35) Meer tips over bonen kiemen

bonentip 1

In deze tip:

  • A)# Inleiding
  • B)# Andere “deksel” op de bak met kiemende bonen
  • C)# Kiemen op een “warm apparaat”
  • D)# Kiemen in tuingrond, in potgrond, in metselzand of op keukenpapier
  • E)# Bonenzaad kiemen in een laagje water
  • F)# Bonenzaad in de diepvries
  • G)# Bonenzaad met slechte kiemkracht
  • H)# Bonenzaad neemt te snel water op

.

A)# Inleiding

Bij     tip 12) “(Snij)bonen zaaien op keukenpapier”    is te lezen hoe je bonenplantjes binnenshuis kunt kweken. Hierbij leg je bonenzaden in een lage plastic bak op vochtig keukenpapier. Er ligt een deksel op de bak tegen uitdrogen. Als de bonenplantjes ca 5 cm groot zijn dan haal je ze van het papier af en je plant ze in de tuingrond.

Deze werkwijze gaat meestal goed. Maar af en toe gaat er iets mis. Dan duurt het kiemen veel langer dan normaal. Er komen schimmelvlekken op enkele bonenzaden. Of bonenzaden kleuren lichtbruin, gaan stinken en willen niet kiemen.

Als het mis gaat, zijn de bonenzaden dan slecht of ligt het toch aan het keukenpapier?

Om het een en ander uit te zoeken heb ik extra proefjes gedaan met bonen kiemen. In deze tip staan de testen en de uitkomsten.

.

B)# Andere “deksel” op de bak met kiemende bonen

bonentip 8

Gebruik je een bak met 2 stokjes of staafjes en daar bovenop een andere bak als deksel dan heb je een vrij brede luchtopening tussen de bakken. Het keukenpapier blijft bij 20 graden C enkele dagen vochtig en de bonen kiemen goed.

Maar bij hogere kiemtemperatuur, bij ongeveer 30 gr C,  kan het papier na korte tijd uitdrogen en dan stopt het kiemen.

Een bak met een kleinere luchtopening is beter. Het papier droogt niet zo snel uit en de bonenzaden blijven langer vochtig. In zo’n bak kiemen de zaden sneller, bij 30 gr C maar ook bij kamertemperatuur.

Je kunt de oorspronkelijke deksel van de (ijs)bak gebruiken. Maar dan moet je die deksel niet op de bak klemmen. Tijdens het “lostrekken” of “opdrukken” van het deksel beweegt de bak te veel en dan kunnen de bonenzaden gaan “rollen of draaien”.

Het onderstaande gaat beter;

bonen 12

Leg de oorspronkelijke deksel “los” op de bak (dus zonder aandrukken). Hierdoor is er een kleine luchtopening tussen deksel en bak. Het vochtige keukenpapier droogt niet snel uit en de bonen krijgen toch frisse lucht. In zo’n bak gaat het kiemen erg goed. Zo goed, dat ik in       tip 12) “(Snij)bonen zaaien op keukenpapier”     zo’n bak met deksel beschrijf als de beste werkwijze voor 1 bak.  Je kunt gewoon de bak en het oorspronkelijke deksel gebruiken, vochtig keukenpapier inleggen, bonenzaden opleggen en de deksel “los” opleggen.

Als je veel bonen wilt kiemen, gebruik dan 2 of nog meer bakken. Maar zet de bakken met “los opliggende” deksels niet op elkaar. De deksel(s) van de onderste bak(ken) kunnen dan “dichtgeklikt” worden door het gewicht van de bovenste bakken. Hierdoor worden de luchtgaten kleiner. En bij het open maken van de bakken met dichtgeklikte deksels kunnen de bonenzaden gaan rollen of draaien of verschuiven.

.

bonentip 5

Heb je de oorspronkelijke deksel niet (meer) of sluit die te luchtdicht af, dan kun je een deksel van een “stuk karton in een plastic zak met elastiekjes eromheen” gebruiken.

En zo maak je het deksel;

bonentip 4

Nodig: een stuk karton, 2 elastiekjes, en een plastic zak met “rechte hoeken”.

bonentip 6

Knip het karton op maat. Maak het iets groter dan de bak. Schuif het karton in de plastic zak. Dit gaat gemakkelijker door de schuin afgeknipte hoekjes van het karton.

bonentip 7

Vouw de plastic zak om. Doe 2 elastiekjes om het geheel. De elastiekjes houden de deksel “in vorm”. De elastiekjes zorgen ook voor een kleine luchtopening tussen deksel en bak.

Is de omgevouwen plastic zak te breed, knip dan een stuk van de plastic zak af.

.

B1) Opmerkingen

bonentip 10

  • In plaats van een “druk en sluit zakje” kun je een andere plastic (diepvries) zak gebruiken. Als de plastic zak maar rechte hoeken heeft, zodat het goed om het karton past.
  • Verder in dit bericht noem ik een “stuk karton in een plastic zak met elastiekjes eromheen” een “kartonnen deksel”.
  • Zo’n “kartonnen deksel” is gemakkelijk te maken. Je hoeft geen gaatjes in de bak te boren en er zijn ook geen stokjes of staafjes nodig.
  • Het kiemen gaat in een bak met zo’n “kartonnen deksel” iets sneller dan in een bak met een andere bak op staafjes erop. Bij een kleine luchtopening is de luchtvochtigheid in de bak wat hoger, denk ik, en daardoor nemen de bonenzaden sneller water op.

bonentip 9

  • Je kunt meerdere bakken met “kartonnen deksels” op elkaar zetten. Dat is handig als je veel bonenzaden wilt kiemen.

.

C)# Kiemen op een “warm apparaat”

Bij een hogere temperatuur kiemen bonenzaden sneller dan bij lagere temperatuur. Het kiemen gaat erg goed en snel als je de bak met bonenzaden op een “warm apparaat” zet. De warmte gaat dan via de bodem van de bak naar de bonenzaden.

bonentip 2

Op deze foto zie je 2 bakken met kiemende bonen. De linker bak stond bij kamertemperatuur. De rechterbak stond op een warm apparaat.

Op de bakken lag een “deksel” tijdens het kiemen; bij kamertemperatuur een andere bak op staafjes, bij het warm apparaat een “kartonnen deksel”.

bonentip 3

Dezelfde bakken met de “deksels” verwijderd. Alle bonenzaden hebben 5 dagen op vochtig keukenpapier gekiemd. De linker bak stond in een ruimte bij 19 gr C. De rechter bak stond op een CV-combiketel, met een bodemtemperatuur die schommelde tussen ongeveer 22 en 33 gr C.

Zoals je ziet gaat het kiemen op de CV-combiketel veel sneller dan in een ruimte van 19 gr C.

.

Opmerking (oud bonenzaad, warm kiemen)

schimmel 1Het kan gebeuren dat bonenzaad “oud” is. Kiem je “oude” bonenzaden op vochtig keukenpapier bij 20 gr C dan kunnen veel zaden blauwe schimmelvlekken krijgen. Zoals te zien op bovenstaande foto. De meeste bonenzaden groeien uit tot bonenplantjes. Maar enkele zaden schimmelen en rotten zover dat het geen bonenplantje wordt.

schimmel 2

Je kunt beter dergelijk “oud” bonenzaad op een warm apparaat kiemen, bijvoorbeeld op een  cv-ketel bij 30 gr C. De bonenplantjes groeien dan zo  snel, dat ze eerder groot zijn dan dat de schimmel ze kan aantasten. Op bovenstaande foto zie je links warm gekiemde bonenzaden. Rechts zie je bonenzaden die evenveel dagen bij 20 gr C zijn gekiemd. Links zie je veel gezonde plantjes, rechts zie je al schimmelplekjes.

.

D)# Kiemen in tuingrond, in potgrond, in metselzand of op keukenpapier

Een collega volkstuinder kiemt bonenzaad in vochtig metselzand. Gaat erg goed, zei hij. Deze werkwijze heb ik ook in een tuinboek uit 1970 gelezen.

Om dit uit te testen zijn tijdens warm zomerweer telkens 13 bonenzaden “Miracle” gekiemd; in vochtig metselzand, tuingrond, potgrond of op vochtig keukenpapier. De bakken stonden overdag buiten bij 20 tot 30 gr C, ‘s-nachts binnen bij ca 22 gr C.

Op elke bak lag een “kartonnen deksel” tijdens het kiemen.

Op de meeste foto’s in dit hoofdstuk zie je 4 bakken met:

  • tuingrond (linksboven)
  • potgrond (rechtsboven)
  •  metselzand (rechtsonder)
  • vochtig keukenpapier (linksonder)

bonentip 11

  • Vul 3 bakken met losse “vochtige grond” (tuingrond, potgrond of metselzand). Schud de bak met de grond om de grond gelijkmatig over de bodem te verdelen. Of gebruik een latje of zo om de grond te verdelen. Druk de grond niet aan.
  • Leg in één bak 6 lagen keukenpapier op de bodem en sproei er koud kraanwater op.
  • Leg bonenzaden op vochtig papier.
  • Leg bonenzaden op “vochtige grond”. Leg de zaden op de grond of druk ze een beetje in de grond. Beide werkwijzen zijn even goed.

.

bonentip 14

  • Strooi een laag “losse vochtige grond” van ongeveer 0,5 tot 1 cm dik op. Op en tussen de zaden.
  • Leg een “kartonnen deksel” op elke bak.
  • Laat de bonenzaden kiemen met de deksel op.

.

bonentip 12 2d

Na 2 dagen kiemen bij 20 tot 30 gr C (de deksels zijn even weggehaald om de foto te maken).

.

bonentip 13 4 d

Na 4 dagen kiemen bij 20 tot 30 gr C (ook hier zijn de deksels even afgehaald).

.

bonentip 13 4 d

Na 5 dagen kiemen bij 20 tot 30 gr C  (ook hier zijn de deksels even afgehaald).

.

bonentip 16 5d

Bonenplantjes 5 dagen gekiemd in “metselzand” (links) en op vochtig keukenpapier (rechts).

.

bonentip 17 7d

Na 7 dagen kiemen bij 20 tot 30 gr C (ook hier zijn de deksels even afgehaald).

Intussen heb ik:

  • alle bonenplantjes in de bak met metselzand in de tuin geplant.
  • uit de 3 andere bakken de grootste bonenplantjes in de tuingrond gezet.

.

Op de foto’s kun je zien dat de bonenzaden het snelst kiemen in vochtig metselzand. Metselzand is “schoon”, het bevat geen schimmels en bacteriën die de bonen kunnen “aantasten” of het kiemen kunnen vertragen. De bonenzaden liggen rondom tussen de vochtige zandkorrels. De bonen kunnen zo tijdens het kiemen “voortdurend en gelijkmatig” water opnemen.

Kiemen op vochtig keukenpapier en in vochtige tuingrond gaat ongeveer even snel. Dit kiemen gaat iets langzamer dan in metselzand.

In vochtige potgrond gaat het kiemen een stuk langzamer. Potgrond is zure grond. En hier lees ik dat bonen niet van zure grond houden. Misschien dat ze daarom langzamer kiemen.

.

E)# Bonenzaad kiemen in een laagje water

Een collega volkstuinder had bonenzaden rondom de staken in vochtige tuingrond gelegd. Na het leggen had hij de tuingrond (waar de bonen in lagen) door en door nat gesproeid. Twee dagen later had hij deze grond weer gesproeid. En twee dagen later weer.

De bonenzaden in zijn tuin zijn niet verrot, zoals misschien te verwachten was. Nee, uit elk bonenzaadje is na enkele dagen een plantje gegroeid. En een week later groeiden er veel bonenranken rondom de staken.

Kiemen bonen ook goed onder erg vochtige omstandigheden?

De onderstaande proef laat het zien.

bonentip 19

Drie bakken met elk 10 kiemende bonen van het ras Miracle.

  • In de linker bak liggen de bonen op 6 lagen vochtig keukenpapier.
  • In de middelste bak liggen de bonen op 1 laag keukenpapier. De zaden zijn half onder water.
  • In de rechter bak liggen de bonen op 1 laag keukenpapier. De zaden zijn helemaal onder water.

Tijdens het kiemen lag op elke bak een “kartonnen deksel”. De bonen kiemden tussen 20 tot 25 gr C.

.

bonentip 21 5d

Dezelfde bakken na 5 dagen kiemen bij ca 2o tot 25 gr C.

Resultaten:

  • Op vochtig keukenpapier zijn alle 10 bonen gekiemd.
  • Van de 10 bonen die half in het water liggen, kiemen er 6. De overige 4 bonen zijn niet gekiemd door teveel wateropname, ze zijn “verdronken”.
  • De bonen die helemaal onder water lagen zijn niet gekiemd, ze zijn “verdronken”.

bonentip 22

Dit zijn de 10 en 4 “verdronken” bonen enkele dagen later. Ze rotten, stinken, zijn zacht geworden, schimmelen en gaan niet meer kiemen.

Goed bonenzaad ontkiemt redelijk onder erg vochtige omstandigheden, zelfs als de zaden half in het water liggen. De zaden ontkiemen goed in vochtige grond als het water in de bodem kan wegzakken, zoals in de tuin van mijn collega volkstuinder.

.

F)# Bonenzaad in de diepvries

Kunnen bonenzaden wel of niet tegen een tijdje in de diepvries? Onderstaand proefje geeft het antwoord.

bonentip 23

Van het ras Miracle hebben telkens 3 bonenzaden 1,2,3,4 of 5 dagen in een plastic zak in een diepvrieskist gelegen bij – 18 gr C. Op de foto is het aantal dagen (1,2,3,4,5) op het papier geschreven. De drie bonenzaden links in de bak (onder “0”) hebben niet in de diepvrieskist gelegen.

Hierna zijn alle zaden gekiemd op vochtig keukenpapier bij 20 tot 25 gr C. Op de bak lag een “kartonnen deksel” tijdens het kiemen.

bonentip 24

Dezelfde bonen na 3 dagen kiemen bij 20 tot 25 gr C. Op de foto zie je dat bijna alle bonenzaden ontkiemd zijn. Twee zaden hebben schimmelvlekjes en zijn niet ontkiemd; één bonenzaadje bij “3” en één bij “5”.

Alle gekiemde zaden groeiden uit tot normale bonenplanten. De 2 zaden met schimmelvlekjes werden lichtbruin van kleur. Uit die zaden kwam geen bonenplantje voort.

Bonenzaden die 1 tot 5 dagen in een diepvrieskist of (-kast) bij – 18 gr C hebben gelegen, kiemen ongeveer even goed als bonen die niet zijn behandeld. Ze kiemen niet sneller maar ook niet veel langzamer.

.

G)# Bonenzaad met slechte kiemkracht

Bonenzaad is te koop in zakjes of doosjes. Op de verpakking staat (altijd) een “bruikbaar tot” datum. Deze datum is meestal enkele jaren later dan de dag dat je de bonen koopt.

bonentip 30

bonentip 33

Deze 2 verpakkingen Miracle bonenzaad zijn in januari 2013 gekocht bij Intratuin. Er is bewust gezocht naar 2 “verschillende” verpakkingen, elk met een andere “bruikbaar tot” datum.

bonentip 32

Er staan twee verschillende nummers (246886, 305116) en 2 verschillende “bruikbaar tot” data op de verpakkingen (2016, 2017). Dit bonenzaad is volgens de verpakking nog bijna 3 of 4 jaar bruikbaar.

Het bonenzaad uit de verpakking met “bruikbaar tot 1 januari 2016” wordt verderop in dit bericht “oud” genoemd. Bruikbaar tot 1 januari 2017 heet “nieuw”.

.

G1) Kiemen in een bak met vochtige tuingrond

bonentip 25

Van de 2 doosjes Miracle zijn 10 bonenzaden “oud” en 10 bonenzaden “nieuw” op een vochtig tuingrond/compost mengsel gelegd. Dit mengsel lijkt erg op de tuingrond waar je ‘s-zomers bonen in zaait.

De bovenste rij zaden zijn “Oud”, de onderste zijn “Nieuw”. Dit staat ook op het “kaartje”:   O (oud) en N (nieuw).

bonentip 34

Op deze foto is de bak een kwart slag gedraaid. Op het kaartje staat O (oud) en  N (nieuw). Op de bonenzaden is een laagje vochtige tuingrond/compost mengsel gestrooid. Daarna is een “kartonnen deksel” opgelegd. De bonen zijn gekiemd bij 20 tot 25 gr C.

bonentip 28 2d

Dit zijn de bonen na 2 dagen kiemen.

bonentip 27 4d

Dit zijn de bonen na 4 dagen kiemen. Bij de nieuwe zaden zijn 10 bonenplantjes gegroeid. Bij de oude zaden zijn geen plantjes zichtbaar.

bonentip 29 4d

De 10 “oude” zaden zijn uit de bak gehaald, met water gereinigd en op een stuk keukenpapier gelegd. Deze zaden zijn bruin gekleurd en op enkele zaden zit wat blauwe schimmel. Sommige zaden zijn zacht geworden.

“Oud” bonenzaad kiemt dus heel slecht in een tuingrond/compost mengsel. Als je dit “oud” bonenzaad gewoon in de tuingrond zaait (legt) zullen er geen of maar heel weinig bonenplantjes opkomen.

.

G2) Kiemen in vochtig metselzand of op vochtig keukenpapier

Uit de proef die beschreven staat bij D)# Kiemen in tuingrond, in potgrond, in metselzand of op keukenpapier blijkt dat bonenzaad het snelst kiemt in vochtig metselzand.

Daarom is er een test gedaan met Miracle “oud” bonenzaad in vochtig metselzand. En ook een test met dit zaad op vochtig keukenpapier.

.

G3) Metselzand test

In 2 bakken zijn 30 zaden “oud” bonenzaad op vochtig metselzand gelegd en afgedekt met een laagje vochtig metselzand. Op elke bak is een “kartonnen deksel” gelegd. Een bak stond bij 20 tot 25 gr C. De andere bak stond op een cv-combi ketel.

bonentip 35

Hier foto’s van “oud” bonenzaad” na 6 dagen kiemen. De linker bak (“20”) stond bij 20 tot 25 gr C. De rechter bak (c) stond op de cv-combiketel.

In de bak die op de cv-combiketel stond zijn 2 van de 30 bonenzaden gekiemd. In de andere bak is niets ontkiemd. Oud bonenzaad kiemt dus heel slecht in vochtig metselzand.

bonentip 37

Uit de linker bak zijn 30 niet gekiemde bonenzaden gehaald. En uit de rechter bak 28. Op bovenstaande foto’s zie je enkele van die niet gekiemde bonen (de bonen zijn met water gereinigd). Op enkele bonenzaden zijn blauwe schimmelvlekjes.

.

G4) Keukenpapier test

In 2 bakken zijn 30 zaden “oud” bonenzaad op vochtig keukenpapier gelegd. Op elke bak is een “kartonnen deksel” gelegd. Een bak stond bij 20 tot 25 gr C. De andere bak stond op een cv-combi ketel.

bonentip 36

Hier foto’s van “oud” bonenzaad” na 6 dagen kiemen. De linker bak (“20”) stond bij 20 tot 25 gr C. De rechter bak (c) stond op de cv-combiketel.

bonentip 39

De bonen op de linker foto zijn bij 20 tot 25 gr C gekiemd, de bonen op de middelste en op de rechter foto op een cv-combiketel.

Als je op de foto klikt verschijnt die breed op je scherm.

In elke bak zijn ongeveer 10 zaden ontkiemd. Op veel zaden zijn blauwe, zwarte, of groene schimmelvlekken. Een aantal zaden zijn bruin gekleurd en niet gekiemd. Deze bruine zaden hebben teveel water opgenomen en zijn “verdronken”.

.

bonentip 38

Ongeveer 20 zaden die wel kiemen zijn ondiep met het worteltje in een kweekbak met vochtige tuingrond gezet. Op bovenstaande foto zie je die bonenzaden vlak na inzetten. Daarna is een doorzichtige kap op de kweekbak gezet.

Binnen 3 tot 6 dagen zijn ongeveer 10 zaden in deze bak uitgegroeid tot bonenplantjes. De plantjes zien er een beetje raar uit. Maar daarna zijn ze uitgegroeid tot normale bonenplanten.

De 10 andere bonenzaden die in de bak stonden zijn alsnog verrot.

.

G5) Wat kun je doen.

Als je bonenzaad in een winkel gaat kopen, dan kun je op enkele verpakkingen lezen welke “bruikbaar tot …” data er op staan.  Kijk ook op verpakkingen van enkele andere bonenrassen. Zo kun je nagaan wat nieuw en wat oud bonenzaad is.

Zijn er 2 “bruikb tot” data bij het ras bonenzaad dat je wilt kopen, kies dan het zaad dat het langst goed blijft.

Heb je twijfels over gekocht of geleverd bonenzaad, dan is het goed om eerst enkele zaden (5 tot 10 stuks) te laten kiemen. Doe een zogenaamde “kiemtest”.

Dit gaat het gemakkelijkst in een bak op 6 lagen vochtig keukenpapier. Deze werkwijze is hierboven beschreven. Leg een “kartonnen deksel” op. Laat kiemen in een warme ruimte of op een “warm apparaat”.  Bij goed zaad is na 2 of 3 dagen bij 1 of enkele bonenzaden een worteltje te zien. Goede bonenzaden schimmelen niet, worden niet bruin (misschien worden er 1 of 2 zaden bruin) en groeien uit tot goede bonenplantjes.

Je kunt de bonen in een bak in vochtig metselzand leggen. Deze werkwijze is hierboven ook beschreven. Binnen een dag zie je “bobbels” op het metselzand. Dit komt doordat de zaden dikker worden door water-opname en het metselzand omhoog duwen. Bij goed zaad zie je na 2 dagen delen van bonenzaden boven het zand uitsteken. En je ziet bij 1 of enkele bonen een klein worteltje.

Er zijn bonenrassen waarbij de kiemkracht snel minder wordt, bv het ras Miracle waarover ik in dit bericht schrijf.

Bij andere bonenrassen blijft de kiemkracht misschien langer goed. Maar dat weet je nooit van tevoren. Een “kiemtest” geeft het antwoord en is snel gedaan.

Klagen bij de winkelier of leverancier over slecht kiemend zaad is moeilijk, denk ik. De leverancier zal wijzen op de “Bruikb tot” datum. Of er wordt gezegd dat het aan het weer of aan jouw tuingrond ligt.

.

H)# Bonenzaad neemt te snel water op

Om te ontkiemen moet een bonenzaadje water opnemen.

boonkiem 1

Elk bonenzaadje heeft een zeer kleine opening om water door naar binnen te laten. Op deze foto zie je 2 zwarte pijlen die naar de opening wijzen.

.

boonkiem 9

Als een bonenzaadje te snel water opneemt dan wordt het bruin. Het zaadje gaat dan niet kiemen. Vaak gaat er schimmel opgroeien. Zoals de 4 zaden linksboven op deze foto.

Te snel water opnemen kan gebeuren als de bonenzaden in een laagje water liggen, zoals je in dit bericht kunt lezen bij E)# Bonenzaad kiemen in een laagje water.

.

boonkiem 2Te snel water opnemen kan ook gebeuren als je een laagje vochtig keukenpapier op de bonen legt.

boonkiem 10Of als je bonenzaden op vochtig papier ook nog eens door en door nat sproeit.

.

H1) Daarom

  • Leg bonenzaden op vochtig keukenpapier.
  • Ga daarna niet (te veel) sproeien. Leg ook geen laagje vochtig keukenpapier op de bonen.
  • Leg een “kartonnen deksel” op de bak. De lucht in de bak wordt dan erg vochtig.
  • De bonenzaden kunnen goed ontkiemen in de vochtige lucht. Ze nemen dan voortdurend en gelijkmatig water op.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in bonen, zaadjes en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

45 reacties op 35) Meer tips over bonen kiemen

  1. Pingback: Welkom | sjeftuintips

  2. Pingback: 12) (Snij)bonen zaaien op keukenpapier | sjeftuintips

    • Frank zegt:

      Help! Heb prachtige bonen gekweekt op keukenpapier, nog nooit zo goed gegaan. Echter vandaag kwam ik in de tuin en 20% van de bonen waren doorgebeten? Ongeveer 5 cm boven de grond alsof ze waren doorgeknipt? Het bovendeel wordt niet opgegeten alleen doorgebeten. Heb ik ook al met een hele rij peulen gehad. Gaas helpt niet. Zijn het muizen?

      Heeft iemand een idee of suggestie?
      Frank

      • sjeftuintips zegt:

        Hallo Frank,
        Ik (Sjef) weet niet welk beestje dat gedaan heeft. En wat je ertegen moet doen.

        Als een bezoeker van “Sjeftuintips” wel een idee heeft wat hier aan de hand is, wil die dan a.u.b. even een reactie plaatsen.

        Alvast bedankt, ook namens Frank.

  3. jaco zegt:

    Beste Sjef,
    Zeer leerzame site. Ik ben een kleine tuinier en vind groente kweken binnen en buiten razend leuk en interessant.
    Vraagje over taugé kweken:
    Is een wattenlaag een goed alternatief om mungboontjes te gaan kweken tot taugé? Kinderen op school gebruiken dat nog wel eens.
    Ik ben vandaag begonnen met een iets te flinke laag bonen in een deels geblindeerde glazen pot.
    Ik laat de gekiemde bonen zien als ik enkele dagen verder ben.
    Nog een vraagje:
    Schimmel is natuurlijk gevaarlijk. Tenminste als er een slechte boon tussen zit. Deze boon steekt de andere aan lijkt mij?
    Groet, Jaco

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Jaco,
      Dank voor je berichtje op mijn weblog.
      Ik heb je reactie en mijn antwoord ook bij tip 17 (Taugé kweken) gezet.
      Over de wattenlaag; de kans bestaat dat de gegroeide taugé moeilijk los te halen is uit de wattenlaag. Ik zie op het internet niet veel berichten over deze kweekwijze. Maar het gaat volgens mij wel, gewoon uitproberen.
      En over de schimmel; ik heb wel eens taugé gekweekt terwijl er enkele beschimmelde mungboontjes bij de goede zaten. De meeste van de geschimmelde boontjes ontkiemden gewoon tot goede taugeetjes. Enkele boontjes bleven klein en kiemden niet. Maar dat gebeurt ook bij gewone, goede mungboontjes. De beschimmelde boontjes steken de andere dus niet aan. En omdat je mungboontjes eerst weekt en spoelt gaat er ook wat schimmel weg.

      Als je bedoelt schimmel in sperziebonen; een schimmelende boon kan een andere boon aansteken als de bonen tegen elkaar liggen. Daarom moet je ervoor zorgen dat de bonenzaden niet tegen elkaar liggen.
      Groeten, Sjef.

  4. linds zegt:

    hallo,
    Ik ben 3 bonenplantjes aan het planten in het zelfde bakje,
    het gaat heel goed ze zijn al ca 15 cm lang.

    Maar ik heb een vraagje. Ik heb ze geplant in watjes. Moet ik
    de plantjes nog in aarde doen of moet ik ze in het bakje laten?
    groetjes, Linds.

  5. sjeftuintips zegt:

    Hoi Linds,
    Bonenplantjes groeien beter in (pot)grond dan in watten. Daar zitten meer voedingsstoffen in voor de plantjes. Je kunt ze daarom beter uit de watten halen en in een bloempot met (pot)aarde planten. Tenminste nu, zo vlak voor de winter in Nederland. Buiten in de tuin zullen ze niet groeien. Binnen in de huiskamer vlak tegen een raam groeien ze uit tot grote planten.
    In april, mei, juni, juli is het handig om bonenzaden te kiemen in een bak (met zand of keukenpapier) en de bonenplantjes daarna in de tuingrond of in een grote pot of bak met grond te zetten.
    Sjef

  6. Erwin zegt:

    Hallo Sjef,

    Ik vind jouw tips echt geweldig! Als amateur tuinier worstel ik wel eens met het ontkiemen van bonen en jouw onderzoek verschaft veel bruikbare informatie. Ook andere artikelen op jouw site vind ik erg leuk en interessant.

    Bedankt!
    Erwin

  7. Roos zegt:

    Super handige tips, helemaal top. Dit jaar voor het eerst een moestuin aangelegd in de tuin. Tuinbonen, doperwten en kapucijners voor gekweekt in een half open kasje van de Xenos, op een ondergrond van zaai- en potgrond in ingeknipte en aan de onderkant dicht gevouwen toiletpapierrolletjes. Op één na is alles opgekomen. Daarna met de bollenplanter een gaatje in de grond gestoken, iets dieper dan het toiletrolletje. Handje potgrond erin, rolletje erin en dicht gegooid met potgrond. Het lijkt hard te groeien. Voortjes maak ik door een oude steel van de bezem op de grond te leggen en erop te drukken. Al naar gelang de druk die je erop zet krijg je diepe of ondiepe voren.

    Wat ik me afvraag: kun je erwten ook kiemen op keukenrol?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Roos,
      Ja, je kunt ook erwten op vochtig keukenpapier laten kiemen. Dat heb ik in 2012 geprobeerd. Ging erg goed. De erwtenplantjes groeien wel anders op het keukenpapier dan bonenplantjes. De erwtenplantjes krijgen een lange penwortel (bonen krijgen van die “platte zijwortels”).
      groetjes, Sjef

      • Roos zegt:

        Ik heb nu lathyrus, peultjes, kapucijners, sperziebonen, komkommer en maïs laten kiemen tussen toiletpapier bij gebrek aan keukenrol. Gaat prima! Beter en sneller dan in die turfpotjes of toiletpapierrolletjes met zaaigrond.

  8. sjeftuintips zegt:

    Hoi Roos,
    Dankjewel dat je al die plantenzaden op vochtig papier hebt laten kiemen. Nu weten we dat die zaden het ook hartstikke goed doen.
    Groetjes, Sjef

  9. jeffrey zegt:

    Schitterend! Zeer informatief en het bespaart een hoop mensen waarschijnlijk een hoop getest, uitgeprobeer en ook wat ellende.

  10. samantha zegt:

    Hoi iedereen, ik maak voor school een verslag over de opbrengst van bonen. Ik wil graag weten of je een grotere opbrengst hebt bij een lange of bij een korte plant. Zou iemand mij daar mee kunnen helpen? Alvast bedankt!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Samantha,
      Aan een korte plant (stamboon) komen meestal minder bloemen dan aan een lange plant (staakboon). Uit elk bestoven bonenbloempje groeit een boontje. Afhankelijk van het ras is dat een klein dun boontje, een lange dikke vlezige boon of iets er tussen in.
      Nu even afwachten of andere lezers van Sjeftuintips ook willen reageren.
      Wie?
      groeten, Sjef.

      • samantha zegt:

        Heel erg bedankt voor je antwoord Sjef!
        Toch ben ik bang dat ik mijn vraag verkeerd heb geformuleerd. Ik bedoelde eigenlijk te vragen of er verschil is tussen de opbrengst bij verschillende lengtes bij dezelfde soort bonen. Kortom: als ik b.v. twee bruine bonenplanten zou kweken, heb ik dan een grotere opbrengst bij een kleine of een grotere lengte van de plant?
        Alvast heel erg bedankt!

        Mvg,
        Samantha

      • sjeftuintips zegt:

        Hoi Samantha,
        Dank je wel voor de toelichting bij je vraag. Nu is duidelijk wat je bedoelt.
        Mijn ervaring over de opbrengst per plant van stambonen is de volgende:
        – Uit de bonenzaden groeien in de tuingrond kleine, middelgrote en grote bonenstruiken met bloempjes eraan.
        – Aan een grote bonenstruik komen veel meer bloemen dan aan een klein gebleven bonenstruikje. Daarom draagt een grote plant meer bonen dan een klein plantje.
        – Maar bij 2 (ongeveer) even grote bonenstruiken komt het voor dat aan de ene struik 15 boontjes groeien, en aan de andere struik 20 boontjes.

        Misschien willen lezers van Sjeftuintips ook reageren. Afwachten.
        groeten, Sjef.

  11. Merlina zegt:

    Wat een leuke en interessante info 😊. Ik was op zoek naar meer info over bonen ontkiemen en een goede methode.

  12. Gerard zegt:

    Dit is een leerzaam traject, geweldig.
    Is het raadzaam om het zaad op keukenpapier in het donker te laten kiemen?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Gerard,
      Het beste is ontkiemen op een tamelijk lichte plaats. Aan het plantje groeien dan groene blaadjes. Voor het groeien (de zogenaamde fotosynthese) is bladgroen nodig. En in groene blaadjes zit dat volop.
      Maar ontkiemen in het donker is ook goed. Dan groeien er lichtgele blaadjes aan de plantjes. Later in het licht kleuren die blaadjes naar donkergroen. En dan gaat het groeien weer goed.
      Sjef

  13. Jenneke zegt:

    Dit jaar snijbonen binnen in een afgesloten bakje vermiculiet gezaaid. Deksel na kieming eraf. Geen omkijken naar en een heel stevige wortelpruik na een dag of twaalf. In potjes verspeend toen de twee eerste echte blaadjes er waren. Begin mei ga ik dit zeker weer doen, zodat de plantjes direkt de volle grond in kunnen.
    Ik heb hetzelfde resultaat met courgette, pompoen en komkommer. Maar met kleinere zaden gaat het ook, zoals basilicum, tomaat etc.
    Een grote zak vermiculiet (100 liter) voor 17,20 euro. Daar kan ik minstens een jaar of drie mee vooruit.

  14. janneke zegt:

    Wat is er dan aan de hand als de bonenplanten in de tuin bijna niet groeien. Zoals het nu gaat heb ik dit jaar geen bonen meer. De planten bloeien ook niet meer. Ze staan er nu 2 maanden in en het zijn nogsteeds miezerige plantjes. Terwijl ik vorig jaar bossen had.

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Janneke,
      Ik denk dat het te maken heeft met het vreemde weer in 2016. Ook mijn bonen groeien minder goed dan gewoonlijk dit jaar.
      Je kunt beter (voortaan) niet teveel bonen tegelijk zaaien of planten. Maar elke 2 weken of zo een stel bonenzaden in een bak kiemen en daarna planten. En 1 of 2 weken later weer. Dan heb je de meeste kans dat er bonenplanten groeien tijdens goed weer. En die planten leveren je weer een normale oogst. En je spreidt zo de bonenoogst.
      Je kunt nog deze week, half juli, bonenzaden kiemen op vochtig keukenpapier. De bonenplantjes na ongeveer 1 week in de tuingrond zetten. Bij koud weer of tijdens koude nachten (vanaf eind augustus) kun je een tunnel van plastic folie of gaatjesfolie over de planten zetten.
      Succes, Sjef

  15. Noor zegt:

    Kan je dit ook met bruine bonen doen?
    Kan je elk soort keukenpapier gebruiken?

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Noor,
      Ja, kiemen op vochtig keukenpapier gaat ook goed met bruine bonen.
      (en met doperwten, peulen, tuinbonen, witte bonen, kievitsbonen, pinda’s, kortom bijna alle grote zaden).
      Het lukt met elk soort keukenpapier; keukenpapier kan veel water opnemen en blijft lang vochtig.
      Je kunt de zaden ook op een vochtig lapje leggen, bijvoorbeeld op een stukje theedoek.
      Succes, Sjef

  16. Noor zegt:

    Kiemen bonen die normaal water krijgen sneller dan bonen die water gemeng met suiker krijgen? En waarom?

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Noor,
      Dat is voor mij helemaal nieuw; bonen kiemen in water met suiker. Ik zou het niet weten.
      In een bonenzaadje zitten alle stoffen die nodig zijn voor het kiemen en voor de eerste centimeters groei van wortel, stengel en blaadjes.
      Groet van Sjef

  17. Ingrid Erica zegt:

    Oh wat een goed idee en dank je dat je deelt. Heb je toevallig ervaring met groenten in zakken/bakken/containercultuur?

  18. Hallo Sjef,

    Ik wou eens de bonen proberen te kiemen met metselzand. Druk je dit zand lichtjes aan? Zoja welk deel: waar de bonen opkomen of ook het laagje waarmee je de bonen bedekt?

    Eens de bonen gekiemd zijn hoeveel dagen wacht je voor deze over te planten in potjes met grond?

    Bedankt nogmaals voor je leerrijke website!

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Tom,
      Het zand wordt niet aangedrukt. Doe als volgt;
      Schud vochtig metselzand in een bak. Verdeel het zand over de bak zodat een vlakke laag zand in de bak is. Leg de bonenzaden op het vochtig metselzand (of druk ze een beetje in het zand). Strooi ongeveer 0,5 tot 1 cm vochtig metselzand op de zaden en tussen de zaden.
      Als de bonenplantjes ongeveer 5 cm hoog zijn (4 tot 5 cm boven het zand uitsteken) kun je ze uit het zand halen. Zet de bonenplantjes in de tuingrond of in een bloempotje met tuingrond of compost.

      Groeten, Sjef

  19. Tom zegt:

    Hallo Sjef,
    Ik heb de bonen geplant en ze staan in een propagator op 24°C, ben benieuwd naar het resultaat.
    Als de bonen gekiemd zijn breng ik dan ook meteen de temperatuur omlaag zoals je doet bij het voorplanten in potjes?

    Heb je nooit problemen met het verplanten van de bonen eens ze groot genoeg zijn naar potjes of direct in de volle grond? Ik hoor altijd dat bonen niet graag verplant worden.

    Groeten,
    Tom

    • sjeftuintips zegt:

      Hoi Tom,
      Als je bonenzaden gezaaid hebt in de propagator, dan kun je bonenplantjes van ongeveer 5 cm hoog uit de propagator halen. Die plantjes hebben (meestal) slechts 2 blaadjes. Zet de plantjes in een potje met “grond” (compost, potgrond, tuingrond). Laat de plantjes groter groeien bij ongeveer 20 gr C. De propagator blijft op 24 C staan om de volgende bonenplantjes te laten “ontstaan”. Ga door tot de laatste bonenplantjes zijn uitgehaald.
      (Wil je de plantjes in de propagator groot laten worden dan moet de temperatuur naar 20 C. Maar dan kiemen en groeien de volgende plantjes veel langzamer.)
      Mijn ervaring is dat bonenplantjes verplanten “altijd goed gaat”; heel kleine plantjes met “blote” wortels, grote plantjes met een flinke wortelkluit en aanhangend grond.
      Zie ook deze site:
      http://www.moestuinforum.nl/kan-men-boontjes-verplanten-t18188.html

      Groeten, Sjef

  20. Tom zegt:

    Hallo Sjef,

    Ik had een bakje van 15 x 20 cm gevuld met metselzand, ongeveer 50 zaden geplant en in de propagator geplaatst. Maar dit lukt niet goed: de bonen heb ik allemaal proberen plaatsen op dezelfde diepte maar deze komen niet gelijkmatig op. De propagator stond op 30 graden maar als je eens een halve dag niet kunt kijken (gaan werken) dan zijn er veel die kiemen en direct naar boven schieten ook al hangen er goede groeilampen boven. Ik had nu de temperatuur naar 20 graden gebracht maar ze blijven redelijk schieten en de rest die nog niet gekiemd is gaat dan trager kiemen.

    Gebruik jij de bekertjes gevuld met grond (compost, potgrond, …) voor een zo goed mogelijk resultaat met weinig schietproblemen?
    Kan ik beter ook bekertjes gebruiken en deze in de propagator plaatsen en als er dan beginnen kiemen kan ik deze er direct apart uithalen en buiten plaatsen?

    Groeten,
    Tom

    • sjeftuintips zegt:

      Hallo Tom,
      Met bonen laten kiemen heb ik het volgende geleerd;
      Sommige bonenzaden kiemen snel, andere kiemen veel langzamer. Dat gebeurt bij bonenzaden die in metselzand, op vochtig papier of in de tuingrond gelegd zijn.
      Bijna alle kleine bonenplantjes groeien naar het licht toe. Alleen bij volop (zon)licht en/of een temperatuur onder de 20 gr C groeien de planten meer “in de breedte”. Je krijgt dan geen lange dunne slungels.

      De allerbeste werkwijze is om telkens gekiemde bonenplantjes van ongeveer 3 tot 8 cm hoog te “pakken” en ze daarna in de tuingrond te planten. Als nodig kun je ze tijdelijk in een bak met grond of compost planten. Of met z’n vieren in een bloempotje met compost. Zet de bak of bloempotjes in het volle licht, dus gewoon buiten (als het niet te koud is).

      Ik zaai zelden of nooit in bekertjes. Je krijgt dan grote en kleine plantjes in een beker. En erg lastig om de plantjes uit de bekertjes te halen.

      groeten, Sjef

      • Tom zegt:

        Hallo Sjef,

        Hoe plant je dan meestal de struikbonen, rechtstreeks in de volle grond of voorplanten (voorzaaien) in een bakje met grond (compost, …) en zoals je zegt ze daar één voor één uithalen als ze groot genoeg zijn?

        Groeten,
        Tom

      • sjeftuintips zegt:

        Hoi Tom,
        Ik leg nooit bonenzaden rechtstreeks in de tuingrond. Als je dat wel doet dan weet je niet wanneer welke plantjes gaan opkomen. En welke niet opkomen door droogte of koude of regen.
        Ik leg bonenzaden altijd in een ijsbak op vochtig keukenpapier. Deksel los opleggen. Warm “bewaren”, ongeveer 18 tot 25 gr C. In een warme ruimte of op de cv-ketel. Ik kijk elke dag hoe het kiemen gaat. Heel af en toe giet ik wat water erbij, als dat nodig is.
        Elk bonenplantje van ongeveer 5 cm hoog wordt voorzichtig van het papier afgehaald. Het plantje wordt meteen in tuingrond geplant. Of in een bak of bloempotje met compost, om later in de tuingrond uit te planten.
        Zie ook mijn tip 12).
        Groeten van Sjef

  21. Yves zegt:

    Ik had mijn eerste boontjes dit jaar in de volle grond gezaaid. Ik schat dat er 60 procent is uitgekomen. Daarna de tip van Sjef gevolgd. Op keukenpapier in een bakje op de verwarmingsketel. Het slaagpercentage is meer dan 90%. Vorige week heb ik deze lading in de volle grond gepland, deze doen het uitstekend. Er staat nu een nieuwe lading grote bonen te kiemen op de chauffageketel. Het enige wat ik niet mag vergeten is iedere dag eens te kijken of ze niet droog staan of beschimmelen. Werkt perfect. Bedankt voor de tip Sjef!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s