29   .

.

A4) Zaaitip 2: schuifvalbakje

Je kunt tomatenzaadjes met een pincet of tussen duim en wijsvinger vastpakken en in de matgaatjes laten vallen. Maar het gaat ook heel handig met een schuifvalbakje. Dat bakje wordt beschreven in   tip 33)   .

.

A5) Zaai-tip 3: verlaagd groot kuipje

Je kunt in een groot (450 grams of 500 grams) margarinekuipje veel meer plantjes opkweken: 24 in plaats van 15.

  • Het is handig om van een 450 grams kuipje eerst het bovenste deel (de brede rand) af te knippen. Het oorspronkelijke dekseltje en een doorzichtig plastic champignonbakje passen goed over dit verlaagd kuipje.

  • Hier is het oorspronkelijke deksel op een leeg, verlaagd kuipje van 450 gram gelegd. Het geheel is omgedraaid voor de foto.
  • Het deksel past goed op het verlaagde kuipje, zie de rood/witte pijl. Het deksel klemt niet. Er zijn smalle luchtopeningen tussen het kuipje en het deksel.

Hieronder zijn foto’s van het gebruik van zo’n verlaagd groot kuipje;

.

A6) Grote deksel, kleine deksel

(foto toevoegen)

  • Heb je geen passend dekseltje ?
  • Dan kun je een “te groot” of een “te klein” dekseltje opleggen, met de tekst naar boven of naar onder. Dat gaat goed. Er zijn dan voldoende kleine luchtopeningen en de grond droogt niet snel uit.
  • Bij een klein dekseltje met de tekst naar boven kun je beter eerst het lipje afknippen. Dan past het beter in een groot kuipje.

.

Als de tomatenplantjes ongeveer 1 tot 3 cm groot zijn, haal dan het minikasje (champignonbakje) weg. Laat de tomatenplantjes daarna vlak tegen een raam bij ongeveer 15 gr C verder groeien. Zo krijg je stevige tomatenplantjes.

Groeien de tomatenplantjes te warm en te donker dan worden ze dun en sprietig. Zet ze dan op een kouder plekje.

Laat de tomatenplantjes in het kuipje groeien tot ze 4 of meer blaadjes hebben. Dan zijn ze groot genoeg om te verspenen. Deze tomatenplantjes hebben veel vertakte wortels waar zaaigrond aan blijft hangen. Hierdoor groeien ze na het verspenen (verplanten) beter door.

.

A8) Tomatenzaden zonder dekgrond ontkiemen (aanschouwelijk)

Tomatenzaadjes ontkiemen ook goed zonder dekgrond. Dat is niet zo vreemd, want in de vrije natuur vallen zaden op de grond en blijven daar liggen (ze worden niet bedekt met een laagje grond of zo). Zaden die op vochtige grond, tussen planten of in de schaduw liggen, drogen niet snel uit. Bij een goede temperatuur en met wat regen gaan de meeste zaden kiemen en even later groeien er miniplantjes in de grond.

Hieronder staat hoe je tomatenzaadjes kunt laten ontkiemen zonder dekgrond. Zeer aanschouwelijk en leerzaam. Maak ondiepe zaaikuiltjes van ongeveer 0,5 cm diep. In zaaikuiltjes drogen de zaadjes niet snel uit.

  • Haal na een aantal dagen het dekseltje eraf om na te gaan of de zaadjes al kiemen.
  • Na ongeveer 5 tot 10 dagen hebben de meeste tomatenzaadjes een klein worteltje (behalve hier het zaadje bij de gele pijl).

Hierna:

  • Je kunt de kiemende zaadjes bedekken met een laagje potgrond. Dekseltje erop en weer bij ongeveer 20 gr C in huis zetten. Om verder te kiemen.

  • Of een doorzichtig bakje opzetten en de plantjes zonder dekgrond groter laten groeien.

.

B)# Verspenen

Verspeen de tomatenplantjes als ze 4 of meer blaadjes hebben.

Gebruik compost of potgrond als plantgrond. Mijn ervaring; in compost groeien de plantjes veel sneller dan in (slechte, goedkope) potgrond. Meng de plantgrond met tuinkalk (Dolokal); ongeveer 1 deel tuinkalk op 20 delen plantgrond. Compost of potgrond zijn nogal zuur; tuinkalk helpt tegen zure plantgrond.

Vul een bloempotje met plantgrond. Zet elk tomatenplantje diep (= tot aan de onderste blaadjes) in de grond. De plantjes gaan dan ruim wortelen en vallen niet zo gemakkelijk om. Maar: de onderste blaadjes gaan later toch enkele cm “naar boven groeien”, het stengeltje wordt langer.

Om een (te) lang tomatenplantje in een bloempotje te planten kun je het steeltje zigzag in het potje stoppen. Zie onderstaande foto’s;

Het lange tomatenplantje is met een zigzagbeweging in de plantgrond (compost) gezet. Het plantje zit nu diep genoeg (tot aan de onderste blaadjes) in het potje.

(dezelfde (zigzag geplante) tomatenplant, na 10 dagen binnenshuis groeien).

.

Zet de potjes met tomatenplanten op een lichte, koele plaats (15-20 gr C), bv voor een slaapkamerraam. Geef voldoende water.

Ik zet mijn potjes met tomatenplantjes voor een schuin zolderraam, de kleinste plantjes achteraan, de grootste plantjes vooraan op de foto hierboven.

Tomaten groeien snel, veel sneller dan paprika’s. Groeit de plant erg spichtig op (met een dunne lange stengel) dan staat die te donker of te warm. Zet dan de plant op een lichter en  koeler plekje.

.

C)# Tomaten-plantjes uit de potjes halen en in een laag compost zetten

Als de tomatenplantjes 15 tot 20 cm hoog zijn dan zijn de bloempotjes waar de plantjes in groeien meestal te klein geworden. Bij vroeg gezaaide plantjes gebeurt dit al in april.

Vul een ondiepe bak of een balkon bloembak (elke bak met gaatjes in de bodem) of een boodschappenkrat met een laag compost of potgrond. Laagdikte ongeveer 5 tot 10 cm.

Haal de tomatenplantjes met potkluit uit de potjes en zet ze in de bak met compost. Uithalen gaat gemakkelijk op de onderstaande wijze:

  • Zet het bloempotje met tomatenplantje op een plek neer waar je het gemakkelijk kunt vastpakken.
  • Doe tuinhandschoenen aan.
  • Spreid de vingers van één hand en leg die hand op de bloempotrand (met het plantje tussen 2 vingers).
  • Pak met de andere hand het bloempotje vast.

  • Til het geheel (bloempotje met plantje) een stukje omhoog.
  • Draai het geheel om, totdat het plantje naar onder wijst en de bodem van het potje boven is. Door de bodemgaatjes van het potje zie je wortelkluit.
  • Houd (tijdens de volgende stappen) het bloempotje met plantje op deze manier vast.

  • Sla met een tuinschepje tegen de bodem van het bloempotje;
    • met een tuinschepje gaat de kluit gemakkelijker uit het potje.
    • dankzij de tuinhandschoen voel je het slaan minder (het doet minder pijn).

  • Door het slaan komt de wortelkluit los van het bloempotje en zakt de wortelkluit een stukje naar beneden. Dat zie je door de bodemgaatjes.
  • Doordat het plantje tussen 2 vingers van een hand wordt tegen gehouden, kan het plantje (met potkluit) niet naar beneden vallen.
  • Blijft de wortelkluit in het potje vastzitten, sla nogmaals met het tuinschepje totdat de wortelkluit los is.

  • Pak met de andere hand het bloempotje van de wortelkluit af.
  • Je houdt nu het plantje met wortelkluit ondersteboven vast.

.

  • Draai het plantje met wortelkluit om; plantje naar boven, wortelkluit naar onder.

.

Hieronder staat hoe je in een laag compost kunt planten;

  • Doe (gezeefde) compost in een emmer. Meng tuinkalk (Dolokal) door de compost (verhouding 1 deel kalk op ongeveer 10 delen compost).

  • Vul een (lage) bak met het compost/tuinkalk mengsel.
  • Maak een plantgat in de laag compost.
  • Plant het tomatenplantje in het plantgat.
  • Schuif compost tegen de wortelkluit en tegen de stengel van de plant aan.

  • Plant meer tomatenplantjes in de bak.
  • Plant de tomatenplantjes ruim uit elkaar, dus niet te dicht opeen. Zo kan elke plant verder groeien en een grote wortelkluit met wortels vormen.
  • Sproei na het planten water op de compost.

.

Opmerking 1 (Compost of potgrond)

Mijn ervaring is dat tomatenplanten in een laag compost veel beter groeien dan in een laag potgrond, zelfs als je tuinkalk door de potgrond hebt gemengd. Compost bevat veel meer voeding voor de plantjes dan potgrond.

.

Opmerking 2 (Onkruidplantjes in bloempot)

Haal (als nodig) de onkruidplantjes uit de bloempot voordat je het tomatenplantje met wortelkluit uit de pot haalt.

.

C1) In een boodschappenkrat of een wasmand of een ondiepe bak met gaatjes

Hier zijn 11 tomatenplantjes in een boodschappenkrat met een laag compost gezet.

Op de foto hierboven zijn de tomatenplantjes in de boodschappenkrat groter gegroeid. En er zijn enkele grote planten uit de krat gehaald (en in de tuingrond geplant).

Hieronder meer foto’s van groter gegroeide tomatenplanten in bakken (of manden) met een laag compost.

.

Zet de bak of krat of wasmand met tomatenplantjes binnenshuis op een warme lichte plaats. Of zet de krat of bak met tomatenplantjes overdag op een warm plekje in de tuin. En ‘s-nachts binnen.

Of zet de planten overdag in een kas als je die hebt. Zoals mijn diepe kas. Zet de krat of bak met planten ‘s-nachts of bij erg koud weer binnen.

Geef de plantjes veel water. Overtollig water stroomt uit de kieren of de gaatjes.

Zet de tomatenplanten niet in de volle zon. Zet de bak met planten (tijdelijk) in de schaduw. Door buitenzetten laat je de planten in de krat of de bak wennen aan de lagere buitentemperatuur (dit heet “afharden”).

Je kunt een wit laken op of over de kas leggen. Nog beter; span het laken hellend boven de kas, zoals op bovenstaande foto’s te zien is. Dan wordt de zon geweerd, maar er is toch licht genoeg in de kas om de planten goed te laten groeien.

.

C2) In een balkonbak met compost onder een tunnelkas van golfplaat

Heb je een tunnelkas van doorzichtig golfplaat, dan kun je daaronder de tomaten-planten zetten (in een balkonbak).

Haal de tomaten-plantjes uit de bloempotjes. Zet ze in een balkonbak met gaatjes in de bodem, gevuld met compost. Dat kan al begin of half april, als de plantjes groot genoeg zijn. Tussen twee tomatenplantjes in de balkonbak is ongeveer 10 cm. Dan heeft elk plantje genoeg ruimte.

Graaf een sleuf in de tuingrond en zet de balkonbak in de sleuf. De bovenrand van de bak is ongeveer even hoog als de tuingrond. Duw wat vochtige tuingrond tegen de zijkant van de balkonbak aan. De plantjes kunnen 15 tot 20 cm hoog worden voordat ze tegen de golfplaat aan komen.

Zet een tunnel van doorzichtig golfplaat over de balkon bloembakken. Sluit aan elk uiteinde de tunnel af met een plaat (plexiglas). Zo staan de planten niet in de tocht. Dus geen kans op bladluizen. Info over deze tunnelkas in tip 13.

Je kunt kleine tomatenplanten en kleine paprikaplanten onder 1 tunnel zetten.

Hang bij zonnig (en warm) weer een stuk wit laken voor de zijkant van de tunnel. Dat kan met bamboestokken en wasknijpers. Zonder laken ervoor wordt het veel te warm in de tunnel. Geef voldoende water.

Zet de bakken met planten ‘s-nachts en/of bij koud weer binnenshuis.

Na ongeveer drie weken zijn de tomaten-planten zo groot dat ze bijna tegen de golfplaat aan komen.

Haal de tomatenbak uit de grond en maak de kuil onder de bak dieper.

Zet de bak met planten weer in de dieper gemaakte kuil. Je kunt een beetje vochtige grond tegen de zijkant van de bak aan duwen. Zet de golfplaattunnel over de bakken.

Rond 1 mei zijn de tomatenplanten onder de tunnel ruim 30 cm hoog. Ze komen bijna tegen de golfplaat aan. Haal de balkonbak met tomatenplanten uit de kuil. De bak met tomatenplanten staat daarna voortaan gewoon buiten in de open lucht. Zet de bak tijdens koude dagen of koude nachten onder een afdak of in een schuur.

.

In mijn diepe kas groeien de tomatenplanten iets sneller dan in een balkonbak. De diepe kas is dus iets beter, maar tomaten opgroeien in een balkonbak onder een golfplaattunnel gaat ook erg goed. Zet 8 planten in een balkonbak van 80 cm lang.

.

D)# Vroeg of laat zaaien

Vroeg gezaaide tomatenplanten in de groene bak, en later gezaaide planten in de zwarte bak.

  • Als je tomaten vroeg zaait (in februari of begin maart) kan het gebeuren dat de planten later in de kas minder doorgroeien en/of dat de bladeren geel kleuren. Dit komt dan door de koude nachten.
  • Als je tomaten later zaait (vanaf half maart), dan staan ze ook later in de kas. De nachten zijn dan niet zo koud en de planten groeien beter door.

In mei zijn de vroeg gezaaide planten ongeveer net zo groot als de laat gezaaide planten. Dus tomaten zaaien vanaf half maart is vroeg genoeg.

Mijn ervaring: de gele tomatenplanten krijgen, enkele weken na het planten in de tuingrond, weer een gezonde groene kleur.

.

E)# Tomatenplanten in de tuingrond

Tomatenplanten groeien uit zichzelf niet recht omhoog; ze “kruipen” over de grond. Vaak wordt een tomatenplant omhoog geleid; zet een bamboestok in de grond en maak de stengel van de plant vast met (plastic) strips of touwtjes. Of laat de plant langs touw omhoog groeien.

Je kunt de onderste bladeren verwijderen en de tomatenplant extra diep in de tuingrond zetten. Daar kan de plant goed tegen. Er groeien dan extra wortels aan het stengeldeel dat onder de grond is. Er zijn 2 mogelijkheden van diep planten;

  • Maak een diepe, smalle verticale kuil in de tuingrond, strooi wat compost in de kuil, zet de plant in en vul de kuil op met compost en tuingrond.
  • Of maak een minder diepe lange sleuf in de grond. Strooi daar compost in. Leg de tomatenplant in de sleuf. Buig de stengel (voorzichtig) schuin omhoog en strooi compost en tuingrond op de wortels en op de stengel. Het bovenste deel van de stengel komt boven de grond uit. Zie ook deze   Engelse site  .

.

Haal de top uit de plant vlak boven de 3e of 4e bloemtros. Alle zonne-energie gaat dan naar het groot groeien en rijpen van de tomaten in de 3 of 4 trossen.

Geef voldoende water bij de voet van de plant, dus niet op de bladeren.

Breek of snijd tijdens de tomatenkweek bladeren van de plant af. Begin onderaan met bladeren weghalen. Knip ook bladeren met bruine vlekjes af, of knip de bruine stukken eraf. Als de tomaten groot zijn dan heeft de plant nog maar heel weinig blad nodig.

Tomatenplanten kunnen last krijgen van de plantenziekte “Phytophtora”. De bladeren, stengels en vruchten krijgen dan bruine vlekken. De tomaten gaan rotten. Meer hierover op deze 2 sites:  moestuintips      en   mooie moestuin   . Door bladeren met bruine vlekjes weg te halen kun je de ziekte vertragen of stoppen.

In tip    7) Afdak voor paprika’s of tomaten   staat hoe je tomatenplanten in de tuingrond zet. Ook hoe je de plant langs een touw laat groeien en hoe je een giet-rand gebruikt.

Haal ongeveer half tot eind september alle tomaten van de planten en haal de planten uit de grond. Laat de groene, gele en oranje tomaten narijpen. Zie tip 15.

.

F)# Onder een afdak of in de open lucht

In een volkstuin kan de plantenziekte Phytophtora de tomatenplanten aantasten. Op de bladeren van de tomatenplanten komen bruine vlekken, de stengels worden donkerbruin en de tomaten krijgen bruine vlekken en gaan rotten.

Tomatenplanten krijgen Phytophthora als de bladeren vaak en lange tijd nat zijn, dus als er waterdruppels op liggen of aanhangen. Dat kan gietwater, regenwater of condenswater zijn.

Je kunt de tomatenplanten onder een afdak zetten om de planten droog te houden. En zo aantasting door Phytophthora verminderen.

F1) Onder een afdak

F1a) Een afdak met dichte zijkanten

Als de tomatenplanten in een volkstuin niet nat worden geregend, dan heb je minder last van de ziekte Phytophtora.

In mijn volkstuin staan tomatenplanten onder dit golfplaatafdak. Vlak voor een regenbui (slagregen) kan aan alle 4 zijkanten plastic folie worden bevestigd of omhoog worden gedaan. Door het folie aan de zijkanten wordt slagregen (///) tegengehouden. Tussen het zijkantfolie en het afdak is een open ruimte van ongeveer 20 cm. Hierdoor is het afdak erg luchtig.

Bij droog weer is het zijkantfolie naar beneden gevouwen of weggehaald.

Onder het golfplaat is plastic folie gespannen. Daardoor vallen er geen dauwdruppels van het golfplaatdak op de planten. Zie de foto’s hierboven.

Door deze opbouw worden tomatenplanten onder dit afdak niet (erg) nat van regen of dauw. En door de luchtige opbouw drogen (dauw-of regen) druppeltjes op de tomatenplanten heel snel op. Hierdoor hebben de tomatenplanten en de vruchten geen of heel weinig last van de plantenziekte Phytophthora.

Info over tomatenplanten en afdaken in tip    7) Afdak voor paprika’s of tomaten    .

.

F1b) Een afdak met open zijkanten

In een besloten (achter)tuin heb je veel minder last van Phytophthora. Een afdak boven de planten is voldoende. De zijkanten mogen open zijn.

Alle foto’s en beschrijvingen hieronder gaan over tomatenplanten in mijn achtertuin.

Tomatenplanten onder een gebogen of een vlak afdak in mijn achtertuin. Met open zijkant.

Bij schuine regenval valt er regenwater op de onderste bladeren en op de onderste vruchten. En er spettert modder van de grond op de onderste vruchten. In een besloten tuin geeft dat zelden of nooit bruine vlekken of rotte tomaten.

Als je wil kun je een laagje stro op de grond leggen. Tegen modder spetteren.

Onder een gebogen of vlak afdak vallen er druppels condenswater van de onderkant van het dak op de (bovenste) bladeren.

Door de waterdruppels komen er bruine punten en vlekken op enkele bladeren. Breek of snijd bladeren met bruine vlekken af. Of verwijder (door afsnijden) de stukken blad met bruine vlekken. De ziekte Phytophthora gaat dan niet verder of langzamer verder. De stengels en de tomaten krijgen dan meestal geen bruine vlekken.

Info over tomatenplanten en afdaken in tip    7) Afdak voor paprika’s of tomaten    .

.

F2) In de open lucht

In een besloten (achter)tuin kun je tomatenplanten in de open lucht laten groeien, dus zonder afdak erboven. Het ras “Moneymaker” is daar een geschikt ras voor.

Sommige bladeren krijgen bruine vlekken door condenswater en regenwater. Breek of snijd die bladeren af. Of knip de bruine stukken van de bladeren af.

Breek de top van de plant als die 2, 3 of 4 bloemtrossen heeft. Dan heb je de meeste kans dat alle tomaten van die trossen groot groeien en dat er veel rood worden.

Breek of snijd tijdens de groei veel bladeren af. Begin onderaan met bladeren verwijderen. Reden: hoe minder bladeren aan de plant hoe minder bladeren nat worden. Dus minder kans op bruine vlekken op de bladeren (Phytophthora).

Een plant met veel grote vruchten heeft nog maar weinig bladeren nodig om te groeien en om in leven te blijven.

Eind september hebben de tomatenplanten veel grote vruchten en zijn alle bladeren eraf.

Bij veel regen kunnen enkele tomaten kleine barsten krijgen, vooral de bovenste.

.

F2a) Goede tomatenteelt in de open lucht (weinig bladeren)

Hieronder info over een goede buitenteelt. Dankzij goed weer en veel bladeren afgehaald.

Hier mijn tomatenplanten in de achtertuin, op 29 september. Er zijn veel tomaten geoogst en alle bladeren zijn eraf gehaald. Als het weer meewerkt en als je de planten goed behandelt  dan kan je in de open lucht veel tomaten kweken. Een goede behandeling is: boven de 3e (of 4e) bloemtros de top uitnijpen (afhalen of afknippen), water geven onderaan op de grond en veel (alle) bladeren weghalen.

.

F2b) Slechte tomatenteelt in de open lucht (veel bladeren)

Hieronder info over een slechte buitenteelt in mijn achtertuin. Dat kwam doordat de bladeren te laat zijn verwijderd en door het koude weer.

Datum 1 oktober. Tomatenplanten met veel grijze bladeren. De tomaten zien er (nog) goed uit.

.

Datum 3 oktober. Dat is 2 dagen en 2 koude nachten later. De tomatenplanten hebben bruine (zwarte) stengels en veel tomaten hebben bruine vlekken door de ziekte Phytophtora. Er zijn die dag enkele takjes met tomaten afgeplukt…..

……en in een afwasteil op vochtig keukenpapier gelegd onder plastic folie. De takjes zijn in een bekertje water gestoken (tegen uitdrogen en rimpelig worden).

Drie dagen later zijn de tomaten verder gerot en beschimmeld.

.

Geleerd: in een besloten (achter)tuin kun je tomaten kweken in de open lucht. Oogst alle tomaten, ook de groene en gele, uiterlijk eind september. Breek of snijd veel bladeren van de planten af tijdens de kweek. Eind september kunnen alle bladeren verwijderd zijn.

.

F3) Doorgesneden tomatenstengel, wit of bruin

Als je een tomatenstengel doorsnijdt kan de binnenkant wit zijn of een bruine ring hebben. Misschien dat een witte binnenkant bij een gezonde tomatenplant hoort. En dat een bruine ring betekent dat de plant Phytophtora heeft.

Op het internet nog niet gevonden of dit klopt.

Dit bericht werd geplaatst in tomaat. Bookmark de permalink .

51 reacties op 8) Tomaten kweken

  1. P. Aussems zegt:

    Moet het perse A.H. potgrond zijn ?

  2. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  3. Roland zegt:

    Hallo Sjef, Ik heb al een paar van je raadgevingen opgevolgd in verband met zaaien, het word een jaar van veel uittesten(en tegenslagen) maar al doende leer je zegt men toch. Dank en proficiat met je leuke verzorgde en vooral leerzame site.
    groet Roland

  4. TheAnimalLover zegt:

    Hele mooie en leerzame site! Ik zou graag nog extra info willen over tomatenplanten zou dat kunnen? alvast bedankt.
    met vriendelijke groet,
    Bioloog Amy

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Amy,
      Dank voor je reactie. Op mijn weblog staan truukjes en handigheidjes voor het kweken van groenten.
      Voor algemene info over planten, bemesting enzovoort kun je andere sites raadplegen.
      Bij “Lees dit eerst ….” staan 2 links met veel nuttige info: “plantaardig.com/groenteninfo” en “marechal”.
      Als je daar opklikt vind je mogelijk de info die je zoekt. Of google op enkele trefwoorden.
      Sorry dat ik je “doorstuur”.
      Succes en groetjes van Sjef

  5. Heiremans zegt:

    Mijn tomatenplanten en bladeren worden bruin en vallen af, wat kan ik daar aan doen aub.
    Dank bij voorbaat sjef

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo tuinliefhebber.
      Op “Sjeftuintips” staan vooral handige tips en truukjes voor bij het tuinieren.
      Voor uw probleem kunt u het beste via een zoekmachine (bijvoorbeeld Google) nagaan wat de ziekte is en wat er aan te doen is.
      Het kan de ziekte Phytophthora zijn. Ik zet daarom de tomatenplanten in mijn achtertuin onder een afdak. In onze volkstuin is het moeilijk om tomaten te kweken. Alleen als ze onder een soort “tent” staan dan lukt het daar. Enkele tomatenplanten staan in een bloempot in mijn achtertuin. Bij regen zet ik ze onder een afdak.
      Regen op de tomatenbladeren bevordert phytophthora.
      Groet, Sjef

  6. gaby zegt:

    Goed artikel over tomaten kweken.
    Bij http://www.zadenier.nl zijn onder andere tomaten zaden te koop in mooi vorm gegeven en handige hersluitbare zakjes. De prijs is ook nog zeer aantrekkelijk.

    succes

  7. Samya zegt:

    Hallo Sjef,

    Mijn tomatenplanten zijn nu net zo groot als de grootste op de foto met de drie plantjes.
    Vanaf wanneer moet je ze gaan dieven? want in die V vormpjes (tussen de grote stengel en zijtakjes tegen de stengel aan) begint wat te groeien. Moet je deze nu al weghalen of gewoon laten zitten?

  8. Samya zegt:

    ik heb de Cherry Tomaat soort, waarvan 6 planten mooi aan het groeien zijn.
    Kun je deze uiteindelijk in 1 grote pot bij elkaar zetten, of moeten ze echt per plant apart?

  9. sjeftuintips zegt:

    Hoi Samya,
    Ik denk dat je 2 of 3 planten bij elkaar in een grote bloempot (ca 50 cm doorsnede) kunt zetten.
    Maar het lijkt mij handiger om elke plant in een aparte kleinere bloempot te zetten. Een bloempot van ca 25 of 30 cm doorsnede is groot genoeg voor 1 tomatenplant. Je kunt de potten op verschillende plekken in je tuin of op het balkon zetten. Om te zien waar de tomaten het beste groeien of het eerste rijp zijn.
    Groeten van Sjef

  10. Samya zegt:

    Kan het ook in een pot van 25cm, of moet het echt 50cm zijn??

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Samya,
      Voor 1 tomatenplant in een bloempot is een pot van 25 of 30 cm groot genoeg.
      Sorry, mijn vorige antwoord was niet duidelijk. Ik heb dat antwoord verbeterd.
      Groetjes en succes,
      Sjef

  11. Samya zegt:

    De Cherry Tomatenplanten zijn nu zo’n circa 40 cm hoog.
    Tot nu toe zie ik nog geen enkele bloem in aankomst.
    Hoe lang zal dit ongeveer gaan duren?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Samya,
      Sorry, voor Cherry tomaten weet ik dat niet. Misschien zijn er lezers van Sjeftuintips die wel weten wanneer de eerste bloemknoppen zichtbaar zijn en die een reactie willen plaatsen.
      Groetjes, Sjef

  12. Tomaten kweken tips kan je ook via deze website verkrijgen http://www.kweken.nu/tomaten-kweken/ neem eens een kijkje!

  13. zegt:

    Hey sjef
    Dank je wel voor deze leerrijke site!
    Heb al veel goede tips gelezen.
    Grtjs

  14. Pascale zegt:

    Wat een fijne site en wat een leuke tips! Ik volg je graag.

  15. Abdullah zegt:

    Hoi, ik ben begonnen met tomaten zaaien begin mei. Is dat te laat?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Abdullah,
      Nee, niet echt te laat. Tomatenplanten die in mei zijn gezaaid, zijn later groot en krijgen ook later de eerste bloempjes. In mei, juni en juli groeien tomatenplanten snel, ook jouw tomatenplanten.
      Zet de planten over enkele weken in de tuingrond of in de kas.
      Laat aan enkele (of alle) planten 2 bloemtrosjes groeien, knijp daarna de top uit de plant. Dan gaat alle energie naar het groeien en rood kleuren van de tomaten aan die planten. Gewoon uitproberen.
      Je krijgt dan aan die planten minder tomaten, maar grote kans dat ze wel rood en rijp worden.
      Succes en groetjes,
      Sjef.
      p.s. Bij vroeg gezaaide tomaten kun je 3 of 4 bloemtrossen laten groeien aan elke plant.

  16. Gert zegt:

    Beste Sjef,

    Ik heb gisteren F1-hybride trostomaten geplant, elk in een ruime pot van 20 liter en ze staan binnen achter glas. De plantjes zijn momenteel 40 cm hoog. De grondmix bestaat uit 1/3 Pokon moestuingrond, 1/3 Pokon compost en 1/3 onbemeste cocopeat voor een luchtige structuur.

    Nu zullen de planten ongetwijfeld veel voeding kunnen halen uit de moestuingrond en de compost, maar ik vraag me af of ze op deze manier wel voldoende kalium krijgen. Ik gebruik voor mijn aardbeien Kristalon Oranje oplosmeststof (NPK 6-12-36 +3MgO) en ik vroeg me af of ik dit ook met het gietwater aan de tomaten kan geven, gelet op het vrij hoge kaliumgehalte hierin.

    Mocht dit het geval zijn, wanneer kan ik daarmee beginnen denk je?

    Ik hoor graag van je. Alvast bedankt en groetjes,

    Gert

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Gert,
      Ik weet het niet.
      Mijn tomatenplanten groeien in “zelfgemaakte” compost gemengd met Dolokal (tuinkalk). Ik mest niet bij.
      Voor info over (kunst)meststoffen kun je het beste maar op het internet gaan zoeken.
      Misschien weet een andere bezoeker van Sjeftuintips het antwoord.

      groeten, Sjef

  17. Jos zegt:

    Hallo Sjef,

    Ik zie dat je bij de volwassen planten bladeren weg hebt gehaald.
    Wanneer begin je daarmee en hoeveel haal je er weg. En waarom doe je dat eigenlijk?

    Leuke site trouwens.
    Die van de paprika’s is ook super.

    Groet, Jos

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Jos,
      Dankjewel voor het compliment.
      Als de tomatenplant 3 of 4 trossen (bloemen en/of vruchten) heeft knijp ik de top uit de plant. De tomaat hoeft dan geen nieuwe bloemtrossen meer te maken. Maar kan alle zonne-energie gebruiken om de tomaten te laten groeien en rood te laten worden.
      Als de meeste tomaten groot en dik zijn haal ik enkele bladeren weg. Redenen:
      – De plant en de meest vruchten zijn volgroeid (groot), dus de plant heeft niet alle bladeren meer nodig om te groeien. Kan wel wat blad missen.
      – Ik breek de bladeren weg die voor de tomaten hangen. Na het weghalen van de bladeren hangen de tomaten in de zon en gaan eerder, sneller rijpen.
      – En ik haal slechte bladeren (gekrulde, gele, met bruine vlekjes) weg. Ziet er beter uit, die bladeren gaven toch al niet zoveel zonne-energie aan de plant, en beginnende plantenziekten op die bladeren worden ook verwijderd. Ik gooi al jaren al die bladeren gewoon op de composthoop. En de compost daarvan doet het nog steeds goed. Maar je kunt natuurlijk die slechte bladeren via gft afval afvoeren.

      Zie ook deze internetsites: http://www.tuinadvies.nl/artikels/bladpluk_tomaten.htm en http://www.moestuinforum.nl/tomaten-toppen-dieven-en-bladsnoei-t45.html

      groeten, Sjef

      • Jos zegt:

        Hallo Sjef,

        Duidelijk antwoord, hier kan ik wat mee.
        Ik zal je adviezen opvolgen en het afval op de composthoop gooien.
        Inmiddels groeien de tomaten en de paprika’s in de kas prima met dit warme weer.

        Bedankt voor je antwoord. Ik blijf je volgen.

        Groet, Jos

  18. Puur Natuurlijk zegt:

    Hallo Sjef,

    Zelden een website gezien van iemand met zoveel passie voor het telen van groenten, chapeau om al je tips met ons te delen.
    Ik heb een vraagje ivm het opkweken van tomaten en paprika’s (en pepers/aubergines), kortom de planten die warmte nodig hebben om te kiemen.
    Je haalt het bovenste kuipje eraf als de eerste tomatenplantjes net opgekomen zijn en plaatst er dan een doorzichtig kuipje over.
    Houd je de aarde dan goed vochtig door af en toe het doorzichtig kuipje te verwijderen en de grond te besproeien met een plantenspuit, waarbij dan ook de kiemblaadjes nat worden als je dit doet. Of is het niet nodig omdat de grond niet kan uitdrogen door je doorzichtig kuipje dat erover staat?

    Ik gebruik persblokjes (5 x 5 cm) die in een gesloten propagator staan met krantenpapier los op de blokjes liggend (om donker te houden) en dat blijft goed vochtig. Na kieming doe ik de krant en het deksel eraf maar als ik jouw methode lees zou ik misschien beter gewoon enkel de krant verwijderen en het deksel erop laten en de verluchtingsleuven van het deksel openzetten om alles goed vochtig te houden?
    Kan het kwaad als de persblokjes neigen droog te worden aan de bovenkant met de plantspuit wat te bevochtigen waarbij je dan uiteraard ook de plantjes inclusief kiemblaadjes mee bevochtigt?

    Vriendelijke groeten,
    Tom

    • sjeftuintips zegt:

      Hi Tom,
      Dank je wel.
      Ja, ik haal af en toe (om de 3 dagen) even het doorzichtig kuipje af en sproei of giet water op de grond. En dan het doorzichtige bakje weer opzetten. Ik zorg ervoor dat de blaadjes niet (te) nat worden tijdens het water geven. Vaak gieten of sproeien is niet nodig omdat de grond niet snel uitdroogt.
      Het is niet erg als de blaadjes van een paprikaplantje of aubergine nat worden. Worden ze later ook als de grote planten in de tuin staan.
      Maar bij tomaten kun je er beter voor zorgen dat de blaadjes niet (te vaak) nat worden gesproeid. Grote tomatenplanten, natte bladeren, phytophthora, bruine vlekken, ellende. Dus beter water op de grond of op het perspotje gieten bij plantjes. Gieten gaat goed met een koffiemaatschepje.
      Groetjes Sjef

  19. Hester zegt:

    Beste Sjef,
    Wat super om dit allemaal te lezen als beginnende moestuinier. Ik heb een vraagje. 3 Weken geleden heb ik Moneymakerzaadjes gezaaid en ze zijn prima opgekomen. Er zitten nu heel kleine eerste echte blaadjes aan, maar het plantje groeit niet echt hard ;) De echte 2 eerste blaadjes zijn ongeveer 1 cm. Ook is het plantje nog heel laag. Is dat een beetje conform de gemiddelde groei? Of gaat er iets mis denk je? Misschien ben ik ongeduldig omdat de rest, broccoli andijvie ui wel snel groeit. Hoop een positief antwoord te krijgen, alvast bedankt.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Hester,
      De grootte van je tomatenplantjes is zoals verwacht. Na 1 week kiemen en 2 weken groeien hebben je plantjes al 4 blaadjes (2 kiemblaadjes en 2 piepkleine echte). De planten gaan steeds harder groeien omdat er steeds meer bladeren zijn die (met licht, CO2, water en andere voedingsstoffen) voor het groeien zorgen.
      De andere plantjes (ui, andijvie, kool) groeien wat sneller dan tomaat. Paprika groeit veel langzamer dan tomaat.

      Het is ook een goed teken dat je tomatenplantjes laag zijn. Dan staan ze volop in het licht, en dat is goed. Bij weinig licht groeien de stengels van de plantjes erg dun en hoog. Met maar weinig blaadjes eraan. Sprieterig heet dat.
      Groeten en succes,
      Sjef

  20. Claudia zegt:

    Beste Sjef, heb verschillende tomaten rassen 8 maart gezaaid en ze zijn nu 10-18 cm hoog. Is dit een normale groei?

    • sjeftuintips zegt:

      Dag Claudia,
      Ja hoor, mijn tomaten groeien ongeveer even snel. Gezaaid op 11 maart, 23 maart in potjes gezet. De planten zijn nu ongeveer 15 cm hoog. Ze staan op een lichte, koele plek bij het raam.
      Ik heb vorige week 7 planten in een balkonbak met compost gezet. Die bak staat bij “goed weer” in de achtertuin onder een golfplaattunnel. Tijdens koude nachten staat de bak in de schuur. Zo kunnen de planten wennen aan de buitentemperatuur en “langzaam” groter groeien.
      Sjef

  21. Yves zegt:

    Sjef, zondag heb ik enkele trostomatenplantjes gekocht. Deze stonden vandaag in de serre. Hoewel de serre open stond, waren de temperaturen te hoog, was ik verrast door de plotselinge warmte. Toen ik thuiskwam hingen de bladeren slap en waren de bladeren van twee plantjes wit. Verbrand door de warmte dus. Ik heb de planten water gegeven en nu staan ze onder een afdak. Zouden ze nog te redden zijn?

  22. Yves zegt:

    Dag Sjef

    Twee plantjes waren teveel verbrand en heb ik niet kunnen redden.

    Update: op vier plaatsen heb ik tomaten staan, maar zit toch met veel vragen;
    Serre : weinig opbrengst = hier staan al jaren tomaten, maar ik vul de grond in het najaar goed bij met compost en tijdens het opgroeien doe ik af en toe vloeibare meststof bij het water. Toch een slecht resultaat.
    Potten op het terras = hier staan trostomaten. Hebben veel zon, om de twee dagen geef ik ze water met af en toe vloeibare meststof in. Toch is het resultaat niet goed. Enkele tomaatjes gooide ik weg omdat ze onderaan zwart waren. Deze planten sproeide ik tegen de plaag.
    Tomatenplanten onder zeil in volle grond = geen topopbrengst, maar redelijk te noemen. Tomaten zijn nog groen en veel zijn er nog klein, gaan deze nog doorgroeien?
    Tomantenplanten op een nieuw stukje in volle grond. Deze zijn besproeid tegen de plaag. Goede opbrengst, mooie grote tomaten, zijn wel nog groen.

    Over het algemeen zijn mijn resultaten slecht. Ik heb geen idee wat ik verkeerd doe. Vooral in de serre en de trostomaten zijn slecht. Tips?

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Yves,
      Door elkaar de volgende tips en opmerkingen van mij;
      In een serre waait het volgens mij niet erg. Windstil. Je moet dan zelf vaak (dagelijks) de planten schudden of er tegen tikken. Om stuifmeel van de bloemen los te schudden en op de stampers te laten komen. Je kunt ook beter elk jaar of elke 2 jaar de planten in nieuwe grond zetten.
      Ik heb in mijn tuin aan de 50 planten nog maar pas 5 lichtrode of gele tomaten hangen. De rest is nog groen en/of klein. Ik denk (weet) dat daar nog veel grote tomaten vanaf zullen komen.
      Trostomaten? zijn dit cherrytoms of moeten het grote vrucht tomaten worden?
      groetjes, Sjef

  23. Yves zegt:

    Dag Sjef,
    Ik tik regelmatig tegen de planten. Volgende jaar zal ik inderdaad geen tomatenplanten in de serre plaatsen. Hopelijk groeien ze nog wat uit. Ik weet niet wat ik anders verkeerd doe.
    Zijn verschillende trostomaten, van die gele peervormige en gewone rode, zit ook een bruine soort tussen. Allemaal kleine soorten.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Yves,
      Tomaten kweken in een serre is best moeilijk. Op het internet staat info over wat je allemaal moet doen en laten om opbrengst te krijgen.
      Tomatenplanten in een grote bloempot groeien veel slechter en geven minder opbrengst dan planten die in de volle tuingrond groeien. Dat is ook mijn ervaring. De “grond” in de bloempotten droogt snel uit; het water zakt naar onder en loopt of verdampt onder uit de potten. Je moet eigenlijk heel vaak een beetje water opgieten om de grond vochtig te houden. Je kunt wel in de potten “allerlei” mengsels doen en dan nagaan welk mengsel het beste is.
      Tomatenplanten die in de “gewone” tuingrond staan groeien het beste.

      Succes en groetjes,
      Sjef

  24. Majella zegt:

    Hallo Sjef, ik heb eind februari tomaten van verschillende rassen binnenshuis gezaaid in een mengsel van tuinaarde (kleigrond) en potgrond. Op de slaapkamer voor het raam gezet. Er kwamen al gauw kleine sprietjes boven de grond met 2 kiemblaadjes. De stengeltjes zijn doorgegroeid tot zo’n 6 cm met nog steeds die 2 kiemblaadjes. Ik had begrepen dat je ze pas verspeent als ze de eerste echte blaadjes krijgen, maar dat gaat geloof ik niet meer gebeuren. Ben ik te ongeduldig of heb ik iets fout gedaan? Complimenten voor deze site, had ik die maar eerder gevonden.
    Met vriendelijk groet,
    Majella

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Majella,
      Dank je wel voor je complimenten.
      Over de tomatenplantjes; ik denk dat jouw kleine tomatenplantjes voor het raam te warm en/of te “donker” staan. Daarom die lange stengeltjes; ze zijn op zoek naar meer licht.
      Mijn voorstel is om (het bakje met) de plantjes tegen het raam aan te zetten. Als nodig een blokje hout of margarinekuipje of zoiets op de vensterbank leggen en daar (het bakje met) de plantjes opzetten. Zo krijgen de plantjes voldoende licht bij een lagere temperatuur.
      Mijn plantjes staan voor een dubbelglas zolderraam aan de noordkant. De temperatuur daar is tussen 5 gr C (bij een koude vriesnacht) en 15-20 gr C (eind van de middag in de zon).
      Als jouw plantjes op een koelere en lichtere plek staan dan groeien ze minder snel omhoog en dan komen de volgende “echte” blaadjes er snel aan.
      Later kun je de plantjes dieper in de grond planten, met de onderste blaadjes net boven de grond uit.

      Succes en groetjes van Sjef

  25. Pingback: 8) Growing tomatoes | sjefgardentips

  26. Ben zegt:

    Hallo,

    Mijn tomatenplanten “Roma” zijn allemaal uitgekomen en groeien nu zoals het moet. De bladeren beginnen wel van kleur te veranderen van lichtgroen naar donkergroen. Is dit normaal ?

    Ben.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.