29) Planten opkweken uit kleine zaadjes

tiny 7

In deze tip:

  • A)# Nodig
  • B)# Zaaien
  • C)# Laten ontkiemen
  • D)# Plantjes zichtbaar
  • E)# Uitplanten
  • F)# Uitdunnen
  • G)# Opmerkingen

.

Van sommige planten zijn de zaadjes erg klein. Wil je deze plantjes opkweken in een bakje, bloempotje of tray dan is dat best moeilijk. Zeker als er maar 1 plantje in elk potje of bakje mag groeien. Dit kunnen bijvoorbeeld groenten, kruiden of bloemen zijn.

Je kunt in elk bakje of potje een “plukje” zaadjes strooien en na opkomst alle plantjes op 1 na uittrekken. Of met een pincet telkens 1 zaadje neerleggen.

tiny 7

Ik heb een andere, gemakkelijke werkwijze “verzonnen”.  Hierbij wordt een matje en een theelepeltje als hulpmiddel gebruikt.

.

A)# Nodig

matje 1

Een rubber gootsteenmat met gaatjes. Hieruit wordt een rechthoekig stuk geknipt.  Er zijn ronde en vierkante gootsteenmatjes te koop. Die zijn even duur. Uit een vierkant model zijn meer matjes te knippen.

Zo’n mat is te koop in winkels voor huishoudelijke artikelen, bv Blokker of Marskramer. Een mat van een bekend merk (C…) kost ca 6 euro. Bij Blokker kun je een matje van het merk Handy kopen voor 2 euro.

Via   koopkeus matjes   kun je webwinkels vinden die matjes verkopen.

.

Als je zo’n matje niet wil of kan kopen, dan kun je een stuk rubber of plastic of karton gebruiken en daarin ronde gaten maken van ongeveer 9 of 10 mm doorsnede. Zie ook de opmerking van Mieke, onderaan dit bericht.

  • Een “matje”. Dit is een rechthoekig stuk mat van ca 6 bij 10 cm. Dit is geknipt uit een rubber gootsteenmat. Het past in een leeg margarinekuipje van 250 gram.  Je kunt het matje ook zo uitknippen dat er 2 “handvaten” aan zitten.  Verderop zie je de foto’s.
  • Wit plastic theelepeltje of eierlepeltje
  • Metalen theelepeltje.
  • Leeg margarinekuipje van 500 gram. Knip hiervan de bovenrand af.

  • Twee lege margarinekuipjes van 250 gram
  • Potgrond of zaaigrond.
  • Droog tuinzand, of metselzand, of zandbakzand, of zilverzand.
  • Theezeefje (om het zand te zeven).

Zeef eerst, als nodig, droog tuinzand (of zandbakzand of metselzand of zilverzand)  met een theezeefje in een leeg margarinekuipje.

En zeef de potgrond of zaaigrond door de bodemgaatjes van een plastic bloempotje. Doe dat als er grote vezeltjes of stukjes plantmateriaal in de potgrond of zaaigrond zitten. Zie ook G)# Opmerkingen, verderop in deze tip.

.

zaad25

Hier een foto van een matje met 2 handvaten.

.

B)# Zaaien

Hieronder volgt een beschrijving van het zaaien. Vaak staan er 2 foto’s onder elkaar, van elk soort matje een.

Vul een leeg margarinekuipje van 250 gram met potgrond of zaaigrond. Besproei de potgrond (of zaaigrond) in het kuipje als nodig. Leg met behulp van een pincet het matje (zonder handvaten) op de potgrond (of zaaigrond).

zaad24

Of leg een matje met handvaten op de potgrond of de zaaigrond. Buig voor het opleggen de handvaten een keer naar boven. En druk na het opleggen het matje bij de handvaten een beetje aan.  Doe dit zodat het matje vlak op de potgrond (of zaaigrond) ligt.

.

Leeuwenbekje is een gewas met kleine zaadjes.

Strooi leeuwenbekjeszaad in het 500 grams margarinekuipje.

Leg het witte plastic lepeltje op tafel. Houd het 500 grams kuipje met zaadjes schuin boven het lepeltje.

Tik voorzichtig tegen de bodem van het 500 grams kuipje om de zaadjes naar de rand te laten schuiven.

Blijf tikken totdat het benodigde aantal zaadjes in het witte lepeltje zijn gevallen.  Bij Leeuwenbekje wil ik telkens 2 zaadjes bij elkaar zaaien.

.

Zijn er per ongeluk teveel zaadjes in het lepeltje gevallen:

  • Houd dan het witte lepeltje boven of in het 500 grams kuipje. Tik voorzichtig tegen het lepeltje en laat 1 of enkele zaadjes in het kuipje vallen.
  • Of “kieper” alle zaadjes uit het witte lepeltje terug in het 500 grams kuipje en begin opnieuw.

zaad26

Houd het witte lepeltje met (twee) zaadjes boven een gaatje in het matje. Houd het witte lepeltje schuin en tik dan tegen het lepeltje. Tik met je vingers of (nog beter) met een metalen lepeltje of een pincet. Laat de (twee) zaadjes in het gaatje van het matje vallen.

zaad27

Neem een half lepeltje gezeefd droog zand.

zaad28

Strooi het zand in hetzelfde gaatje als waar de zaadjes zijn gevallen.

zaad29

Laat telkens in een gaatje van het matje (2) zaadjes vallen en strooi meteen daarna droog zand in hetzelfde mat-gaatje. Herhaal dit bij alle gaatjes van het matje. Zo weet je zeker dat je geen mat-gaatje overslaat of in een gaatje dubbel zaait.

Til het matje zonder handvaten voorzichtig met een pincet van de potgrond (zaaigrond) af. Of til voorzichtig het matje met handvaten van de potgrond af.  Je hebt nu potgrond of zaaigrond met 15 “zandheuveltjes” met zaadjes erin.

tiny 6

zaad30

Hier foto’s van het matje met restjes zand. Schud het “opliggende” droge zand van het matje terug in het kuipje met zand.

.

Doe 2 elastiekjes om het 250 grams kuipje met zaaisel.  Je hebt  ook nog een leeg 500 grams margarinekuipje nodig. Dit 500 grams kuipje wordt niet “verknipt”.

.

C)# Laten ontkiemen

Zet het lege 500 grams kuipje omgekeerd op het 250 grams kuipje. Zo heb je een minikasje van margarinekuipjes. Zet het geheel in een ruimte bij ca 20 C.  Meer info over dit minikasje vind je bij tip 2 “Eenvoudige hulpmiddelen en tips”, nummer 1.

.

D)# Plantjes zichtbaar

Haal na enkele dagen het 500 grams kuipje eraf en controleer of er al plantjes zijn opgekomen. Geen plantjes te zien, zet dan het 500 grams kuipje weer op.

Verwijder het bovenste 500 grams kuipje zodra de eerste plantjes opgekomen zijn. Dat is bij Leeuwenbekjes 6 a 7 dagen na het zaaien. Haal dan ook de elastiekjes van het 250 grams kuipje af. Zet daarna het kuipje met plantjes voor een raam bij 15 tot 20 C.

Kleine Leeuwenbek plantjes, net opgekomen in zandheuveltjes.

Leeuwenbekplantjes, 7 dagen later.  Er zijn 15 zandheuveltjes. Bij 14 zandheuveltjes zijn plantjes opgekomen. In elk zandheuveltje zijn 1 of 2 plantjes opgekomen.

.

E)# Uitplanten

Nodig:

  • Plastic tray gevuld met potgrond.
  • Margarine kuipje met zandheuveltjes met kleine plantjes.
  • Theelepeltje.

Maak telkens in een vakje van de tray met een theelepeltje een putje in de potgrond. Schuif de potgrond een beetje opzij in het vakje.

Schep voorzichtig een zandheuveltje met 1 of 2 plantjes en een kluitje potgrond (of zaaigrond) eronder uit het 250 grams kuipje.

Uitvergrote foto’s van zandheuveltjes met 1 of 2 plantjes en een kluitje potgrond eronder.

Leg telkens het zandheuveltje met plantje(s) en een kluitje potgrond of zaaigrond in het putje (in de potgrond in de tray). Gebruik je vingers of een ander lepeltje als hulp om het plantje of de plantjes rechtop neer te zetten. Schuif daarna potgrond rondom het plantje of de plantjes.

Herhaal deze bewerkingen tot in alle vakjes van de tray plantjes staan of totdat de zandheuveltjes met plantjes “op” zijn.

.

Hier zijn 10 zandheuveltjes met kluitjes potgrond en plantjes in de tray uitgeplant.  Bij de meeste zandheuveltjes zijn 2 plantjes opgekomen. In het margarinekuipje zijn nog 5 zandheuveltjes over.

Strooi in elk vakje van de tray een dun laagje potgrond of zaaigrond rondom de plantjes. Sproei daarna voorzichtig water rondom de plantjes.

Op de bovenste foto zie je een tray vol met groepjes kleine plantjes. Elk groepje is afkomstig van een zandheuveltje. Elk groepje heeft 1 of 2 plantjes.

Op de onderste foto zie je een uitvergroting van een groepje. Dit groepje heeft 2 plantjes.

Zet de tray met plantjes voor een raam bij 15 tot 20 gr C.

.

F)# Uitdunnen

Op bovenstaande foto zie je plantjes die groot genoeg zijn om uitgedund te worden. Ze hebben ongeveer 1 week in de tray bij 15 tot 20 C gegroeid.

Op deze foto zie je plantjes na het uitdunnen.

Uitdunnen doe je zo:

  • Trek bij elke groepje van 2 plantjes het kleinste plantje voorzichtig uit de potgrond. Doe dit met je vingers of gebruik een pincet. Of knip het kleinste plantje van elk groepje met een scherpe schaar voorzichtig vlak boven de potgrond af.
  • Bij een vakje in de tray met maar 1 plantje hoef je natuurlijk niet uit te dunnen.
  • Sproei na het uitdunnen voorzichtig water rondom de plantjes in de tray.

Zet daarna de tray met plantjes weer voor een raam. Laat de plantjes verder opgroeien.

.

G)# Opmerkingen

  • Blijven de zaadjes “plakken” aan de plastic lepel of in het margarinekuipje dan kan dat komen door statische lading. Dan helpt het om de lepel en het lege kuipje in een verdund sopje af te wassen. Na het afwassen niet spoelen, maar laten opdrogen in de lucht. Zo komt er een dun zeeplaagje op het plastic en dat helpt.
  • Zandheuveltjes met plantjes water te geven:  sproei water tegen de binnen-zijkant van het 250 grams kuipje. Het water sijpelt naar beneden en wordt daarna door de potgrond of de zaaigrond opgenomen. Zo blijven de zandheuveltjes in vorm.
  • De werkwijze met het matje kun je ook gebruiken bij het zaaien van grotere zaadjes, bv paprika of tomaat.  Je moet dan wel wat meer zand in de gaatjes strooien om de zaadjes goed te bedekken. Of je haalt na het zaaien van de zaadjes het matje weg en bedekt daarna de zaadjes met een laagje potgrond of zaaigrond.
  • Je kunt zaaigrond of potgrond in het 250 grams kuipje doen. Na opkomst van de plantjes moet je de zandheuveltjes met kluitjes uitscheppen. Fijnkruimelige zaaigrond kun je goed scheppen, dus het uithalen van de kluitjes gaat dan gemakkelijk.  In potgrond zitten vaak veel lange vezeltjes dus dat schept wat moeilijker. Het gaat wel, zie de foto’s. Toch is het handiger als je van tevoren potgrond zeeft door de gaatjes van een plastic bloempot. Zoals op onderstaande foto te zien is. Deze zeeftip staat ook bij tip 2 “Eenvoudige tips en hulpmiddelen”,  nummer 47.

zeef potgrond

.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in klein, zaadjes, zaaien. Bookmark de permalink .

18 reacties op 29) Planten opkweken uit kleine zaadjes

  1. Jean zegt:

    Dank u.
    Ik ga het volgend jaar eens proberen met selder. Dat zijn ook kleine zaden.

  2. Dat matje is echt een hele goeie! Die ga ik delen,
    thanx :D

  3. Inge zegt:

    Dank je wel voor de info. Alles is zo duidelijk beschreven… Ook als men geen “groene vingers” heeft, gaat het nog lukken volgens mij ;)
    Eerdaags aan de slag met paprika en kruiden..
    Groetjes, Inge

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Inge,
      Graag gedaan. Ja, ik probeer met foto’s en stap-voor-stap beschrijvingen zo goed mogelijk mijn tips en truuks uit te leggen.
      Zodat het bij de lezers ook lukt.
      Succes met je tuinhobby.
      Groet, Sjef

      • Inge zegt:

        Hoi Sjef,
        Dat is je dan heel goed gelukt ;)
        Dank je wel.. Ik ben echt een beginneling wat tuinieren betreft en we zijn vorig jaar begonnen om de tuin hier te renoveren. Was één grote woestenij veroorzaakt door de vorige bewoonster.. Ik ‘luister’ naar m’n gevoel, probeer middels internet ideeën en tips op te doen en ik moet zeggen: Het is me aardig gelukt tot nu toe.. Nu maar afwachten wat er allemaal op gaat komen weer en wat de winter heeft overleefd.
        Maar wij zijn gek op verse kruiden etc.. Dus wil ik een kruidenhoek in de tuin maken…

        Groetjes, Inge

  4. sjeftuintips zegt:

    Hallo Inge,
    Via internet kun je veel ideeën opdoen. Ik leer daar ook nog veel. Vind je iets nieuws, dan kun je het beste een deel op de oude wijze doen en een deel volgens de nieuwe werkwijze. Dan kom je erachter of de nieuwe manier beter is (of toch niet).
    Succes en groetjes, Sjef

  5. Inge zegt:

    Hahaha het is voor mij allemaal nieuw… Maar het zal zeker wel goedkomen hoor..
    toen ik nog in een flatje met een iniminie balkonnetje woonde, had ik op dat balkonnetje ook altijd van alles groeien en bloeien, zonder dat ik precies wist wat ik deed.. Maar het lukte altijd…

  6. Ellen zegt:

    Hallo Sjef,

    Ben bij de Blokker geweest om zo’n gootsteenmatje te halen en het blijkt dat ze, naast de ronde, precies dezelfde in rechthoekig hebben. Hier kun je meer rechthoeken uithalen in verschillende formaten afhankelijk van de formaten van de kweekbakjes, (gebruik nl. ook bakjes van de wortelen, die we het hele jaar door veel kopen voor de konijnen), zonder teveel afvalstukjes waar je qua formaat niets meer aan hebt.
    Groetjes Ellen

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Ellen, bedankt voor het meedenken.
      Inderdaad, er zijn 2 soorten gootsteenmatjes te koop, ronde en vierkante. Wij hadden nog een rond gootsteenmatje in huis toen ik op dit idee kwam. En daar heb ik toen de matjes uitgeknipt.
      Ik heb de tekst van mijn tip aangepast.
      Groetjes, Sjef

  7. Zimmie zegt:

    Netjes uitgelegd. Dank je!

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Zimmie, Geen dank.
      Ik heb dit jaar bij 5 soorten zomerbloemen (50 plantjes) deze werkwijze gebruikt. En de plantjes in de trays groeien goed. Er zijn 2 plantjes niet goed doorgegroeid in een tray. Die plantjes bleven klein en “futloos”. Ik heb ze verwijderd. De overige 48 plantjes groeien goed.
      Groetjes, Sjef

  8. Marion zegt:

    Hallo Sjef,
    Bedankt voor de overduidelijke uitleg. Vaak zijn informatie sites en goed bedoelde tips nooit helemaal volledig waardoor je nog fouten maakt en weer een jaar moet wachten om opnieuw te starten, op hoop van zegen……
    Mijn complimenten voor de uitleg en de mooie foto’s.
    Groeten Marion

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Marion,
      Dank je wel voor het compliment.
      Ik vind tuinieren zo leuk, dat ik al mijn ervaring, kennis en trucjes met andere hobbytuinders wil delen.
      Wat in mijn tuin of met mijn planten goed gaat, mogen anderen ook weten.
      Ik leg het zo duidelijk mogelijk uit opdat iedereen het kan nadoen of er van kan leren.
      Ik gebruik veel foto’s omdat die vaak meer zeggen dan 100 woorden.
      Af en toe krijg ik een vraag of opmerking van een lezer. Dan ga ik met die info de tekst nog wat duidelijker maken.

      groetjes, Sjef

  9. Mieke zegt:

    Beste Sjef,
    Zojuist van karton een matje geknipt. Wat een goede tip.
    Ik heb van 2 lege kuipjes een kasje gemaakt en daarin staan nu madeliefzaadjes te broeien. Dit is een test voor me, want ik wil graag een klein moestuintje. Dus een oefenronde.
    Dank je wel voor je stap-voor-stap beschrijving.
    Groetjes, Mieke

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Mieke,
      Graag gedaan.
      Ik denk dat een matje van karton of dik papier goed gaat als je het matje niet te lang op vochtig zaaigrond laat liggen. Een matje dat nat is geworden van de zaaigrond is niet meer zo stevig. En bij een kartonnen matje heb je knipwerk.
      Groetjes en succes.
      Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s