34) Prei of zomerwortelen zaaien met gootsteenmatje en “schuifvalbakje”

prei 27

matje 2

In deze tip:

  • A)# Prei zaaien
  • B)# Zomerwortelen zaaien
  • C)# Opmerkingen

.

In deze tip (tip 34) wordt beschreven hoe je een gootsteenmatje en “schuifvalbakje” gebruikt bij het zaaien van prei of zomerworteltjes in een laaggelegen gebiedje in de tuingrond. Bij deze werkwijze vallen de zaadjes op de vlakke tuingrond en daarbij kunnen de zaadjes enkele mm of cm wegrollen.

In de later geschreven    tip 37    staat een betere werkwijze voor het zaaien van zomerwortelen en prei. Hierbij worden kleine zaaikuiltjes gemaakt in de tuingrond. De zaadjes vallen vanuit het schuifvalbakje in deze zaaikuiltjes en rollen niet weg.

Prei wordt vaak in een groepje in de tuingrond gezaaid. Later worden de preiplanten in de grond geplant. Zomerwortelen zaai je meestal vlak bij elkaar in een smal rijtje of in een groepje.

Bij prei en wortelen is het de kunst om niet te dicht opeen te zaaien, anders moet je later te veel uitdunnen (overtollige plantjes weghalen). Maar je moet ook niet te “dun” zaaien want dan komen er te weinig planten op.

Om gemakkelijk (en sneller) zomerwortelen of prei in je tuin te zaaien kun je een gootsteenmatje en het “schuifvalbakje”als hulp gebruikt. In    tip 33)    is beschreven hoe je deze hulpmiddelen kunt maken. Hieronder lees je hoe je prei of zomerwortelen kunt zaaien en wat de voorbereidingen zijn.

.

A)# Prei zaaien

A)1 Prei zaaien in een groepje

Je kunt prei “gewoon” in de tuingrond zaaien, zonder al te veel handelingen. Grond weghalen, opzij schuiven of zaaigootje maken, zaaien en grond opstrooien. Dit gaat goed als de grond veel voedingsstoffen bevat en niet snel uitdroogt.

Bij zandgrond, zoals in mijn tuin, kun je prei zaaien in een verlaagd stukje grond van ca 50 x 40 cm. In een verlaagd stukje tuin droogt de grond minder snel op, want de zaaiplek ligt lager dan de omgeving. Je kunt goed water geven zonder dat het water wegloopt. Het verlaagd stukje grond geeft aan waar gezaaid is. Hieronder volgt een omschrijving met foto’s van deze werkwijze. Het verlaagd stukje tuingrond noem ik hieronder “de verlaging”.

prei 16Is de toplaag van de grond droog, schuif dan het droge bovenlaagje grond opzij. Anders komt er later droog zand in de verlaging.

prei 15Leg het matje op de tuingrond. Maak een gootje ruim rond het matje. Dit geeft aan hoe groot de verlaging ongeveer moet worden. De verlaging wordt wat groter dan het matje.

prei 17

Maak een verlaging, ca 5 cm diep. Schep de vochtige grond in een emmer.

prei 3Doe fijnkorrelige (oude) mest of compost bij de grond in de emmer. Groeiende preiplanten hebben veel voeding nodig.

prei 4Meng de grond en de mest of compost door elkaar.

prei 19

Maak de verlaging nog wat dieper tot die ongeveer 10 cm diep is. Leg de tuingrond die je uitschept op een bergje ernaast. Van deze tuingrond wordt later weer een deel in de verlaging geschept als toplaag.

prei 22

Schud het grond/mest (compost) mengsel in de verlaging.

prei 7Maak het mengsel vlak in de verlaging. Dat gaat handig met een plankje of de bovenzijde van een voortjesplank (zie tip 2). Schud zoveel mengsel in de verlaging totdat na vlakmaken de bovenzijde ca 5 tot 7 cm onder de omliggende grond is.

prei 24

Schep wat vochtige tuingrond van het bergje tuingrond in de verlaging.

prei 25

Maak de tuingrond vlak met een plankje. De laag moet 2 a 4 cm dik zijn. Als nodig nog wat tuingrond in de verlaging strooien en vlak maken.

Door dit toplaagje tuingrond liggen de preizaadjes in tuingrond zonder mest of compost. Het is beter dat preizaadjes niet tegen of op mest of compost komen te liggen. Als de plantjes opgekomen zijn dan vinden de worteltjes van de preiplantjes enkele cm dieper de mest of compost.

prei 26

Sproei water in de verlaging. Gebruik een gieter met fijne broes. Houd de broes vlak boven de grond in de verlaging.

prei 27

Leg het matje in de verlaging als het water in de grond is gezakt. Zaai daarna de preizaadjes met behulp van het schuifvalbakje .

prei 11

Is er een preizaadje naast een gaatje terecht gekomen, schuif het zaadje dan met een pincet, vinger of stokje in het bijbehorende gaatje in het matje.

.

Haal na het zaaien het matje weg, zonder het matje te verschuiven. Anders kunnen de zaadjes aan de onderkant van het matje gaan plakken. En dan worden die zaadjes weggehaald.

prei 29Op deze foto zie je de preizaadjes liggen.  In elk groepje 1 preizaadje (behalve een groepje bovenaan). De preizaadjes liggen “ver uit elkaar”.

prei 30

prei 31

Strooi een laagje vochtige tuingrond op de zaadjes. Strooi “voorzichtig” om de preizaadjes niet te ver te verplaatsen of verschuiven.

Maak de laag vochtige tuingrond dik genoeg. Prei is een “donkerkiemer”, dus je moet er voor zorgen dat er voldoende grond op de preizaadjes ligt.

“Donkerkiemer” betekent dat de zaadjes door een laagje grond moeten bedekt zijn om een optimale kieming te waarborgen (gevonden op het Internet).

prei 32

Om ervoor te zorgen dat het zaaisel en de grond niet te snel opdroogt, kun je iets op de verlaging leggen.

Bijvoorbeeld een dienblad op de kop. Zorg voor een luchtgaatje door een beetje grond weg te halen onder de rand van het dienblad.

prei 34

Of een stap-plank. Ook hier een luchtgaatje maken. Zodra de preiplantjes zijn opgekomen haal je de stapplank of dienblad weg.

prei 36

Je kunt de verlaging afdekken met stukken doorzichtige golfplaat, met stenen erop tegen wegwaaien. De preizaadjes kiemen dan wat sneller dan bij een stapplank of dienblad. Bij een doorzichtige golfplaat wordt de grond in de verlaging opgewarmd door de zon. Je moet dan van te voren een voldoende dikke laagje grond op de preizaadjes strooien, want prei is een donkerkiemer, zie boven.

prei 35

Foto van preiplantjes, net boven de grond.

Het zaaien van prei met het schuifvalbakje gaat tamelijk snel. Het is gelukt om 80 zaadjes in ongeveer 200 seconden in 80 gaatjes van het matje te laten vallen. Dat is 2,5 seconden per zaadje. Valt niet tegen.

.

A2) Prei in rijtjes zaaien

wortel 13

Je kunt prei in 1,2 of 3 rijtjes zaaien. Dan gebruik je een deel van het matje, zoals op bovenstaande foto te zien is.

preirijHier zie je 3 rijen grote preiplanten eind juli.

preirij 2

Zo zien de preiplanten er uit na uit de grond halen. De planten zijn gespoeld in een emmer water om de planten gemakkelijk uit elkaar te halen.

.

B)# Zomerwortelen zaaien

B1) Zomerwortelen in een groepje zaaien

Zomerwortelen worden gezaaid in losgemaakte tuingrond. Wortelen groeien het beste in grond die vorig jaar bemest is. De mest die nog in de grond is overgebleven is voldoende voor wortelen.

Hieronder wordt beschreven hoe je wortelen in een verlaging in een groepje zaait. De verlaging zorgt er voor (net zoals bij prei hierboven beschreven) dat de grond minder snel uitdroogt en dat bij water gieten het water niet “wegloopt”.

wortel 1

Maak de grond goed los met een riek.

prei 16Is de toplaag van de grond droog, schuif dan het droge bovenlaagje grond opzij. Anders komt er later droog zand in de verlaging.

wortel 2

Leg het matje op de tuingrond. Maak een gootje ruim rond het matje. Dit geeft aan hoe groot de verlaging ongeveer moet worden. De verlaging wordt wat groter dan het matje.

wortel 3

Gebruik een plankje of zoiets dergelijks om grond weg te schuiven en de verlaging te maken. Maak de verlaging ongeveer 5 cm diep.

wortel 4

Sproei water in de verlaging. Gebruik een gieter met fijne broes. Houd de broes vlak boven de grond in de verlaging, zodat de grond niet “dichtslaat” door de waterstraal.

wortel 5

Leg het matje in de verlaging als het water in de grond is gezakt. Zaai daarna de wortelzaadjes met behulp van het schuifvalbakje .

wortel 6

Is er een wortelzaadje naast een gaatje terecht gekomen, schuif het zaadje dan met een pincet, vinger of stokje in het bijbehorende gaatje in het matje. In de meeste gaatjes ligt 1 wortelzaadje. In enkele gaatjes liggen 2 zaadjes.

.

Haal na het zaaien het matje weg, zonder het matje te verschuiven. Anders kunnen de zaadjes aan de onderkant van het matje gaan plakken. En dan worden die zaadjes mee weggehaald.

wortel 7

Op deze foto zie je de wortelzaadjes liggen.  In elk groepje is 1 of 2 wortelzaadje. De groepjes liggen “ver uit elkaar”.

wortel 8

wortel 9

Strooi een dun laagje vochtige tuingrond op de zaadjes. Strooi “voorzichtig” om de wortelzaadjes niet te ver te verplaatsen of verschuiven.

wortel 10

Om ervoor te zorgen dat het zaaisel en de grond niet te snel opdroogt, kun je iets op de verlaging leggen. Bijvoorbeeld een dienblad op de kop. Zorg voor een luchtgaatje door een beetje grond weg te halen onder de rand van het dienblad.

wortel 19

Foto van zomerwortelplantjes, net boven de grond.

wortel 20

Als de plantjes opgekomen zijn dan kun je bij erg warm, zonnig weer het dienblad zo neerzetten. De grond droogt dan minder snel uit.

Je kunt in elk gaatje van de mat een wortelzaadje laten vallen. Dan groeien de wortelplantjes later op 2 cm afstand van elkaar.  Of telkens 1 gaatje overslaan om de plantjes op 4 cm van elkaar te laten groeien.

.

Opmerking:

Wortelzaadjes zijn erg klein en licht van gewicht. Je moet na elke keer vallen even wachten voordat je het bakje op het volgende gaatje zet.

Niet alle wortelzaadjes zullen ontkiemen. Daarom kun je in enkele gaatjes 2 zaadjes laten vallen. De kiemkracht van zomerwortelzaadjes is ongeveer 88 % bij vers groentezaad. Als je van vers wortelzaad 100 zaadjes op vochtig wc-papier legt, komt bij 88 zaadjes een worteltje aan het zaadje. Bij 12 zaadjes “gebeurt er niets”, deze zaadjes ontkiemen niet.

.

B2) Zomerwortelen in rijtjes zaaien

Je kunt zomerwortels ook zaaien in een rijtje of in enkele rijtjes naast elkaar. Hieronder wordt beschreven hoe je met het matje 3 rijen worteltjes zaait in een voortje.

wortel 11

Maak de grond los met een riek of tuinschepje. Maak daarna een gootje in de grond.

wortel 12

Giet water in het voortje. Gebruik een gieter met fijne broes. Houd de broes vlak boven de grond in het voortje. Zo slaat de grond niet dicht.

wortel 13

Leg het matje in het voortje als het water in de grond is gezakt. Gebruik het schuifvalbakje en zaai in elk gaatje van het matje 1 zomerwortelzaadje.

Je kunt in de buitenste rijen de wortelzaadjes laten vallen. Dan staan de wortels wat verder uit elkaar.

Haal na het zaaien het matje weg, zonder het matje te verschuiven. Anders kunnen de zaadjes aan de onderkant van het matje gaan plakken. En dan worden die zaadjes mee weggehaald.

wortel 14

Op deze foto zie je wortelzaadjes liggen. Op elk plekje 1 zaadje.

wortel 15

Zet 2 stokjes of 2 plastic stripjes in het voortje aan het begin en het eind van het zaaisel.

Strooi fijn verkruimelde vochtige tuinaarde op de zaadjes. Doe dit voorzichtig om de zaadjes niet te ver te verplaatsen.

wortel 16

Leg op het voortje een bedekking om ervoor te zorgen dat de grond niet te snel uitdroogt. Je kunt een stuk golfplaat op het voortje leggen. Leg een zwaar voorwerp, bv een halve baksteen op het plaatje of op het golfplaatje tegen wegwaaien.

wortel 17

Twee weken later zijn de wortelplantjes al ca 2 cm hoog.

.

C)# Opmerkingen

Bij het zaaien met zo’n matje kun je zelf kiezen waar en hoeveel zaadjes er gaan vallen;

  • Een zaadje per mat-gaatje. De plantjes die opkomen staan dan 2 cm van elkaar af. Dat kan te dicht opeen zijn. De wortels van de preiplantjes kunnen dan in elkaar gegroeid zijn of de preiplantjes zijn (te) klein.
  • Een zaadje per 2 mat-gaatjes, telkens 1 gaatje overslaan. De plantjes die opkomen staan 4 cm uit elkaar.
  • In elk mat-gaatje waarin een zaadje moet vallen, 2 zaadjes laten vallen. Dan komen er meestal 1 of 2 plantjes op. Je kunt later uitdunnen.
  • In    tip 37    die ik later geschreven heb staat hoe je gemakkelijk zomerworteltjes of prei kunt zaaien (met een schuifvalbakje en matje of liniaal) in kleine zaaikuiltjes in de grond.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in prei, wortelen, zaaien. Bookmark de permalink .

9 reacties op 34) Prei of zomerwortelen zaaien met gootsteenmatje en “schuifvalbakje”

  1. Harm zegt:

    Het kan eenvoudiger: Gewoon een half emmer droog geel zand nemen daarin een pakje wortelzaad of preizaad mengen en zaaien. Klaar met 100 % resultaat.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Harm, bedankt voor je reactie.
      Ik kende de werkwijze van “mengen met zand”, maar ik heb die nog nooit uitgeprobeerd. Het zal best goed en snel gaan, vooral wanneer je veel planten wilt zaaien. Ik ga dit binnenkort zelf ook eens proberen. Alleen wel met een kleinere hoeveelheid. In een zakje preizaad zitten wel 1000 zaadjes en in wortelzaad 4000.
      Groetjes, Sjef

      • Harm zegt:

        Hallo Sjef,
        Ik koop altijd 3,5 gr pakjes wortelzaad inhoud voor circa 15 meter lengte staat op pakje vermeld. Circa 15 meter is soms nog te dicht gezaaid. Bijv rode riessen meng dit met half emmer droog geel zand. Nog beter is droog zilver zand fijne korrel. Mijn ouders deden dit al jaren met Succes!!

  2. sjeftuintips zegt:

    Hoi Harm,
    Op het internet vond ik dat je dit met vochtig zand of zilverzand gedaan wordt. In droog zand gaan de wortelzaadjes ontmengen. Als je even schudt dan liggen veel zaadjes boven op het droge zand. Ik heb het zelf uitgeprobeerd en ik zag hetzelfde; alle zaadjes komen boven.

    Als je op die manier gezaaid hebt (zakje zaad in een emmer zand) kun je na enkele maanden ruim 2500 zomerwortelen (tegelijk) oogsten.
    Ik wil de oogst van zomerwortelen zoveel mogelijk spreiden. Dat doe je door wekelijks ongeveer 30 tot 40 wortelzaadjes in je tuin te zaaien. Met het matje en schuifvalbakje kun je vrij nauwkeurig op de juiste plek zaaien. Met een goede afstand tussen de zaadjes.
    groetjes, Sjef

    • Harm zegt:

      Hoi Sjef, De eerste zomerworteljes worden gerooid in juli (en meteen uitgedund). De grotere formaten worden gegeten samen met peultjes, doperwten of alleen worteltjes. Half augustus worden ze geheel gerooid, diepgevroren in de diepvries, en voor consumtie opgeslagen. Perfect resultaat.
      Groet, Harm

  3. Pingback: 6) Wortelen zaaien in een voortje | sjeftuintips

  4. Pingback: 3) Zaaidoosje of “Zaadschuifbakje” | sjeftuintips

  5. Jan zegt:

    Voor het zaaien van wortels meng ik een pakje met vochtig metselzand. Dit bevalt mij prima.
    Jan

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Jan,
      Ja, die werkwijze heb ik meermaals gelezen en gehoord. Ga ik binnenkort ook eens proberen. Maar dan niet met een heel zakje zomerwortels (4000 zaadjes) in een keer. Maar met minder zaadjes.
      Met droog metselzand (zilverzand) gemengd gaat het zaaien niet goed. Doordat bij schudden en bewegen de (lichte) wortelzaadjes uit het mengsel tevoorschijn komen.
      Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s