6) Wortelen zaaien in een voortje

wiwortel 1

Nieuw:

  • Meer info over zomerwortels zaaien in tip   34    en   37  .  De zaadjes vallen één voor één uit een schuifvalbakje met 1 valbuisje. Bij tip 34 vallen ze door matgaatjes op de vlakke grond en kunnen wegrollen. Bij tip 37 vallen ze door matgaatjes (of liniaalgaatjes) in zaaikuiltjes en blijven daarin liggen.
  • Meer info over winterwortels zaaien in  tip  38  .  De zaadjes vallen één voor één uit een schuifvalbakje met 3 valbuisjes. Je kunt zo telkens 3 zaadjes (of 3 groepjes van 2 of 3 zaadjes) in een groepje zaaien. Een nylon koord met knoopjes geeft aan waar de zaden gezaaid moeten worden. Je kunt ook “uit de losse hand” bij elk knoopje een kort dwars rijtje of groepje zaadjes strooien.

Om gemakkelijk te zaaien kun je beter de werkwijze van tip    37   of    38    volgen.

.

In dit bericht staat algemene info over:

  • A)# Beste zaaitijd voor zomerwortelen of winterwortelen.
  • B)# Welke grond geschikt is voor wortelen, zaaiafstand.
  • C)# Zaai wortelen naast uien (wortelvlieg en uienvlieg).
  • D)# Hoe je de grond goed losmaakt .
  • E)# Hoe je een zaaivoortje maakt.
  • F)# 7 manieren van wortels zaaien.
  • G)# Welke manier de beste is.
  • H)# Dun laagje tuingrond op het zaaisel strooien.
  • I)# Voortje afdekken tegen uitdrogen of wegspoelen.
  • J)# Winterwortelen uitdunnen.
  • K)# Info over de wortelvlieg op internet.
  • L)#  Winterwortel-oogst en bewaren.

.

wortel 15

Je kunt wortelen in een ondiep voortje zaaien. Redenen:

  • De grond in het voortje ligt lager en droogt daardoor minder snel uit. Daarom minder vaak gieten (richtlijn:  1 x per week gieten als het droog, warm weer is).
  • Je kunt de wortelplantjes water geven door in het voortje te gieten. Naast het voortje blijft de grond droog waardoor er daar minder gauw onkruid gaat groeien.
  • Het voortje geeft aan waar de wortels zijn gezaaid. Je hoeft er geen stokjes of iets dergelijks bij te zetten.

.

A)# Zaaitijd

A1) Zomerwortelen. 

Zaai zomerwortelen volgens de gegevens op het zaadzakje. Voor hele vroege zomerwortels zie   tip 20  . Hierbij wordt in januari binnenshuis in een zaaibak (schuifbakje) gezaaid. Na enkele weken wordt (bij niet vriezend weer) de grondkluit met kleine zomerwortelplantjes onder een golfplaattunnel in de tuingrond geschoven. Dit kan je enkele keren herhalen met telkens 1 of enkele zaaibakken.

Vanaf begin maart kun je elke week (of elke 2 weken of elke maand) een rijtje of een bedje zomerwortelen in de tuingrond zaaien. Bij niet vriezend weer. Zaai in maart en april in de tuingrond onder een golfplaattunnel. Daarna kun je in de open tuingrond zaaien, dus niet onder een tunnel.

.

A2) Winterwortelen. 

Zaai in maart of april 1 kort rijtje winterwortelen. Vroeg gezaaide wortelen hebben (vaak) meer last van de wortelvlieg.

Zaai in mei (of ten laatste begin juni) de rest van de winterwortelen. Mijn ervaring is dat de laatst gezaaide winterwortelen de beste groente oplevert. Zie hieronder.

Deze winterwortels zijn in juni gezaaid en eind oktober geoogst. De wortels zijn gaaf. Er is geen aantasting van wortelvliegmade.  De wortels zijn iets kleiner, maar dat is niet zo erg. De hoop wortels ligt op stoeptegels van 30 x 30 cm.

.

Geschiedenis:  De winterwortelen die in maart en april waren gezaaid groeiden eerst goed. Maar in begin juni werd het blad geel en later bruin. Zie 2 wortelplantjes op de foto hieronder.

De wortels waren klein en waren aangevreten door de wortelvliegmade.  Terwijl er toch uienplanten rondom de wortelplanten stonden.

In juni zijn alle slechte wortelplanten uit de grond gehaald, de grond is los gemaakt en er is opnieuw winterwortelen gezaaid. Er is gezaaid in nieuwe rijen maar ook op plaatsen waar de oude wortels uitgetrokken zijn. Alle planten groeiden daarna goed en leverden goede winterwortels op. Zie de hoop wortelen op de foto hierboven.

.

B)# Grond en zaaisel

Wortels groeien het beste in diep losgemaakte grond. Is de grond te vast dan krijg je vertakte wortels. De wortelplanten groeien goed in grond die “vorig jaar bemest is”. Na de oogst van het vorige gewas is er nog genoeg voeding over. Dus geen verse mest voor het zaaien van wortelen. Je kunt wel compost in en door de grond mengen voor het zaaien van wortelen.

  • Voor winterwortelen kun je een voortje van ca 8 cm breed maken. De afstand tussen de groepjes in een voortje is bij winterwortels ca 10 cm.
  • Zomerwortels kun je ook in een voortje zaaien. De afstand tussen de zaadjes is dan ongeveer 2 tot 3 cm.
  • Maar nog beter kun je zomerwortels op een zaaibedje zaaien. Ook daar is de afstand tussen de zaadjes ongeveer 3 cm.

.

C)# Wortelvlieg en uienvlieg

Je kunt om en om een rij wortelen (W) zaaien naast een rij zaaiuien of plantuien  (U).

Dus W U W U W U W U.  Hierdoor (mogelijk) iets minder last van uienvlieg en/of wortelvlieg. Je kunt ook een rij rode bietjes zaaien in plaats van een rij wortelen.

Als je zomerworteltjes op zaaibedjes zaait dan kun je naast de zaaibedjes een rij uien planten of zaaien.

.

D)# Grond losmaken

wortels los N

Span een stuk elastiek (of een nylon koord met knoopjes op vaste afstanden) om een recht rijtje wortelen te krijgen. Zie    tip 2)     nr 4 en 64 voor info over het elastiek of het koord. Maak een ondiep geultje met de schoffel.

Maak de grond los door een tuinschepje diep in de grond te steken en daarna het schepje + grond naar opzij te trekken. Steek daarna het schepje ca 5 cm verder in de grond en doe hetzelfde. Ga door tot het eind van het geultje.  Daarna met het schepje de grond verdelen zodat er weer een geultje ontstaat.

.

E)# Voortje maken

voor zaaien N1

Maak een voortje met een voortjesplankje of een tuinschepje of iets dergelijks. Zie   tip 2   nr 2 voor info over zo’n voortjesplankje. Giet water in het voortje. Gebruik daarvoor een gieter met een fijne broes. Wacht met zaaien tot het water in de grond is gezakt.

.

F)# Zaaien

Je kunt op onderstaande manieren wortels zaaien:

  • Zaai “uit de losse hand”. Dun later uit.
  • Strooi de zaadjes in een wit bakje. Pak elk zaadje met een pincet en leg het in het voortje.  Als nodig, later uitdunnen.
  • Strooi de zaadjes in een wit bakje. Pak elk zaadje met de vochtig gemaakte punt van een cocktailprikkertje. Als nodig, later uitdunnen.
  • Zaai met een “zaaidoosje”, zie tip 3). Als nodig, later uitdunnen.
  • Gebruik een “zaadschuifbakje”, zie tip 3). Als nodig, later uitdunnen.
  • Zaai winterwortelen met een “schuifvalbakje” met 3 buisjes. Gebruik een nylon koord met knoopjes als afstandhulp. Zie tip  38  .
  • Zaai zomerwortelen met een “schuifvalbakje” en een matje, een placemat met gaatjes of een zaailineaal. Zie tip   34    en 37  .

.

G)# Wat zaait het beste of het gemakkelijkste

G1) Winterwortelen

Winterwortelen in een voortje zaaien gaat gemakkelijk en snel als je een koord met knoopjes gebruikt. Je kunt bij elk knoopje uit de losse hand een groepje (rijtje dwars op het voortje) wortelzaadjes strooien. Dan zaai je al gauw (veel) meer zaadjes. En er kunnen zaadjes erg dicht bij elkaar liggen. Dus meer uitdunwerk later.

Zaaien met het schuifvalbakje met 3 buisjes, zoals beschreven in tip    38   gaat langzamer dan uit de losse hand. Met het bakje zaai je minder zaden per groepje. Per groepje liggen de zaadjes wat verder uit elkaar. De plantjes groeien meer afzonderlijk op. Je hoeft later minder uit te dunnen. In sommige groepjes kunnen geen plantjes zijn opgekomen (daar zijn dan geen zaden ontkiemd). Dan kun je daar wortelplantjes planten vanuit groepjes met veel plantjes.

.

G2) Zomerworteltjes

Zomerwortelen zaaien gaat het beste met een schuifvalbakje met 1 buisje. Gebruik ook een zaaistokje en een matje of liniaal of een placemat met gaatjes om zaaikuiltjes in de grond te maken. Zoals beschreven in tip   37    .

Zaaien met een schuifvalbakje gaat even goed als met een pincet of vochtig cocktailprikkertje, maar is wel veel sneller en gemakkelijker.

Zaai je de zaadjes uit de losse hand of met het zaaidoosje, dan liggen er vaak zaadjes vlak bij of tegen elkaar. Moet je later weer uitdunnen.

.

H)# Grond opstrooien (zaaivoortje)

wortel grond op N

Schuif op een leeg plekje in de tuin wat droge grond opzij en schep daar vochtige tuingrond uit de tuin.  Gebruik deze vochtige grond;  verkruimel de tuingrond en strooi deze op de zaadjes in het voortje.

Of doe wat losse vochtige grond in een plastic bloempotje met gaatjes in de bodem. Houd het bloempotje boven het voortje. Strooi de grond op de zaden door het bloempotje te schudden. Het laagje opgestrooide grond moet ongeveer 1/2 tot 1 cm dik worden. De zaadjes kunnen nu ontkiemen onder gunstige omstandigheden (op vochtige grond en afgedekt met luchtige grond).

.

I)# Afdekken

Als het erg droog weer is na het zaaien kan de grond in het voortje uitdrogen en dan stopt het kiemen. Valt er veel (slag)regen na het zaaien dan slaat de grond boven de zaadjes dicht. Of de zaadjes kunnen wegspoelen.

Daarom kun je maar beter na het zaaien het voortje bedekken met planken of kleine stukken golfplaat of zoiets. Leg ze op smalle latjes of gewoon over het voortje (van rand naar rand). Leg stenen op tegen wegwaaien.

Haal de planken of platen weg zodra de plantjes op zijn gekomen. Daarna af en toe in het voortje gieten bij droog weer.

.

J)# Wortelen uitdunnen

J1) Winterwortelen

Bij winterwortelen zaai je telkens een groepje van 3 of meer zaden. Als de winterwortelplantjes ongeveer 5 tot 10 cm hoog zijn, ga je uitdunnen. Trek per groepje de kleinste plantjes uit de grond. Of knip deze plantjes vlak boven de grond af met een schaartje. Ga door met uitdunnen tot er nog 2 (grote) wortelplantjes per groepje over zijn. Of 1 plantje als er maar weinig plantjes in dat groepje zijn opgekomen. Giet daarna de wortelplantjes.

Laat de 2 (of 1) winterwortelplanten per groepje groot groeien. Als 2 winterwortelen in een groepje enkele cm van elkaar groeien dan zullen ze elkaar niet “storen”. Je zult dan in oktober per groepje twee goede, grote winterwortelen oogsten. Bij 1 plantje per groep oogst je in oktober nog grotere winterwortels.

.

J2) Zomerwortelen

Bij zomerwortelen (als je 2 of 3 zaadjes per zaaiplekje hebt gezaaid) moet je meestal ook uitdunnen. Laat per zaaiplekje 1 plantje opgroeien.

.

K)# Wortelvlieg

Op   Mergenmetz    staat een artikel over wortelvliegen; kenmerken, levensfase, bestrijding.

.

L)# Winterwortel oogst en bewaren

wiwortel 1Oogst van 3 rijen (elk 4 meter lang) winterwortelen in de volkstuin. Eén hoop grote winterwortelen en één plastic bakje met kleine wortelen. Bij elkaar 16 kilogram. De winterwortelen waren in mei gezaaid. De hoop wortels ligt op stoeptegels van 30 x 30 cm.

wiwortel 2

Bewaar de grote winterwortelen in (plastic Curver) boxen in droog (tuin)zand. Laag zand, laag wortelen, laag zand, laag wortelen enzovoort. Doe de wortelen die “over zijn” in een kleine emmer, de kleine wortelen in een bakje. Zie ook hoofdstuk F)#  bij tip   15) Bewaartips       .

wiwortel 3

Strooi droog zand over en tussen de wortelen.

wiwortel 4

Leg deksels op de Curver boxen. Een bloempotschotel op de emmer en een deksel of andere bak op het bakje met kleine wortelen. Afdekken is nodig om katten tegen te houden die in het losse zand willen gaan ……..

Bewaar de bakken met wortelen onder een afdak of in een koele schuur of koele garage. Als er (strenge) vorst wordt verwacht, zet dan de buiten bewaarde wortelen binnen. Na de vorst weer buiten zetten.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in wortelen. Bookmark de permalink .

9 reacties op 6) Wortelen zaaien in een voortje

  1. Pingback: Een verrassende website : de moestuintips van Sjef » GroentenInfo

  2. Jan zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik wil het volgend jaar ook jou op manier doen, wat voor zaad gebruik jij voor de hele vroege wortelen.

    Ik vind jou artikelen heel interresant, en ik lees ze graag.

    Groet Jan

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi jan, Bedankt
      Voor zomerwortelen gebruik ik “Amsterdamse bak”. Ik gebruik dit ras bij elke teelt.
      Voor winterwortelen gebruik ik Berlikumer.
      In 2012 had ik van eind maart tot half april winterwortels gezaaid. Deze kwamen goed op, maar later werden bij veel wortelplanten de bladeren geel en gingen veel planten dood. Waarschijnlijk ook door het natte koude weer van mei/juni. Ik heb daarna in begin juni nog winterwortels gezaaid. Goed groeiende wortels, iets dunner dan anders.
      Geleerd: je kunt beter het zaaien spreiden, dus in maart, april en mei winterwortelen zaaien. Ga ik volgend jaar zeker doen.

      Laatst heb ik bij erg heet en droog weer zomerwortels in een groepje van ca 30 x 40 cm gezaaid. Ik heb daarna het zaaisel afgedekt met een wit dienblad “op de kop”. Na ca 15 dagen waren zowat alle zaadjes ontkiemd en stonden er heel veel wortelplantjes. Daarna heb ik enkele dagen het dienblad schuin ernaast gezet om schaduw te maken. Dit gaat erg goed en ik ga het bij deze tip bijvoegen.

      Groetjes, Sjef

  3. J Koehoorn zegt:

    Zijn er ook middelen tegen de wortelvlieg?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Mijnheer of mevrouw Koehoorn.
      Er is fijn gaas of doek dat je over de wortelplanten kunt spannen. Zo kan de wortelvlieg niet bij de planten komen. Op het internet is hier veel over te vinden, bijvoorbeeld hier:
      http://www.mergenmetz.nl/sf.mcgi?5924 Of zoek via Google naar wortelvlieg gaas .
      En er zijn bestrijdingsmiddelen (vergift) te koop. Maar dan kun je volgens mij net zo goed wortels in de winkel kopen.
      groetjes, Sjef

  4. Nel zegt:

    Goedemorgen Sjef,
    Via een link van Eetbaar Nijmegen ben ik bij jou terecht gekomen. Ik denk dat ik als beginnend moestuinier veel baat zal hebben van jouw adviezen en duidelijke, uitgebreide instructies met foto’s. Ik hoop dat je blijft communiceren.
    Ik wil sommige instructies uitprinten. Kan dat op een gemakkelijke manier?
    Groet, Nel

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Nel,
      Ja, hoor dat gaat erg gemakkelijk. Ik heb zojuist geprobeerd hoe dat moet. Hieronder staat hoe:
      Je kunt op “Sjeftuintips” tekst en foto’s selecteren, zoals je dat ook met andere programma’s doet (linker muisknop indrukken bij begin van het te kopiëren stuk, ingedrukte muis enkele regels naar onder bewegen, muis niet meer indrukken, naar beneden scrollen tot zover je wil, met shift ingedrukt linker muisknop indrukken). In blauw is dan het geselecteerde gedeelte te zien. Dan Ctrl C intypen (kopiëren). In een nieuw document, bv een Word document, Ctrl V intypen (plakken). Dan staat daar alle tekst en foto’s. Dit gaat super goed.
      Daarna kun je het nieuwe (Word) document bewaren of uitprinten enzovoort.
      Groetjes en veel tuinplezier,
      Sjef

  5. Ludo zegt:

    Sjef, ik heb eens gelezen van soda korrels mee te zaaien in de rij.
    Heb jij hier ervaring mee ?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Ludo,
      Voor mij is dit helemaal nieuw. Op “Moestuinforum” staan enkele reacties. Op Plantaardig.com lees ik “soda rondom knolselderieplanten strooien tegen ziekten”. Bij “www.angel-wings.nl/soda” de tip om “soda te vermengen met wortelzaad en dan zaaien, voor puntgave wortels”.
      Misschien dat de eitjes of de maden van de wortelvlieg door soda in de grond dood gaan.
      groetjes, Sjef

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s